Na het overlijden van een familielid, vriend(in), collega of kennis, komt er veel op je af. Iets waar je op dat moment niet per se aan wil denken, is welke kleding je op die moeilijke dag van het afscheid moet aantrekken. Toch is het voor velen een lastige keuze die veel tijd in beslag neemt. ‘Moet ik zwarte kleding aan naar een uitvaart?’, ‘Wat draag je naar de uitvaart van een gelovig iemand?’ en ‘Is het dragen van kleur gepast of niet?’. Dit zijn slechts een aantal vragen die we regelmatig krijgen.
Traditionele kledingkeuze
Bij een begrafenis is het traditioneel gezien belangrijk om respectvol en ingetogen gekleed te gaan. Vaak wordt gekozen voor donkere, sobere kleuren zoals zwart, donkergrijs of marineblauw. Toch hoeft het niet altijd zwart te zijn, tenzij dat specifiek wordt gevraagd door de familie. Kies voor nette kleding die past bij de gelegenheid. Let er ook op dat je kleding niet doorschijnend is, tekst of plaatjes bevat, of te bloot is. Kleine accessoires zijn in de meeste gevallen geen probleem. Denk hierbij aan een simpel horloge of een discrete zilveren ketting.
Kleding voor heren
Voor heren is een donker pak met een wit overhemd een veilige keuze. Een donkere stropdas, bij voorkeur zwart of donkergrijs, maakt het geheel af. Al zien we wel dat steeds minder mannen een stropdas dragen tijdens een begrafenis. Als je geen pak hebt, kan een nette pantalon gecombineerd met een colbert en overhemd ook passend zijn.
Kleding voor dames
Over het algemeen dragen dames een nette jurk, rok of pantalon in donkere kleuren naar een uitvaart. Hierop draag je een blouse of trui zonder opvallende details. Velen kiezen ervoor de schouders te bedekken en een rok of jurk tot de knie of langer te dragen. Net zoals voor mannen, is het aangeraden om accessoires discreet te houden.
Crematie en uitvaartwensen
Ook voor een crematie speel je op veilig door ingetogen, sobere kleding te dragen. Maar net zoals bij een begrafenis, hangt dit af van de cultuur, het geloof en de eventuele uitvaartwensen van de overledene. Speel op veilig: Kies nette kleding die niet opvallend is, het liefst zwart of donkergrijs. Je outfit mag heel simpel zijn, zoals een zwarte pantalon met nette zwarte trui. Vermijd het dragen van een hoofddeksel, tenzij dit bij je geloof hoort.
Vragen aan de familie
Vooral wanneer het om iemand met een ander geloof of een andere cultuur gaat, raden we je aan de vraag direct aan de familie te stellen. Meestal is informele kleding voor een uitvaart niet gepast. Maar hier zijn uiteraard uitzonderingen op. Binnen verschillende culturen worden juist felle kleuren gedragen naar een uitvaart, omdat men het leven viert in plaats van de dood treurt.
Kleding bij warm weer
Meestal wordt niet van je verwacht dat je zwarte kleding draagt naar een uitvaart bij warm weer. Als je toch zwarte kleding draagt, let dan op het soort stof. Kies voor katoen of linnen. Een colbert en stropdas worden meestal niet gedragen wanneer de uitvaart op een warme dag plaatsvindt. Maar wanneer er een dienst in een kerk of andere religieuze locatie plaatsvindt, kan deze kleding wel van je verwacht worden. Ga dus van tevoren na bij de familie of er bepaalde wensen zijn qua kleding. Ook op warme dagen raden we je aan om voor nette, dichte schoenen te gaan. Met of zonder hak. Korte broeken en korte rokken en jurken kun je beter vermijden. Om je tijdens de begrafenis tegen de zon te beschermen, kun je een simpele zonnebril dragen of een nette hoed.
Religieuze uitvaarten
Bij uitvaarten spelen religieuze regels en gewoontes vaak een belangrijke rol in de kledingkeuze.
