De Gereformeerde Gemeente van Westkapelle: Geschiedenis en Ontwikkelingen

De Protestantse Gemeente te Westkapelle is ontstaan uit een vereniging tussen de Hervormde Gemeente en de Gereformeerde Kerk van Westkapelle, een fusie die op 1 maart 2007 werd aangegaan. Deze gemeente hecht aan het geloof in God, de Schepper, die zich openbaart in Zijn Woord, de Bijbel. De gemeenschap kenmerkt zich door een wekelijkse eredienst met een vaste liturgie, gehouden op zondagmorgen en elke eerste zondagavond van de maand. De focus ligt op het gezamenlijk vieren van de goede boodschap en het ontvangen van uitleg van Gods Woord, waarbij de zondagse erediensten en de preek centraal staan. Voor kinderen in de basisschoolleeftijd wordt een kindernevendienst georganiseerd, met een onderscheid tussen jongere en oudere kinderen, die elk hun eigen leidinggevende hebben.

Daarnaast is er binnen de gemeente een actieve groep mensen werkzaam op pastoraal gebied, gericht op het "omzien naar elkaar". Diverse werkgroepen zijn actief op pastoraal en diaconaal terrein. De gemeente onderhoudt een hechte band met leden die vanwege leeftijdsbeperkingen in een verpleeg- of verzorgingstehuis verblijven. Vrijwilligers worden ingeschakeld voor klussen aan de kerkelijke gebouwen, hoewel er, net als in andere gemeenten, een tekort is aan langdurige inzet en ambtsdragers, met name ouderlingen en diakenen.

Binnen de Protestantse Gemeente van Westkapelle zijn er een tweetal Gemeente Groei Groepen, een 18+ groep en een Bijbelgespreksgroep actief. Voor de jeugd vanaf 12 jaar worden maandelijks "Solid Friends" avonden georganiseerd, die over het algemeen op een goede belangstelling kunnen rekenen. De Protestantse Gemeente van Westkapelle wordt omschreven als een open, zoekende en lerende gemeenschap die ruimte biedt voor dialoog en communicatie. De gemeente telt een aanzienlijk aantal trouwe kerkgangers, deels betrokken bij het kerkenwerk via werkgroepen. Daarnaast is er een groep "randkerkelijken" met affiniteit tot de gemeente, die soms op zondagmorgen via televisie meeleven. Het bezoekwerk richt zich ook op deze groep, waarbij het gesprek over geloof wordt aangegaan.

De Gereformeerde Gemeente: Een Historisch Perspectief

De Gereformeerde Gemeente (gg) Westkapelle werd in 1921 gesticht en heeft een lange geschiedenis gekend, waarbij het meer dan 95 jaar heeft moeten wachten op de komst van een eigen predikant. Vanaf de oprichting tot voor kort was de gemeente herderloos. Hoewel er geen vaste predikant was, diende de pastorie als vakantiewoning voor vele voorgangers die de gemeente op vrijwillige basis dienden, vaak ondersteund door predikanten uit omliggende gemeenten. Dit zorgde ervoor dat de meeste zondagen de erediensten werden geleid door een gastpredikant.

Historische foto van de kerk van de Gereformeerde Gemeente in Westkapelle

De Komst van een Eigen Predikant: Een Euforische Periode

Het nieuws dat de Gereformeerde Gemeente Westkapelle een eigen predikant zou krijgen, veroorzaakte een golf van vreugde en activiteit. De aanvaarding van het beroep door kandidaat J. de Kok op 22 juni werd met grote verwondering en blijdschap ontvangen. Ouderlingen Dekker en De Visser beschreven de stemming als bijna euforisch. Ondanks drukke werkzaamheden op hun agrarische bedrijven, namen zij de tijd om de voorbereidingen op de komst van de predikant toe te lichten. Kandidaat De Kok deed op 20 september intrede, maar verhuisde al eerder naar het dorp, waarbij de pastorie grondig werd gerenoveerd en vergroot. De plannen hiervoor werden unaniem goedgekeurd door de ledenvergadering, ondanks een aanzienlijk begroot bedrag.

De aanvaarding van het beroep leidde tot een stroom van giften, zowel van binnen als buiten de gemeente, waarmee een groot deel van de kosten voor de pastorie werd gedekt. Tientallen vrijwilligers droegen bij aan de verbouwing, wat de samenhorigheid binnen de gemeente versterkte. Vóór de intrededienst van kandidaat De Kok was er nog veel regelwerk, inclusief het organiseren van diensten in het grotere kerkgebouw van Aagtekerke, waar de gemeente veel hulp van ontving.

