Gemeenschap aan het Evangelie: Betekenis en Verdieping

Inleiding: Een Uitnodiging tot Verbondenheid

Op deze zondag van de Drie-eenheid nodigt de apostel Johannes ons uit om een beweging te maken van buiten naar binnen. Dat wij niet aan de zijlijn gaan staan of vanaf een afstand naar hem kijken, maar een beweging durven te maken vanuit Johannes’ verhaal naar uw en mijn leven. Apostel Johannes begint niet gelijk over Zijn eigen ervaring met Jezus maar neemt de eerste woorden van zijn evangelie mee, Joh 1:1-4 en Genesis 1:1-3 als openingsvers. Hij noemt ‘Wat er was vanaf het begin’. Dit is zijn eerste gedachte. Wat er was vanaf het begin was het Woord dat mens is geworden.

De tekst uit 1 Joh. 5:6-12, stelt dat Jezus Christus, de Zoon van God, gekomen is door het water en het bloed. Dat is: die onze dood is doorgegaan (het water) en die ons het leven geeft (het bloed). Bloed wordt in de oudheid teken van leven zoals bij de geboorte. Zo is God.

Terug naar hoofdstuk 1, alle nadruk valt op de werkelijke historische verschijning van Jezus: de mensenzoon, die tegelijk de eeuwige God is. Het gaat hier dus niet om Johannes maar om Jezus Christus die Leven is en Leven geeft. Wij denken hier aan de woorden van Jezus zelf in Joh 11:25: “Ik ben de opstanding en het leven” en Joh.14:6: “Ik ben de weg, de waarheid en het leven.”

En dan maakt Johannes de eerste beweging. Hij neemt ons mee terug naar de tijd dat hij en andere apostelen drie intensieve jaren als leerling zijn opgetrokken met Jezus. Deze woorden herhaalt hij in de eerste drie verzen omdat het belangrijke gedachten voor hem geeft. Als het gaat om Jezus aanraken, hebben ze op de dag van de opstanding: “na deze woorden toonde Hij hun zijn handen en zijn zijde” (Joh.20:20). En een week later tegen Tomas: “leg je vingers hier en kijk naar mijn handen en leg je hand in mijn zij (Joh. 20:27).”

Ik vind persoonlijk bijzonder omdat twee woorden, zien en aanschouwen, worden verteld. Misschien denkt u dat het dezelfde betekenis is, maar het er staat niet voor niets in deze tekst. En zij keken en zij zagen en zij mochten hun Heer aanraken - en wij kijken en voelen met hen mee.

Nog een keer in die brief: “Wat wij gezien en gehoord hebben, verkondigen we ook aan u, ……….opdat….. We waren aan het begin buiten het verhaal en nu worden wij uitgenodigd in het verhaal te stappen. Hier ligt het doel dat je verbonden bent met De Zoon, Jezus Christus, Het Woord, De Levende.

Als je je verbonden voelt met Jezus Christus krijg je meer een levend contact met Jezus en met God de Vader. Dan is er iets in beweging gezet. Ik lees en hoor in zijn woorden vooral het doel van zijn getuigenis, als uitnodiging: kom tot Jezus Christus, leef in verbondenheid met Hem. Hij geeft je leven. Buiten Hem is er geen leven.

De Betekenis van 'Gemeenschap' in het Evangelie

Het woord ‘gemeenschap/verbondenheid’ komt heel vaak voor in brieven- en evangelie van Johannes. 'Gemeenschap' betekent een intieme geloofsband met de Vader en Zijn Zoon Jezus Christus. Opvallend is dat we hier niet lezen over de Geest. Dit is kenmerkend voor de eerste brief van Johannes. Deze staat vol met eigenschappen die wij aan de Heilige Geest toeschrijven: gemeenschap, liefde, verlichting, echter de Geest zelf wordt zelden expliciet gemaakt. Zo wijst de Geest niet naar zichzelf, Hij blijft op de achtergrond, maar verheerlijkt de Zoon en de Vader.

We kunnen zelfs zeggen, de Heilige Geest is de gemeenschap. De gemeenschap van de Heilige Geest is de trinitarische gemeenschap waarin de gelovigen mogen deelnemen, als kinderen van God.

