De betekenis van geestelijk zingen

Eliza Hewitt schreef ooit: ‘Zie, de zon schijnt heden in mijn ziel,’ en vervolgde met: ‘daag’lijks komt meer warmt’ en licht, sinds ik voor de Heiland nederkniel in gebed, mijn liefste plicht.’ Deze opbeurende woorden uit een oud-christelijke lofzang kunnen ons inspireren, zelfs op dagen dat het moeilijk is om te zingen of te glimlachen, zoals de tekst aangeeft: ‘bij storm en ook in smart.’ Als kinderen van God maken we in deze wereld onvermijdelijk moeilijke tijden door, waarin ons geloof en onze standvastigheid op de proef worden gesteld. Deze moeilijkheden kunnen voortkomen uit gebreken in onszelf, in anderen, of simpelweg uit de aard van het leven zelf.

In dergelijke momenten kunnen we de raad van de apostel Paulus omarmen: we ‘hopen [op] wat wij niet zien [en] verwachten […] het met volharding’. Wanneer onze eigen vreugdevolle melodie verstomt, is het soms nodig om in stilte naar anderen te luisteren en ons te laven aan de muziek om ons heen. Velen die zich muzikaal beperkt voelen, hebben meer zelfvertrouwen gekregen en beter leren zingen door naast iemand met een krachtigere stem te staan. Dit principe geldt ook voor het zingen van de lofzangen der eeuwigheid: we dienen zo dicht mogelijk bij de Heiland en Verlosser te staan, die altijd de perfecte toon weet te treffen. Hij hoort ons zwijgen en geeft ons moed, en zijn melodieuze voorspraak geeft ons hoop.

Voor degenen die zich soms buiten de toon voelen vallen, is het belangrijk te beseffen dat het Gods bedoeling is dat niet alle stemmen in zijn koor hetzelfde klinken. Juist de diversiteit - sopranen en alten, baritons en bassen - creëert de mooiste muziek. Dit betekent echter niet dat iedereen zijn eigen gang kan gaan; diversiteit vereist discipline, of zoals ouderling Hales het liever noemt: discipelschap. Wanneer we de door God geopenbaarde tekst en harmonieuze compositie van vóór de schepping aanvaarden, schept onze hemelse Vader er vreugde in dat we allemaal met onze eigen stem zingen. Vertrouw op uzelf en op Hem, en onderschat uw waarde of bijdrage niet. Wat er ook gebeurt, blijf in uw positie in het koor, want u bent uniek en onvervangbaar. Het verlies van zelfs één stem beïnvloedt alle andere zangstemmen in dit grote koor van stervelingen.

Illustratie van een divers koor met verschillende stemtypes (sopraan, alt, tenor, bas).

Ik moedig u aan om geloof te oefenen in het zingen van liederen die soms moeilijk te zingen zijn. Bij het aanschouwen van de enorme economische ongelijkheid in de wereld, kan ik niet zonder schuldgevoel zingen van ‘vreugde […] in mijn ziel [en] hoop en liefd’ en lof’. Deze woorden kunnen we pas volledig van harte zingen als we voor de armen hebben gezorgd. Economische gebrek is een hardnekkige vloek die mensen lichamelijk en geestelijk aantast en gezinnen en dromen uiteen doet spatten. We zouden meer moeten doen om armoede te verlichten, zoals Jezus ons herhaaldelijk opdraagt.

Ook worstel ik met het zingen van zonnige, blije teksten wanneer zoveel mensen lijden aan psychische, emotionele of andere slopende aandoeningen. Deze lasten zijn soms blijvend, ondanks de moedige inspanningen van verzorgers en familieleden. Ik hoop op een dag op een groot wereldwijd koor van alle rassen en etnische achtergronden, dat harmonieus verklaart dat wapens, verdachtmakingen en haat niet de manier zijn om conflicten op te lossen. De hemel roept ons toe dat complexe maatschappelijke kwesties alleen bevredigend kunnen worden opgelost door God lief te hebben en zijn geboden te onderhouden, wat de weg opent naar wederzijdse liefde.

De profeet Ether zei dat we mogen en moeten ‘hopen op een betere wereld’. Soms dient zich, tussen alle moeilijkheden door, een ander soort lied aan dat we niet kunnen zingen, maar om een heel andere reden. Ik doel op gevoelens die zo diep, persoonlijk en heilig zijn dat we ze niet kunnen of zouden moeten uiten. Ik denk aan Cordelia’s liefde voor haar vader, die zei: ‘Mijn liefde weegt […] zwaarder dan mijn tong. […] Ik kan mijn hart niet opbeuren naar mijn mond.’ Zulke gevoelens zijn onuitsprekelijk en geestelijk onnoembaar, zoals Jezus’ gebed voor de Nephitische kinderen.

