De Stichting Gereformeerd Erfgoed (SGE) zet zich in voor het toegankelijk maken van het rijke theologisch erfgoed van voorgaande generaties voor zowel de huidige als toekomstige generaties. De stichting werd opgericht in 2017 en heeft sindsdien diverse werken vertaald of hertaald, met als doel het bevorderen van de kennis en studie van gereformeerde dogmatiek.
Een Online Platform voor Dogmatische Werken
Een belangrijk initiatief van SGE is de ontwikkeling van een onlineplatform dat de studie van gereformeerde dogmatiek faciliteert. Dit platform stelt gebruikers in staat om direct naar specifieke paragrafen over een bepaald thema te navigeren binnen online versies van gekozen dogmatische boeken. Een innovatieve tekstvergelijker biedt de mogelijkheid om meerdere dogmatieken naast elkaar te bestuderen, wat een dieper inzicht in de verschillende theologische perspectieven mogelijk maakt.
Op dit moment zijn drie standaardwerken in de theologie beschikbaar op de site:
- De Synopsis Purioris Theologiae (1625), ook wel bekend als "Overzicht van de zuiverste theologie", geschreven door vier gereformeerde hoogleraren.
- De uitgebreide Theoretisch-praktische godgeleerdheid van Petrus van Mastricht (1630-1706).
- Het Handboek Dogmatiek van Johannes à Marck (1656-1731).
De ambitie van de stichting reikt verder. Binnen een halfjaar wordt verwacht dat ook de Institutie van Johannes Calvijn (1509-1564), in de vertaling van A. Later volgen de Gereformeerde Dogmatiek van prof. Herman Bavinck (1854-1921) en het Leerboek van de geloofsleer van ds. H.E. Gravemeijer (1813-1890).
Het Ontstaan van het Online Platform
Het idee voor dit onlineplatform voor gereformeerde dogmatiek is ontstaan uit de jarenlange ervaring van SGE met het uitgeven van oude theologische werken. De stichting vroeg zich af hoe deze waardevolle boeken voor een breder publiek toegankelijk gemaakt konden worden. Het simpelweg digitaal plaatsen van de boeken bleek niet voldoende; de behoefte aan doorzoekbaarheid op thema werd herkend als een cruciale stap om de drempel voor studie te verlagen. Hoewel de digitale toegang wordt aangemoedigd, blijft het lezen van het fysieke boek een aanbeveling.
Ds. A. Schot, predikant en voorzitter van SGE, vergelijkt het gebruik van dogmatische werken met een telefoonboek: "Een dogmatiek lees je doorgaans niet als een boek. Je zoekt het onderwerp op dat je nodig hebt."
Het Belang van Dogmatiek
Ds. Schot benadrukt het belang van dogmatiek door het te vergelijken met een menselijk lichaam: "De dogmatiek is als het skelet, het geeft structuur." Zonder deze structuur kan verwarring ontstaan, met name onder jongeren. De antwoorden op hun vragen kunnen gevonden worden in dogmatische werken. Om deze studie te verrijken, heeft de Gereformeerde Bijbelstichting de tekst van de Statenvertaling ter beschikking gesteld, waarbij de bijbehorende Bijbeltekst oplicht wanneer de cursor op een tekstverwijzing wordt geplaatst.
De Werkzaamheden achter het Platform
Het opzetten van het platform vereiste aanzienlijke inspanningen. Rianne van de Kolk-Wernsen, een vrijwilligster die veel praktisch werk heeft verricht, beschrijft het proces: "We hebben de boeken qua structuur vergeleken. Het opzetten daarvan hoefde natuurlijk maar één keer, maar kostte veel werk. Daarna moesten alle boeken per paragraaf worden ingevoerd. Ten slotte zijn die paragrafen gekoppeld aan kernwoorden." Deze kernwoorden zijn bewust gekozen als meer bevindelijke dan strikt dogmatische termen, met het doel om dogmatiek dichter bij het hart te brengen.
A.A. Roukens licht toe: "Dogmatiek moet naar het hart toe." Hij citeert Bavinck, die op zijn sterfbed zei: "Aan mijn geleerdheid heb ik niets meer. Door het geloof word ik zalig." Van Mastricht definieerde godgeleerdheid als de leer om voor God te leven door Christus. Dát is het uiteindelijke doel van de stichting.
Selectie van Werken en Toekomstplannen
Hoewel prof. Herman Bavinck en ds. H.E. Gravemeijer geen auteurs zijn uit de directe traditie van SGE, zijn hun werken opgenomen vanwege hun klassieke status en onmiskenbare waarde. De stichting benadrukt het belang van kritische bevraging van alle werken, maar erkent ook de grote hoeveelheid goede inhoud die ze bevatten. Ds. Gravemeijer werd al gebruikt bij het catechiseren, en ds. G.H. Kersten citeerde Bavinck in zijn eigen dogmatiek.
Met betrekking tot toekomstige uitgaven, overweegt SGE contact te leggen met de uitgever van het werk van Wilhelmus à Brakel, zoals de "Redelijke godsdienst". Dit illustreert de voortdurende inzet van de stichting om het gereformeerd erfgoed te verbreden en te verdiepen.
De Missie en Werkwijze van SGE
De Stichting Gereformeerd Erfgoed is opgericht met de missie om het theologisch erfgoed van Nederlandse oudvaders en Engelse en Schotse puriteinen toegankelijk te maken. De commerciële uitgave van deze werken is vaak economisch niet haalbaar vanwege de hoge kosten van hertaling en vertaling vanuit talen als Engels en Latijn. Wanneer deze kosten worden doorberekend in de consumentenprijs, wordt het boek "onbetaalbaar".
Om dit te ondervangen, richt SGE zich op:
- Het verzorgen en begeleiden van hertalingen.
- Fondsenwerving om vertaal- of hertaalkosten te financieren uit giften, schenkingen en nalatenschappen.
- Samenwerking met uitgevers in de gereformeerde gezindte om boeken tegen een betaalbare prijs op de markt te brengen.
De stichting richt zich op werken uit de periode van de Reformatie, het puritanisme, de Nadere Reformatie en het piëtisme. Het "interkerkelijke" bestuur bestaat uit voorzitter ds. A. Schot (Nunspeet), onderzoeker dr. J. van de Kamp (Vrije Universiteit), A.A. Roukens (secretaris), L. van der Tang en J.A. van de Velde (penningmeester).
Momenteel werkt de stichting samen met het vertaalbureau van Ruth Pieterman en uitgeverij Gebr. Koster in Barneveld. Het eerste project was de hertaling van het boek "Godgeleerdheid" van Petrus van Mastricht.
De teksten op het platform zijn geautomatiseerd gemaakt en worden voortdurend gecorrigeerd. Gebruikers wordt gevraagd om de originele pdf te raadplegen voor de meest accurate versie en de gebruiksvoorwaarden in acht te nemen.
tags: #stichting #gereformeerd #erfgoed