Larry Crab zei in zijn boek ‘verbondenheid’ dat: ‘Wat onze moderne beschaving het meest nodig heeft, is de ontwikkeling van gemeenschappen - ware gemeenschappen waar het hart van God is, waar de nederigen en de wijzen anderen voorgaan, waar tobbers vol vertrouwen de arm van sterkeren kunnen nemen en zo samen verder hun weg zoeken. Er zijn voor de ander, hem accepteren, omhelzen, laten merken: dat hij waardevol is.

Soms blijft het geloof na de dienst op een afstand en alleen aan de buitenkant. Wat in de Bijbel staat is bekend maar raakt niet echt je hart en verandert niet je leven; je hebt van alles in je hoofd, maar wat is het nou echt en wat voel je erbij; ervaar je dat God echt jouw God en Vader is of blijft God om eerlijk te zijn toch vreemd en ver, en is geloven vooral dat je je houdt aan regels?

Johannes zegt: verbonden zijn met ons is verbonden zijn met God en Christus. Wij zijn verbonden en hebben gemeenschap met God door onze doop. Daar begint het mee. In alles laten wij bidden. Bidden is niet alleen maar spreken tot God, maar komen in de tegenwoordigheid van God. Als we bidden tot God doen we dat in de Naam van Jezus, Zijn Zoon, en zoals Paulus zegt, door de Geest die in ons bidt. Zo voelen we ons omringt door de Drie-enige terwijl we bidden.

Koinonia: Samen Hetzelfde Delen

In zijn eerste brief, schrijft Johannes: “Wat wij gezien en gehoord hebben, verkondigen wij u, opdat ook u gemeenschap met ons hebt; en deze gemeenschap van ons is er ook met de Vader en met zijn Zoon Jezus Christus (1 Johannes 1:1).”

Met andere woorden, het evangelie is een uitnodiging van God om te delen in de gemeenschap tussen de Vader en de Zoon. Het Griekse woord voor gemeenschap is 'koinonia'. Dit is een belangrijk woord in het Nieuwe Testament dat letterlijk betekent: 'samen hetzelfde delen'. Dat is dus 'gemeenschap': samen hetzelfde delen. We worden uitgenodigd om samen te delen in dezelfde relatie die God de Vader en God de Zoon hebben.

In deze relatie is één ding duidelijk: God de Vader en zijn Zoon hebben alles gemeenschappelijk. Ze houden niets voor elkaar achter. In Johannes 17:10 zegt Jezus tot de Vader: “En al wat van Mij is, is van U, en wat van U is, is van Mij.” Dat is de volmaakte 'koinonia', volmaakte gemeenschap - het volmaakte delen in alle dingen. Dat is het volmaakte model dat God wil voor onze relatie met Hem.

Het is zoiets groots en bijzonders, dat de God van hemel en aarde, relatie wil hebben met jou en mij, op een manier waarop wij niets voor elkaar achter houden, maar alles samen delen! Jezus, die voortdurend leefde in contact met zijn hemelse Vader, is hierin ons grote voorbeeld.

Paulus' Dankbaarheid en de Praktijk van Gemeenschap

In een preek over Filippenzen 1:3-8 wordt stilgestaan bij de diepe betekenis van gemeenschap aan het Evangelie. Paulus’ dankbaarheid voor de Filippenzen komt voort uit hun blijvende deelname aan het Evangelie - niet slechts in sympathie, maar in actieve verbondenheid, partnerschap en praktische ondersteuning. Ware gemeenschap is geworteld in gedeeld geloof in de bijbelse Christus, gegrond op wedergeboorte en het werk van de Heilige Geest. Die gemeenschap uit zich in liefde, gebed, dienstbaarheid en gezamenlijke volharding in het Evangelie, zelfs onder lijden.

“Maar indien wij in het licht wandelen, gelijk Hij in het licht is, hebben wij gemeenschap met elkander; en het bloed van Jezus, zijn Zoon, reinigt ons van alle zonde.” 1 Johannes 1:7.