Broeders en zusters, we leven in een wereld met veel liederen die we nog niet zingen of niet kunnen zingen. Ik smeek u echter allen om permanent en trouw in het koor te blijven, waar we samen eeuwig van dat allesovertreffende lied kunnen genieten: ‘het lied der verlossende liefde’. Gelukkig is er voor dit speciale nummer een onbeperkt aantal stoelen. Er is plek voor iedereen, ongeacht taal, cultuur, woonplaats, burgerlijke staat, gezinssituatie, geloofsvragen, of seksuele geaardheid. Er is plek voor iedereen die God liefheeft en zijn geboden als onschendbare maatstaf voor ons gedrag in acht neemt. Want als liefde voor God de melodie van ons gezamenlijke lied is, vinden we de onmisbare harmonie in ons gezamenlijke streven om Hem te gehoorzamen. Met de hemelse geboden van liefde en geloof, bekering en mededogen, eerlijkheid en vergiffenis, is er plek in dit koor voor allen die er graag deel van willen zijn. ‘Kom zoals je bent’, zegt een liefdevolle Vader tot ieder van ons. Mogen wij in het grote oratorium dat zijn plan voor onze verhoging is, altijd zijn aanwijzingen opvolgen, en blijven werken aan de liederen die we niet kunnen zingen, tot we ‘innig dankbaar [onze] stem’ voor onze Koning laten klinken.

Ik getuig dat die dag komt, dat God, onze eeuwige Vader, zijn eniggeboren Zoon wederom naar de aarde zal sturen. Dan zal Hij voor eeuwig als Koning der koningen heersen en regeren. Ik getuig dat dit zijn herstelde kerk is en het vehikel om de leringen en heilsverordeningen van zijn evangelie onder het hele mensdom te brengen. Wanneer zijn boodschap ‘in elk werelddeel is doorgedrongen [en] elke streek heeft bezocht’, zal Jezus inderdaad met een glimlach op ons neerkijken. Die dag zal er volop eeuwig zonlicht voor de ziel zijn. Ik bid met verlangen dat die beloofde dag mag aanbreken. In de naam van Jezus Christus.

De theologische basis van geestelijk zingen

De apostel Paulus schrijft in Efeze 5:18-20: ‘En word niet dronken van wijn, waarin losbandigheid is, maar word vervuld met de Geest, en spreek onder elkaar met psalmen, lofzangen en geestelijke liederen, en zing voor de Heere en loof Hem in uw hart, en dank altijd voor alle dingen God en de Vader in de naam van onze Heere Jezus Christus.’ Dit versgedeelte vormt de kern van de christelijke aanbidding en de rol van muziek daarin.

Vervulling met de Heilige Geest als bron van zingen

Zingen is in de christelijke traditie een gevolg van vervulling met de Heilige Geest. Het is geen natuurlijk, maar een bovennatuurlijk proces. De Heilige Geest, als God zelf, is bovennatuurlijk. Het zingen over christelijke zaken in een christelijke setting is God welgevallig, in tegenstelling tot het lawaai van liederen dat in Amos 5:23-24 wordt veroordeeld. De vervulling met de Heilige Geest kan worden vergeleken met dronken worden van wijn: het neemt meester over je en stuurt je handelen en voelen. De belangrijkste manier om de Geest te ‘drinken’ is door de Bijbel te lezen, erop te mediteren en te geloven dat het de adem van de Heilige Geest is.

Zingen met het hart: de authenticiteit van aanbidding

‘En zing voor de Heere en loof Hem in uw hart’ (Efeze 5:19b). Dit betekent dat de aanbidding oprecht en van binnenuit moet komen. Het gaat niet alleen om het uiten van woorden, maar om het meenen en voelen ervan. Dit betekent niet dat aanbidding alleen authentiek is als we overweldigd zijn door emotie. Het kan ook betekenen dat we een verlangen voelen naar de passie die we eens kenden, of dat we er meer van willen weten. Zelfs wroeging omdat het verlangen ontbreekt, kan, door God gewerkt, een vorm van aanbidding zijn, omdat het Gods soevereiniteit en onze afhankelijkheid benadrukt.

De centrale rol van God in de aanbidding

‘En spreek onder elkaar met psalmen, lofzangen en geestelijke liederen, en zing voor de Heere’ (Efeze 5:19). ‘Voor de Heere’ betekent dat God of Christus centraal staat in de aanbidding. Dit moedigt aan om in de tweede persoon te zingen (“U” in plaats van “Hij”), wat de directe relatie met God benadrukt. Voorbeelden hiervan zijn liederen als ‘Groot is Uw trouw’, ‘Heilig, Heilig, Heilig! Heer God Almachtig!’ en ‘U bent Heer.’.

Een visuele weergave van het concept 'God centraal in aanbidding', bijvoorbeeld een spotlight op een kruis of Bijbel.

