Waardhuizen is een langgerekt dorp langs de rivier de Alm, gelegen in de gemeente Altena, Noord-Brabant, Nederland. Het dorp telt circa 300 inwoners en de oudste geschiedenis speelt zich af rondom een heuvel langs het water van de rivier de Alm. Ter hoogte van deze terp waaiert de Alm breed uit en wordt dan ook de Wijde Alm genoemd.
De betekenis van de naam Waardhuizen, voor het eerst vermeld in 1292 als Werthuysen, is afkomstig van het woord Wert of Waard. Op de heuvel is tegenwoordig de begraafplaats van de Protestantse Gemeente te vinden. Op deze terp heeft in het verleden een kerkje gestaan dat nog in 1750 gerestaureerd werd vanwege verval. Volgens een visitatieverslag uit 1571 was het oude parochiekerkje gewijd aan de Heilige Jacobus. Op dinsdagen werd er een mis opgedragen door de pastoor van Uitwijk. Later, vanaf 1612, werd de Waardhuizense parochiekerk ondergebracht als een onderhorige kapel bij Uitwijk. In 1839 of 1840 is dit kerkje om onbekende redenen gesloopt.
Het Ontstaan van de Gereformeerde Kerk te Waardhuizen
Het is vrij moeilijk om de precieze geschiedenis van het ontstaan van de Gereformeerde Kerk en de Afscheiding in Waardhuizen te achterhalen, aangezien er uit die tijd weinig notulen en aantekeningen zijn bewaard. Hoewel de precieze geboortedag niet bekend is, vond het ontstaan waarschijnlijk plaats in 1842. In 1843 kocht de toenmalige gemeente van Waardhuizen, Uitwijk en Giessense Eng een huis met boomgaard om deze boerenwoning tot kerkgebouw in te richten. Het betrof een klein houten gebouw, zonder toren of orgel. Op zondagen werden er drie diensten gehouden.
Een van de belangrijkste figuren bij de Afscheiding in deze streken was dominee Gezelle Meerburg, die op 30 oktober 1833 in de Hervormde Kerk te Almkerk werd bevestigd. Na korte tijd kwam hij in conflict met het classicaal bestuur, omdat hij geen (door de overheid verplichte) Evangelische gezangen meer wilde laten zingen. Op 24 november 1835 werd hij uit zijn bediening ontzet.
Van overheidswege werden de gereformeerden bijzondere moeilijkheden ondervonden. Godsdienstige samenkomsten werden met het zwaard uiteengeslagen, soldaten werden ingekwartierd, hoge boetes werden uitgedeeld en zelfs gevangenisstraffen werden opgelegd. In Waardhuizen werden samenkomsten gehouden ten huize van Marinus van der Giessen aan de Almweg 7. (Later werd deze boerderij bewoond door de familie van Os, gelegen aan de Wijde Alm). Voorgangers waren Govert Pellekaan en Jan H. de Jong. Beiden werden op 5 april 1837 naar de gevangenis van ‘s-Hertogenbosch geleid.
Verdere Ontwikkelingen en Fusies
De eerste predikant die werd beroepen was dominee Penning, die zijn intrede deed in 1851. Het ledenregister van dat jaar vermeldt in totaal 74 zielen: 20 mannen, 13 vrouwen en 41 kinderen. In 1869 werd de naam gewijzigd in Christelijk Gereformeerde Gemeente en in 1892 in Gereformeerde Kerk. In 1912 werd de Jongelingenvereniging Eben Haezer opgericht door dominee G.J. De Jong.
Het ledenaantal tijdens de viering van het eeuwfeest in 1942 bedroeg 305 leden, waarvan 156 belijdende leden. In het bijbehorende boekje staat onder andere de preek van dominee Selles, gehouden ter nagedachtenis aan het 100-jarig bestaan van de kerk op 5 juli 1942.
Sinds de Vrijmaking in 1944, die diepe sporen in Waardhuizen en Uitwijk heeft nagelaten, schommelde het ledenaantal van de Gereformeerde Kerk tussen de 110 en 130 leden. Op 14 juni 1992 werd het 150-jarig bestaan van de Kerk gevierd, waarbij opnieuw een jubileumboekje werd uitgegeven.
Vanaf 1967 ontstonden er contacten en samenwerking met de Hervormde Gemeente, en vanaf 1999 was er een gezamenlijke predikant. Bij de fusie van de Gereformeerde Kerk van Waardhuizen met de Hervormde Gemeente van Uitwijk-Waardhuizen is besloten het kerkgebouw in Waardhuizen te verkopen. Het gebouw doet nu dienst als woonhuis.
Predikanten te Waardhuizen
Hieronder volgt een overzicht van de predikanten die in Waardhuizen hebben gediend, met hun dienstperiodes:
| Predikant | Periode van dienst |
|---|---|
| H.T. Wendt | 08-04-2018 tot 01-05-2023 |
| Ds. G. Zomer | 05-09-2010 tot 08-10-2017 |
| Ds. G.E. Messelink | 08-02-2004 tot 11-10-2009 |
| Ds. A.A.J. de Boer | 02-06-1996 tot ??-08-2001 |
| Ds. G. Treurniet | 15-02-1987 tot 18-06-1995 |
| Ds. P.L. Voorberg | 05-07-1981 tot 11-01-1987 |
| Ds. M.J.C. Blok | 20-10-1974 tot 12-11-1978 |
| Ds. R.K. Wigboldus | 29-09-1968 tot 09-04-1972 |
| Ds. T.O.G.M. Bosma | 05-12-1965 tot 04-08-1968 |
| Ds. G. van Keulen | 21-05-1961 tot 20-06-1965 |
| Ds. T.J. Keegstra | 27-10-1957 tot 26-03-1961 |
| Ds. J. van Dijk | 09-11-1952 tot 21-07-1957 |
| Ds. A.H. Algra | 19-12-1948 tot 13-07-1952 |
| Ds. G. van Rongen | 01-09-1945 tot 25-04-1948 |
tags: #gereformeerd #vrijgemaakt #waardhuizen