Gemeenschap: Het Zelfde Doel Hebben

Veel mensen, of ze nu goddeloos of godsdienstig zijn, kunnen wel vrienden en kennissen hebben die ze graag mogen, maar zij hebben geen gemeenschap. Ze kennen de ware betekenis van gemeenschap niet. Gemeenschap is dat we elkaar liefhebben en zorg dragen voor elkaar doordat we hetzelfde doel hebben. We zijn weder­geboren tot een levende hoop. (1 Petrus 1:3-4.) Zulke mensen zijn uit allerlei mensen uitgekozen om één lichaam te vormen: het lichaam van Christus. (Kolossenzen 3:11-15.)

Wij zien, hoe er tussen deze uitverko­renen grote tegenstellin­gen kunnen bestaan - ze hebben verschillende persoonlijkheden, achtergronden en nationaliteiten bijvoorbeeld - maar het doel is dat Christus alles in allen zal zijn. Daarom bestaat de gemeen­schap niet hierin, dat zij elkaar naar het vlees graag mogen, maar dat zij elkaar liefheb­ben naar de geest in de ene roeping, dat Christus alles in al­len kan zijn.

En de gemeenschap bestaat erin, dat wij zorg dragen voor elkaar en verlost worden, zodat de volheid van Christus steeds verder toeneemt.

Hoe Bewaar Je Gemeenschap?

Om in deze liefde te blijven, moet je je niet door de eigenaardigheden van de anderen in de war laten brengen, of uit de liefde raken omdat de ander zondigt. Juist dan moeten de liefde en de zorg nog meer openbaar worden. En Paulus schrijft: “Doet dan aan, als door God uitverkoren heiligen en geliefden, innerlij­ke ontferming, goedheid, nederigheid, zachtmoedigheid en ge­duld, opdat gij elkander verdraagt en vergeeft.” Kolossenzen 3:12-13.

We vinden de zonde in ons eigen vlees - onze menselijke natuur - als we samen zijn met mensen die anders zijn dan we graag zouden willen. Door de eigenaardigheden van de anderen vind je bij jezelf ongeduld, eigen gerechtigheid en trots opkomen uit het vlees. Dan heb je de reiniging in het bloed van Jezus nodig. Wie de waar­heid niet liefheeft en dus niet kan er­kennen wat weggereinigd moet worden, komt buiten de gemeenschap terecht. Hier moet je toezien op jezelf en niet de ander oordelen.

Doordat je zelf gereinigd wordt zodat jouw liefde en zorgzaam­heid toenemen, kun je ook anderen tot verlossing worden, zodat ook zij niet buiten de gemeenschap komen te staan.

Wandelen in het Licht

“Zo vind ik dan deze regel: als ik het goede wens te doen, is het kwade bij mij aanwezig.” Romeinen 7:21. Dat je je hiervan bewust bent, bewerkt dat je niet overmoedig wordt, maar vreest. Paulus bemerkte, dat hij tot krijgsgevangene werd gemaakt van de wet, die in zijn leden was en die strijd voerde tegen de wet van zijn ver­stand. (Romeinen 7:21-25, Romeinen 8:1-2)

Paulus ontdekte dit, doordat hij in het licht wandelde en door de Heilige Geest werd gedreven. Doordat hij niet naar het vlees leefde, kreeg hij licht over wat voortkwam uit zijn natuur, de werkingen van het lichaam. Zo kon hij die doden door de Geest en deelhebben aan de reiniging in het bloed van Je­zus.

Het Doel van Omgang en Vriendschap

Het doel van omgang en vriendschap met hen die buiten de gemeenschap zijn, is: hen tot God te brengen. “Want ook Christus is eenmaal om de zon­den gestorven als recht­vaar­dige voor onrechtvaardigen, opdat Hij u tot God zou brengen; Hij die gedood is naar het vlees, maar levend gemaakt naar de geest.” 1 Petrus 3:18.