Christelijke uitvaart
Donkere, sobere kleding is gebruikelijk, vaak zwart of donkerblauw. In de kerk worden de schouders bedekt en rokken of jurken komen minimaal tot de knie.
Islamitische uitvaart
Zowel mannen als vrouwen dragen vaak simpele en onopvallende kleding, zonder (veel) accessoires. Vermijd ontblote armen, benen en decolleté. Het dragen van een hoofddoek is niet verplicht.
Joodse uitvaart
Naar een Joodse begrafenis draag je donkere (het liefst zwarte) kleding, die simpel en ingetogen is.
Hindoestaanse uitvaart
Men draagt witte kleding naar een Hindoestaanse uitvaart. Vermijd zwarte kledingstukken en draag geen accessoires.
Het is belangrijk om te weten dat er binnen elk geloof verschillende stromingen kunnen zijn en de cultuur van de overledene ook meespeelt. Het is dus verstandig om vooraf te informeren naar specifieke kledingvoorschriften als je een religieuze uitvaart bijwoont.
Uitvaartwensen van de overledene
Steeds meer mensen spreken de wens uit om het leven te vieren in plaats van de dood te treuren. Als je wil dat mensen juist vrolijke kleding naar je uitvaart dragen, of bijvoorbeeld je favoriete kleur of een mooie hoed, dan kun je dit vastleggen in je uitvaartwensen.
Animatie: Adam & Eva + Eva (1965)
Ontwikkelingen en tradities
In de 19e eeuw is rouwkleding een algemeen gebruik geworden. Daarvoor was dat alleen bij de hogere kringen zo, mede ook vanwege de hoge kosten. Binnen de rouw werd onderscheid gemaakt tussen verschillende stadia van het rouwproces. Voor naaste familieleden onderging men eerst een periode van volle rouw (ook wel eerste of zware rouw), waarin de rouwregels het strengst waren. Tijdens deze fase werd men geacht zeer sober gekleed te gaan. Een fundamentele regel was dat alles wat men droeg mat van kleur moest zijn: niets mocht reflecteren. Daarna onderging men fases van halve rouw (ook wel tweede rouw genoemd) en lichte rouw, waarin de regels iets versoepeld werden. Naast zwart werden kleuren als grijs en paars toegestaan, bovendien mocht men overgaan op stoffen als matte zijde, eventueel met een licht motief. In deze rouwfases mochten er ook weer sieraden worden gedragen, al hoorden deze wel bescheiden te zijn.
Na de Eerste Wereldoorlog kwam er vrij snel een einde aan de intense en ingewikkelde manier van rouwen die in de 19e eeuw was ontstaan. Dit heeft onder andere te maken met het enorme verlies aan mensenlevens tijdens de oorlog. Men dacht dat het slecht zou zijn voor de moraal van burgers en van soldaten met verlof als er voortdurend een groot deel van de bevolking in de rouw was. Ook de veranderende rol van de vrouw tijdens en na de oorlog speelde een rol. Na de Tweede Wereldoorlog verdween in grote delen van West-Europa de gewoonte om rouwkleding te dragen. Ook koninklijke families dragen tegenwoordig meestal geen rouwkleding meer als het overleden familielid eenmaal is begraven. In elk geval in het westen van het land is het dragen van rouwkleding na de begrafenis zeldzaam geworden.
Algemene richtlijnen voor een uitvaart
Heb je binnenkort een begrafenis of een crematie, maar weet je niet zeker wat een geschikte outfit is? Het is nog steeds vrij gebruikelijk om voor de uitvaart voor een nette, meestal donkere outfit te gaan. Door een zorgvuldige outfit bij elkaar te stellen toon je ook respect naar de overledene toe en naar de nabestaanden natuurlijk. Het is niet heel gangbaar om in je alledaagse kleding op een uitvaart te verschijnen of om kleding met felle kleuren of drukke patronen te dragen. Het komt echter ook voor dat de overledene dit juist zo had gewild. Dan staat dit meestal ook op de kaart. Er staat dan bijvoorbeeld dat je casual gekleed mag komen of er wordt gevraagd om een bepaalde kleur in je kleding terug te laten komen.
