Mishandeling van Predikant in Rhenoy
Een 64-jarige predikant werd op dinsdag zwaar mishandeld in de kerk aan de Dorpsstraat in het Gelderse dorp Rhenoy. Ze werd gevonden na een zware mishandeling en lag in de kerk, die nog geen duizend inwoners telt. De predikant werd met letsel naar het ziekenhuis gebracht en is halfzijdig verlamd geraakt als gevolg van een bloeding tussen haar schedel en hersenen. Volgens de kerkenraad is de predikant met iets zwaars op haar hoofd geslagen. Ze lag nog steeds in het ziekenhuis. De politie deed onderzoek op het terrein en de omgeving was afgezet. Een traumahelikopter rukte uit na de zware mishandeling. De politie had een verdachte op het oog, een man die vlak bij de kerk werd gevonden en medische hulp nodig had. De vrouw is inmiddels aanspreekbaar, maar nog niet gehoord. De kerkenraad en burgemeester Miranda de Vries benadrukten de betrokkenheid van de gemeenschap en vroegen om geduld vanwege het lopende politieonderzoek.
Jarenlange Mishandelingen door Domineesechtpaar in Elspeet, Arnemuiden, Nieuwe-Tonge en Ouddorp
In een schrijnend geval van langdurige kindermishandeling zijn dominee Hendrik J. (62) en zijn vrouw Gerritdina J. (60) veroordeeld tot een taakstraf van 150 uur. De mishandelingen vonden tientallen jaren plaats in diverse Gelderse dorpen en plaatsen, waaronder Elspeet, Arnemuiden, Nieuwe-Tonge en Ouddorp. De rechtbank rekent het hen zwaar aan dat geweld in hun ogen een normaal onderdeel van de opvoeding was. De verdachten zouden hun kinderen onder meer geslagen hebben met huis-, tuin- en keukengereedschap, waaronder een hamer, kleerhanger, hapjespan, stofzuigerstang en pantoffel. Eén van de kinderen werd langdurig onder water gehouden. De mishandelingen begonnen in 1992 in Elspeet, waar Hendrik J. destijds dominee was.
Carrière en Verhuizingen van het Domineesechtpaar
Na de periode in Elspeet verhuisde het gezin in 2008 naar Arnemuiden. Hendrik J. werd daar in juni aangesteld als dominee bij de Hersteld Hervormde Gemeente. De mishandelingen van de kinderen, met diverse voorwerpen, zouden zich hier hebben voortgezet. Na moeilijkheden binnen de kerkelijke gemeente werd de dominee in november 2011 op eigen verzoek eervol ontheven uit zijn ambt. Deze moeilijkheden hadden naar verluidt geen verband met het vermoedelijke misbruik van de kinderen. Na zijn vertrek uit Arnemuiden verhuisde het domineesgezin naar Nieuwe-Tonge. Hendrik J. bleef preken bij andere Hersteld Hervormde Gemeenten en werkte als pastoraal werker in Nieuw-Beijerland en Ouddorp. Vanaf 2014 was hij ook actief in het pastoraat van de Hersteld Hervormde Kerk in Voorburg. In oktober 2019 werd Hendrik J. predikant in de Hersteld Hervormde Gemeente in Ouddorp, waarna het gezin opnieuw verhuisde, ditmaal naar Ouddorp.
Aangifte en Gerechtelijke Procedure
In 2019 deden zes van de acht kinderen aangifte tegen hun ouders, na 29 jaar van vermoedelijke mishandeling. De aanleiding was de mishandeling van hun jongste zusje. In april 2023 werd de dominee per direct geschorst door de Hersteld Hervormde Kerk. In diezelfde maand vond de eerste zitting plaats waarbij de ouders tegenover hun kinderen stonden. Hendrik J. las een brief voor waarin hij toegaf dat niet alles goed was gegaan in de opvoeding, maar stelde dat voor opvoeding nooit een 10 te krijgen is. Hij wilde onder deskundige begeleiding in gesprek gaan met zijn kinderen. De kinderen vonden de brief "onthutsend" en manipulatief, mede omdat een van de zoons elf jaar niets van zijn vader had gehoord. In mei stonden de kinderen opnieuw tegenover hun ouders in de rechtbank. Een zoon vertelde over de gewelddadigheid van beide ouders en de angst dat zijn broertjes of zusjes zouden sterven aan verwondingen. Een zus beschreef hoe zij en haar zusje bijna dagelijks in de trapkast zaten om niet te hoeven zien hoe hun moeder doorsloeg met een stofzuigerslang. Gerritdina J. ontkende de beschuldigingen en sprak van een complot, wat Hendrik J. aanvulde met de mededeling dat zij zich niet konden vinden in de getuigenverklaringen.