Hier zien we, dat al het lijden van Jezus diende tot zijn eigen vorming, om ons tot God te kunnen brengen. (Hebreeën 2:10-11) Zo gaat het ook met ons, als wij in het licht wan­delen. Dan komt er door het kruis lijden in het vlees. In de eerste plaats opdat wij zelf bewaard zullen worden in de gemeenschap in het licht, dan opdat wij in staat zijn anderen te helpen om in de gemeenschap bewaard te blijven, en verder om hen die buiten zijn de gemeenschap binnen te leiden - hen tot God te brengen.

Het Karakter van een Christen en Vruchtbaarheid

Het karakter van een Christen blijkt uit zijn dagelijks leven. Christus sprak: "Zo brengt iedere goede boom goede vruchten voort, maar de slechte boom brengt slechte vruchten voort." (Matth. 7: 17) Onze Heiland vergelijkt Zichzelf met een wijnstok, waarvan Zijn volgelingen de ranken zijn. Hij zegt duidelijk, dat ie­der, die Zijn discipel wil zijn, vrucht moet voortbrengen. Vervolgens laat Hij zien, hoe zij vruchtdragende ranken kunnen zijn: "Blijft in Mij, gelijk Ik in u. Evenals de rank geen vrucht kan dragen uit zichzelf, als zij niet aan de wijnstok blijft, zo ook gij niet, indien gij in Mij niet blijft." (Joh. 15:4-5)

De apostel Paulus beschrijft de vruchten die een Christen moet dragen. Hij zegt, dat "de vrucht van het licht bestaat in louter goedheid en gerechtigheid en waarheid." (Ef. 5: 9) En ergens anders: "Maar de vrucht van de Geest is liefde, blijdschap, vrede, lankmoedigheid, vriendelijkheid, goedheid, trouw, zachtmoedigheid, zelfbeheersing." (Gal. 5:22-23)

De wet van God is de enige zuivere maatstaf voor morele volmaaktheid. Die wet is ons praktisch ten voorbeeld gehouden in het leven van Christus. Hij zegt van Zichzelf: "gelijk Ik de geboden mijns Vaders bewaard heb." (Joh. 15: 10) Niets minder dan deze gehoorzaamheid voldoet aan de eisen van het Woord van God. "Wie zegt, dat hij in Hem blijft, behoort ook zo te wandelen, als Hij gewandeld heeft." (1 Joh. 2: 6) Wij kunnen ons niet beroepen op de onmogelijkheid hieraan te voldoen, want wij hebben de verzekering: "Mijn genade is u ge­noeg." (2 Kor. 12: 9)

Wanneer wij in die Goddelijke spiegel, de wet van God, kijken, dan zien we, hoe ontzettend zondig de zonde is, en onze eigen verlorenheid als zondaars. Maar door berouw en geloof worden wij voor God gerechtvaardigd. Zij die God oprecht liefhebben, zullen een ernstig verlangen aan de dag leggen om Zijn wil te kennen en die te doen. . . . Het kind dat van zijn ouders houdt, zal dat laten blijken door gewillige gehoorzaamheid. Hetzelfde verschil is zichtbaar onder hen die belijden kinderen van God te zijn. Velen die weten, dat zij het voorwerp van Zijn liefde en zorg zijn, en die Zijn zegen willen ontvangen, hebben geen vreugde om Zijn wil te doen. Ze beschouwen het beroep wat God op hen doet als een onplezierige inperking van hun vrij­heid, en Zijn geboden als een zwaar juk. Maar hij die werkelijk naar heiligheid van hart en leven streeft, verheugt zich over de wet van God, en beklaagt zich er alleen over, dat hij zozeer tekort schiet in het voldoen aan Zijn verlangen.

Jes 8:20: “Tot de wet en tot de getuigenis! Voor wie niet spreekt naar dit woord, is er geen dageraad.”

De Twee Delen van Gemeenschap: Uitwendig en Inwendig

De betekenis van de ”gemeenschap der heiligen” leert ons twee delen te onderscheiden: er is een uitwendige gemeenschap, waardoor de leden van de zichtbare kerk door de bediening van het Evangelie en de sacramenten tot één lichaam geroepen zijn. Maar er is ook een inwendige vereniging, waardoor diegenen die de Heere in deze zichtbare vergadering altijd uitverkoren heeft - de ware gelovigen - onderling door dezelfde Geest verenigd zijn met de Vader, Zijn Zoon Jezus Christus en onder elkaar.