Kleding voor mannen
Voor de mannen is het over het algemeen gepast om een pak te dragen, bijvoorbeeld in de kleur zwart, grijs of donkerblauw. Hieronder kun je een wit overhemd dragen. Je kunt ook kiezen voor een andere kleur, zolang het maar geen felle kleurtjes of (vrolijke) printjes zijn. Ook wordt er vaak gekozen om een stropdas te dragen, maar dit is niet verplicht. Voor een minder formele uitvaart hoef je niet perse een net pak of colbert te dragen, een net overhemd is dan ook voldoende. Wil je ook liever geen overhemd dragen? Ga dan voor een nette trui of shirt in een neutrale kleur, met daaronder een nette broek. Een spijkerbroek dragen op een uitvaart is niet zo gangbaar, dus probeer altijd een nette, donkere broek te dragen.
Kleding voor vrouwen
Voor de vrouwen is er wat meer keus dan voor de mannen. Vrouwen kunnen namelijk kiezen uit een nette rok met een blouse, een pantalon, een nette jurk en uit open of dichte schoenen. Zolang het maar een nette en verzorgde uitstraling heeft en er niet te veel bloot bij komt kijken is het acceptabel. Denk er ook aan dat je niet al te vrolijke kleuren draagt, maar dat je meer richting de donkere kleuren gaat. In plaats van een nette jas kunnen vrouwen er ook voor kiezen om een poncho of mantel boven de kleding te dragen. Ook voor de vrouwen geldt: kies schoenen die bij de rest van de outfit passen. Ga je voor nette laarzen of toch liever voor hakken? Zolang het maar geen sneakers of alledaagse schoenen zijn is het goed.
Kleding voor kinderen
Voor kinderen kun je hetzelfde uitgangspunt aanhouden als voor volwassenen. Kies voor nette kleding in neutrale kleuren en zonder allerlei drukke prints.
Uitvaart dresscode: waarom donkere kleding?
Het is van oudsher gebruikelijk om in Nederland nette zwarte kleding te dragen naar een begrafenis of crematie. Zwarte kleding wordt gezien als beleefd en netjes en daarnaast is zwart in deze situatie ook vaak een teken om te tonen dat je rouwt. Tegenwoordig wordt er niet meer uitsluitend voor zwarte kleding gekozen voor de uitvaart. De traditie om zwart te dragen op de uitvaart vervaagt steeds meer. Wel wordt nog steeds vaak voor donkere en rustige kleding gekozen. Donkere kleuren staan traditioneel bekend als een teken van respect. Als je dus liever geen zwarte kleding wilt dragen, omdat je het misschien niet hebt bijvoorbeeld, kun je ook denken aan donkergrijs of donkerblauw. Deze kleuren worden ook vaak gedragen naar een uitvaart.
Twijfel en advies
Let wel op of er niets over de dresscode is vermeld in de uitnodiging. Staat er niks op de kaart maar twijfel je of je wel heel netjes moet komen, bijvoorbeeld omdat de overledene niet zo van formele kleding hield? Of is het een uitvaart van iemand met een andere culturele achtergrond en weet je niet of hier een andere dresscode geldt? Vraag dan aan de familie of aan andere genodigden wat er qua kleding wordt verwacht. Het is gangbaar om donkere kleding te dragen. Dit hoeft niet perse zwart te zijn, maar het is wel belangrijk om vrolijke of felle kleuren te vermijden. Hetzelfde geldt voor glinsterende stoffen of flitsende printjes. Bewaar die voor een vrolijker gelegenheid.