Danken voor alle dingen: de diepte van Gods goedheid

Paulus zegt in vers 20: ‘En dank altijd voor alle dingen God en de Vader in de naam van onze Heere Jezus Christus.’ Dit lijkt een uitdagende oproep, tenzij men een diepe en Bijbelse theologie van Gods soevereine goedheid heeft. Dit betekent niet dat we dankbaar moeten zijn voor vreselijke omstandigheden zelf, maar dat we in alle omstandigheden Gods hand kunnen zien bewegen voor Zijn glorie en het welzijn van Zijn volk. Het haten, verwerpen en verzetten tegen het kwaad in de wereld, en het geduldig verdragen van tegenspoed, kan grond bieden om te danken.

De verschillende vormen van geestelijke liederen

De Bijbel noemt verschillende categorieën van geestelijke liederen: psalmen, lofzangen en geestelijke liederen. Hoewel de precieze betekenis van deze termen soms ter discussie staat, is het duidelijk dat ze verschillende vormen van muzikale expressie binnen de christelijke aanbidding vertegenwoordigen.

  • Psalmen: Deze verwijzen waarschijnlijk naar de Oudtestamentische Psalmen, die een breed scala aan menselijke emoties en ervaringen weerspiegelen. Ze prijzen God en worden gezien als een goddelijke gave.
  • Lofzangen (hymnoi): Dit kunnen zowel oudtestamentische Bijbelliederen zijn als nieuw gecomponeerde gedichten en melodieën. Ze worden gebruikt om de Zoon van God te huldigen.
  • Geestelijke liederen (?dè): Deze liederen worden gekenmerkt door weinig tekst en veel muziek, en uiten het enthousiasme van de ziel voor de Heer. Ze kunnen voortkomen uit een sterke persoonlijke beleving.

De toevoeging van het woord ‘geestelijk’ aan ‘liederen’ suggereert dat deze liederen specifiek door de Heilige Geest zijn geïnspireerd, in tegenstelling tot wereldlijke muziek. Deze interpretatie benadrukt dat alle drie de soorten liederen hun oorsprong vinden in de ingeving van de Heilige Geest.

De rol van muziek in de christelijke aanbidding

Muziek en zang zijn essentieel voor het christelijk geloof en de aanbidding omdat de werkelijkheid van God, Christus, de schepping, verlossing, hemel en hel zo groot zijn dat ze meer vragen dan alleen prozaïsche vormen. Ze eisen poëzie, zang en muziek om volledig uitgedrukt te worden. God wordt niet alleen verheerlijkt als Zijn heerlijkheid wordt gezien, maar ook wanneer men zich in die heerlijkheid verblijdt.

Muziek als uitdrukking van geloofsbeleving

Verschillende levenservaringen leiden tot verschillende muzikale uitingen. Het verlies van dierbaren kan leiden tot liederen als ‘It Is Well with My Soul’, terwijl de waarheid van de menswording tijdens Kerst ‘Joy to the World’ inspireert. God ontmoet ons op vele manieren: hoogheilig, nederig, glorieus, intiem, complex, eenvoudig, woedend en barmhartig. Het is belangrijk om de Heere ernstig te zoeken in al deze ontmoetingen en de gezamenlijke aanbidding elke week dieper te ervaren.

Gemeenschappelijk zingen: eenheid en opbouw

Het zingen van psalmen, lofzangen en geestelijke liederen is een duidelijke opdracht voor gezamenlijke aanbidding. Dit kan niet in eenzaamheid worden gehoorzaamd en heeft minstens drie implicaties:

  1. We moeten samen als gemeente en in kleine groepen zingen, en elkaar horen.
  2. Het is gerechtvaardigd dat veel liederen zich tot elkaar richten in plaats van alleen tot God.
  3. Solo's, muziekgroepen en koren kunnen deel uitmaken van het zingend spreken tot elkaar, mits ze vervuld zijn van de Geest en ondersteund worden door een diepe theologie.

Het zingen in de eredienst is een ultieme vorm van jezelf vergeten. Het is een gemeenschappelijk gebeuren dat de individuele en gemeenschappelijke vroomheid voedt. In het lied antwoordt de gemeente, wordt opgenomen in het geheel en beantwoordt collectief de verkondiging van het Woord. Ons gemeenschappelijk zingen is een oefening in het verbreden van onze geestelijke horizon.

Dwars door alle tranen heen - Nederland Zingt

Diversiteit in aanbidding

De gemeente is geen gemeenschap van gelijkgezinden, maar een veelkleurig geheel. Deze diversiteit wordt overstegen in het gezamenlijke lied, dat verschillen kan relativeren en leden op een hoger niveau verbindt. We verloochenen onszelf in het zingen en worden in de liturgie verlost van onszelf.

De betekenis van kerkliederen

Een kerklied moet Bijbels verantwoord zijn, muzikaal uitvoerbaar en zingenbaar voor de gemeente, en passen bij de eredienst van een bepaalde denominatie. Het doel van het zingen in de eredienst is ten eerste het eren van God, en ten tweede het samen zingen dat ons helpt iets te voelen en Gods grootheid te begrijpen. Hoewel de stijl van muziek kan verschillen, is het belangrijk dat het lied God eert en de gemeente tot aanbidding brengt.

tags: #geen #geestelijk #gezang