Wat de uitwendige gemeenschap betreft, dient men te weten dat de waarheid van de profetische en apostolische leer een ontwijfelbaar kenmerk is van de zichtbare kerk (1 Timotheüs 3:15). Bovendien leren we dat al degenen die die waarheid belijden, in welke plaats of welk deel van de wereld ze overigens ook tot de zichtbare kerk mogen behoren, het recht hebben om gemeenschap te houden in het Woord, in de gebeden en in de sacramenten (Jesaja 2:2,3). Ja, wat meer is, dat al de gelovigen ook een gebod hebben dat ze, in welke plaats de zichtbare kerk ook vergadert, zich daarbij moeten voegen. Ze mogen zich van die gemeenschap op generlei wijze afscheiden.

Eenheid met God: De Kern van het Evangelie

We zoeken allemaal naar diepe verbondenheid met een ander. De radio zingt er vol mee. Is gemeenschap niet waar we allemaal ten diepste naar verlangen? Velen zoeken het in een liefdesrelatie of in seksualiteit. Ik heb jarenlang in God geloofd zonder te beseffen dat ik één ben met God. Toen ik dat begon te beseffen, bracht dat een omslag in mijn geloof. Ik hoop dat jij ook beseft dat je één bent met God. Want dat verdiept je geloof en je blik op Gods genade.

Johannes heeft het in zijn brieven veel over deze eenheid met God. Deze ‘discipel die Jezus liefhad’ heeft die gemeenschap zelf ervaren toen hij in de schoot van Jezus lag. “Wat wij gezien en gehoord hebben, verkondigen wij u, opdat ook u gemeenschap met ons hebt; en deze gemeenschap van ons is er ook met de Vader en met Zijn Zoon Jezus Christus.” Het doel van de verkondiging van Johannes is “dat ook u gemeenschap met ons hebt”. Johannes heeft het hier over de gemeenschap tussen gelovigen. Dat is het verlangen van Jezus: dat wij als christenen onder elkaar één zijn. Maar het doel van Johannes is nog rijker dan alleen menselijke gemeenschap: “Deze gemeenschap van ons is er ook met de Vader en met Zijn Zoon Jezus Christus.” Er is gemeenschap tussen God en ons! Hij wil één worden met jou. Hij is in jou. Deze gemeenschap met God is niet slechts voor fantastische gelovigen (als die al bestaan). Als je in Jezus gelooft, heb je gemeenschap met Hem. Maar het gaat erom of je dat ook beseft. Besef jij dat je één bent met Christus?

Onze gemeenschap met God is het toppunt van het evangelie. Al het mijne (mijn zonde, mijn dood, mijn verdoemenis) is het Zijne, en al het Zijne (Zijn heerlijkheid, Zijn gerechtigheid, Zijn hemel) is het mijne. Hoe meer je dat dus beseft, hoe rijker het evangelie voor je wordt. Het is heel intiem, en tegelijk hemels groot.

De Opdracht van Gemeenschap

In deze gemeenschap ligt ook een opdracht voor ons. Je moet jezelf met God verenigen. Je moet dicht bij Hem zijn. In Hem blijven. En je aan geen andere god verbinden. Net zagen we dat de gemeenschap met God je geschonken wordt zodra je gaat geloven. En in deze tekst legt Paulus de nadruk op jouw ontvangende kant van die gemeenschap. Je verenigt je met God, en dus moet je dicht bij Hem leven. In Hem blijven, en je aan geen andere god verbinden. Wees je bewust van je gemeenschap met God. Maar je zonden dan? Die maken toch juist een einde aan het in Christus zijn?

Ja, zonde maakt inderdaad scheiding tussen God en jou. Maar de enige juiste plek waar je met je zonde moet zijn, is in Christus. Dat kan alleen doordat de gemeenschap tussen de Vader en de Zoon ooit werd gebroken, toen Jezus voor jou stierf.

tags: #gemeenschap #aan #het #evangelie