Heren dragen tijdens de uitvaart het liefst zakelijke rouwkleding. Een blouse of overhemd met jasje en nette broek is gebruikelijk. Vermijd sneakers, maar kies liever voor nette bruine, donkerblauwe, grijze of zwarte stoffen of leren schoenen. Dames kunnen kiezen voor een jurk, jumpsuit of mantelpakje. Een cocktailjurk kan eventueel ook in de zomer, maar zorg er dan voor dat de jurk niet te kort is en geen decolleté of diepe V-hals heeft. Ook kinderen probeert u netjes aan te kleden. Er zijn verschillende opties, zo zijn er voor jongens zwarte pakjes te koop. Voor de meisjes zijn er diverse jurkjes beschikbaar. Ook voor kinderen geldt: vermijd felle kleuren en drukke prints, plaatjes en teksten op kleding.
Probeer niet op te vallen: een uitvaart is niet bedoeld om aandacht te trekken. Vraag advies: advies vragen aan iemand kan nooit kwaad. De directe familie of uitvaartverzorger kan u voorzien van zinnige tips voor kleding bij de uitvaart.
Felle kleuren dragen
Om veilig te zijn, kiest u zoveel mogelijk voor donkere kleuren in plaats van felle kleuren bij de crematie/begrafenis, bijvoorbeeld donkerblauw, grijs, donkergroen, donkerrood of zwart.
Underdress
Hoewel u waarschijnlijk verschillende soorten kledij zult aantreffen op de begrafenis, is het altijd beter om overdressed te gaan in plaats van underdressed.
Vermijd accessoires
Probeer accessoires bij de kleding te vermijden, zoals petten, hoeden en opvallende sieraden.
Korte broek/korte mouwen
Voor mannen is het doorgaans niet gebruikelijk om korte mouwen te dragen tijdens een uitvaart. Dat geldt al helemaal voor korte broeken.
Wanneer u een uitnodiging ontvangt voor een begrafenis of crematie, vraagt u zich misschien af welke kleding u het beste aan kunt trekken. Dat is heel begrijpelijk. U wilt respect tonen, passend gekleed zijn en niet uit de toon vallen. Veel mensen denken nog in vaste regels, terwijl de praktijk de afgelopen jaren juist is veranderd.
Begin bij de uitnodiging
Vaak geeft de rouwkaart of uitnodiging al een richting aan. Soms staat er expliciet een wens vermeld, bijvoorbeeld: "Graag lichte kleding" of "In plaats van zwart, zien wij liever kleur.” In dat geval is het fijn om die wens te volgen. Het zegt iets over de persoon van wie afscheid wordt genomen en over hoe de nabestaanden het moment willen vormgeven.
Geen strikte regels, wel gevoel voor wat past
Zwart is allang niet meer de enige kleur die gedragen wordt bij een uitvaart. Donkerblauw, grijs, groen of andere rustige tinten zijn net zo passend. Het gaat minder om de kleur op zich en meer om de uitstraling. Kies bij twijfel voor kleding die ingetogen en verzorgd oogt. Stel uzelf de vraag of uw kleding recht doet aan het moment. Het gaat om aandacht en respect. Dat zit niet alleen in kleur. Een formeel pak of mantelpak is zeker niet altijd nodig. Bij een informeel afscheid kan een broek met een colbert of een jurk of blouse net zo passend zijn.
Houd rekening met de locatie
Naast sfeer speelt ook de locatie een rol. Vindt de plechtigheid plaats in een kerk, een aula of op een buitenlocatie? En is er aansluitend een begrafenis? Bij een begraafplaats is het verstandig om rekening te houden met het weer en de ondergrond. Denk aan stevige schoenen als u over gras of grind moet lopen. In de winter kan een warme jas prettig zijn, eventueel met handschoenen. In de zomer is luchtige, maar niet te uitbundige kleding vaak comfortabel. Praktisch denken mag. U hoeft het niet koud te hebben om respectvol gekleed te zijn. Daarnaast is het aan te raden om een kleine tas of een jasje met zakken mee te nemen. Hier kunt u tissues in bewaren en een eventuele liturgie als het om een kerkdienst gaat.