Media-aandacht en Verklaringen van Kinderen
Eind mei verschenen drie kinderen in de talkshow Op1, waar zij hun leed deelden. Een van de zoons uitte zijn pijn over de voortdurende ontkenning door hun ouders, en het gemis van hoop op erkenning. Een dochter sprak over de angst om zelf slachtoffer te worden als ze iets zouden zeggen tijdens de mishandelingen van broertjes of zusjes. De kinderen spraken ook over hun blijvende loyaliteitsgevoel en hoop op erkenning en liefde, die tot dan toe was uitgebleven.
Vertelt zijn verhaal over mishandeling, misbruik en vernedering door zijn vader | RTL Tonight
Uitspraak van de Rechtbank en Gevolgen
Het Openbaar Ministerie eiste een werkstraf van 240 uur tegen het echtpaar, wat door de kinderen als ontoereikend werd beschouwd gezien de ernst van de vroegere gebeurtenissen. De rechtbank in Rotterdam oordeelde op 27 juni 2024 dat het echtpaar, Hendrik J. en Gerritdina J., schuldig was aan een poging tot zware mishandeling van één zoon en mishandeling van een andere zoon. Predikantsvrouw Gerritdina J. werd tevens schuldig bevonden aan mishandeling van de jongste dochter. De rechtbank achtte bewezen dat het geweld stelselmatig en een normaal onderdeel van de opvoeding was. Vanwege verjaring konden niet alle aanklachten worden bewezen. Het echtpaar kreeg een taakstraf van 150 uur en een schadevergoeding van 6000 euro aan drie kinderen. Vanwege hun leeftijd en blanco strafblad werd een gevangenisstraf vermeden. De zes kinderen zagen het vonnis als een bevestiging van hun verhaal, hoewel de verjaring van sommige delicten zorgde voor een dubbel gevoel. Hun advocaat, Nelleke Stolk, benadrukte de helderheid van het vonnis.
Kerkelijke Sancties
Het regionaal college voor opzicht (RCO-zuid) heeft besloten dominee Hendrik J. uit zijn ambt te zetten. Dit betekent dat hij voor onbepaalde tijd het recht verliest om zich beschikbaar te stellen voor kerkelijke ambten en zijn eerder verleende kerkelijke bevoegdheden verliest. Juffer was in 2023 al tijdelijk geschorst nadat bekend werd dat hij en zijn vrouw werden aangeklaagd. De Hersteld Hervormde Kerk heeft na de veroordeling besloten hem definitief uit het ambt te zetten. Hendrik J. heeft nog de mogelijkheid om tegen deze beslissing in beroep te gaan.
Evaluatie door de Hersteld Hervormde Kerk
De Hersteld Hervormde Kerk (HHK) zal de kwestie rond dominee Hendrik J. evalueren om lessen te trekken. Scriba Dick-Jan Diepenbroek erkent dat de kerk, vanuit het perspectief van zoon Egbert, mogelijk tekort is geschoten in het luisteren en de menselijke maat. Hij acht de term 'doofpot' echter te ver gaan. Diepenbroek merkt op dat Egbert zelf op een gegeven moment de klacht introk, wat beter niet had gekund. De HHK benadrukt dat het nooit beleid is geweest om klachten te ontmoedigen. Egbert geeft aan dat hij zich genoodzaakt voelde terug te trekken vanwege de gang van zaken, en dat het College van Opzicht voldoende signalen had om zelfstandig een procedure te starten.