Wat uiteindelijk echt telt, is uw aanwezigheid.
Praktische tips en overwegingen
Elke uitvaart is anders. Het dragen van alleen zwarte kleding hoeft tegenwoordig lang niet altijd meer, maar er zijn wel een aantal ongeschreven regels om rekening mee te houden. Het kan bijvoorbeeld zijn dat de overledene speciale wensen had voor de uitvaart, zoals het dragen van een lievelingskleur, een bepaald symbool of kleding die aansluit bij culturele of religieuze tradities. Het gebeurt ook steeds vaker dat mensen ervoor kiezen om het leven van de overledene te vieren. Daar horen vaak ook vrolijkere kleuren bij. Bij twijfel is een sobere kleur, zoals zwart, grijs of donkerblauw altijd een goede keuze. Zeker als het gaat om een kerkelijke uitvaart, waar de gasten sober gekleed zijn. Het kan ongemakkelijk zijn als je uit de toon valt bij de andere gasten. Zorg er dus voor dat je niet te veel opvalt.
Een donkere, neutrale rok of jurk met donkere panty is voor dames een veilige keuze. Voor mannen is een net colbert met een donkere (spijker)broek zonder gaten of andere opvallende kenmerken gepast. Bedenk ook wat de overledene zelf mooi zou hebben gevonden. Dat is een goed uitgangspunt. Iedere persoon is namelijk anders en dat geldt dus ook voor de uitvaart. Verder is het belangrijk dat je er goed verzorgd en netjes uitziet. Denk hierbij aan geknipte en schone nagels, weinig bloot, dichte schoenen die passen bij het geheel, verzorgd haar en (voor heren) netjes geschoren. Daarnaast is het van belang dat je je prettig voelt in de kleding die je aanhebt. Let er ook op dat je schoenen netjes zijn en prettig zitten.
Is het erg zonnig buiten of vind je het fijn om een zonnebril te dragen om je emoties te verbergen? Zorg dan dat je een gepaste zonnebril meeneemt. Zet de zonnebril binnen wel af om te voorkomen dat je afstandelijk overkomt. Naast gepaste kleding en een goed verzorgd uiterlijk is het ook gepast om de nabestaanden te condoleren.
Kledingkeuze vroeger en nu
Vroeger was het heel gebruikelijk om altijd zwarte kleding te dragen tijdens een uitvaart. De mannen droegen dan vaak een pak en de vrouwen een (niet te korte) jurk met panty’s en hakken. Heel nette kleding dus.
Nog steeds wordt er vaak zwarte kleding gedragen tijdens een uitvaart. Maar het gevoel dat dit moet wordt wel steeds meer losgelaten. Als je bijvoorbeeld geen zwarte kleding hebt of als je je daar niet prettig in voelt, kun je ook gerust andere donkere kleuren kiezen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan kleding in de kleuren grijs of donkerblauw. Mannen kunnen prima een nette broek met een overhemd dragen en ook voor vrouwen is een zwarte jurk niet noodzakelijk.
De wens van de overledene
Het komt ook voor dat de overledene heel nadrukkelijk heeft aangegeven dat hij of zij graag wil dat mensen een bepaalde kleur of stijl kleding dragen tijdens de uitvaart. Vaak wordt dit aangegeven op de rouwkaart.
Wat trek je aan naar een begrafenis? Kies voor ingetogen en respectvolle kleding, zoals een donker pak of een nette jurk. Neutrale kleuren zoals zwart, grijs of donkerblauw zijn het meest geschikt. Vermijd felle kleuren en casual kleding, tenzij specifiek verzocht door nabestaanden.
Kan een witte blouse naar een begrafenis? Een witte blouse kan gedragen worden naar een begrafenis, vooral onder een pak of colbert. Het is belangrijk dat de blouse geen print heeft en pas de rest van je outfit begrafenis hierop aan.
tags: #gebruikelijk #kleding #man #begrafenis #gereformeerde #gemeente