De Gereformeerde Gemeente in de Lokale Context

De Gereformeerde Gemeente van Westkapelle vormt een kleine minderheid binnen de dorpsgemeenschap van ongeveer 2000 inwoners, waarvan de meerderheid onkerkelijk is. De bevolking verdrievoudigt in de vakantieperiode, wat de focus op recreatie legt en ertoe leidt dat veel winkels, inclusief de supermarkt naast de kerk, op zondag geopend zijn. Naast de Gereformeerde Gemeente zijn er een hervormde en een vrije evangelische gemeente, maar nog niet de helft van de bevolking is bij een van deze drie kerken betrokken. Deze situatie, te midden van een grotendeels onkerkelijke omgeving, creëert een zekere spanning: enerzijds de noodzaak om open te zijn en een boodschap te hebben voor de samenleving, anderzijds de invloed van de omringende wereld. De hoop is dat een eigen predikant leiding kan geven in deze omgang en dat de gemeente de verantwoordelijkheid van het ontvangen van de prediking zal voelen.

De gemeente telt ongeveer 250 leden en doopleden, waarvan de helft in Westkapelle geboren en getogen is. De overige leden komen uit omliggende dorpen, vaak aangetrokken door de aantrekkelijk geprijsde starterswoningen in Westkapelle. Dit leidt er soms toe dat gezinnen wegtrekken naar andere dorpen, mede vanwege de aanwezigheid van een reformatorische school elders.

Schematische weergave van de kerkelijke structuur in Westkapelle en omliggende dorpen

Vergelijking met Andere Gemeenten: Waarde en Nieuwdorp

De tekst bevat ook inzichten uit andere gemeenten, zoals Waarde, die zestig jaar na haar stichting in 1933 een eigen predikant kreeg in de vorm van ds. Th. van Stuijvenberg. De komst van een eigen predikant betekende een aanzienlijke verandering voor de gemeente van 365 leden, met een vaste lijn in de prediking en de opbouw van pastoraat. Het ledental van de gemeente verdubbelde in enkele tientallen jaren, en de financiële offers voor het onderhouden van een predikant werden met grote offervaardigheid gebracht.

Na het plotselinge overlijden van ds. Van Stuijvenberg in 1995, kreeg Waarde achtereenvolgens ds. H. Hofman en ds. M. Golverdingen als predikanten. De tekst benadrukt dat er nog veel gemeenten zijn die langdurig vacant zijn, wat duidt op een bredere nood in kerkelijke gemeenschappen. Het advies voor dergelijke gemeenten is om te volharden in gebed en het beroepingswerk.

Een ander voorbeeld is Nieuwdorp, waar ds. A. J. de Waard nu predikant is, nadat de gemeente lange tijd tevergeefs beroepen had uitgebracht. Dit illustreert de rol van Gods voorzienigheid in het zenden van verkondigers van de blijde boodschap.

Niet op tv: Tom Waes bezoekt de Nederlandse Bible Belt | Reizen Waes: Nederland

De Geschiedenis van de Gereformeerde Gemeente Westkapelle: Vorming en Groei

Tegen het einde van de 19e eeuw werden er voor de leden van de afgescheiden kerk uit Aagtekerke die in Westkapelle woonden, aparte kerkdiensten gehouden in een schuur buiten het dorp. Later kwamen zij bijeen in de zondagsschool van de Nederlands Hervormde Kerk, en vervolgens in de christelijke school, die al snel te klein werd. Naarmate het aantal leden en doopleden boven de honderd steeg, werd op 14 oktober 1921 besloten tot de stichting van een aparte gemeente. Op 15 december 1921 werd de Gereformeerde Gemeente van Westkapelle geïnstitueerd door ds. R. Kok uit Aagtekerke. De eerste ouderlingen waren Willem Houmes en Hendrik Cijsouw.

In 1925 werd besloten tot de bouw van een nieuwe kerk aan de Noordstraat, die op 13 juli 1926 in gebruik werd genomen. Helaas werd deze kerk tijdens de Tweede Wereldoorlog, in oktober 1944, door oorlogsgeweld verwoest. De leden, ondanks eigen verliezen, zetten zich in voor de herbouw, met hulp van de Synodale Commissie ‘Verwoeste Kerken’. In 1949 werd een nieuwe kerk aan de Rookstraat in gebruik genomen, waar het Woord sindsdien elke zondag klinkt. In 1974 werd de huidige vergaderzaal aangebouwd, gevolgd door een grondige renovatie van het kerkgebouw in 2001 en de ingebruikname van het huidige orgel in 2006.

Na bijna honderd jaar vacant te zijn geweest, nam kandidaat J. de Kok op 22 juni 2017 het beroep naar Westkapelle aan. Hij verbond zich echter op 9 december 2022 aan de gemeente Sint Annaland. De huidige consulent van de gemeente is Ds. M. Boersma.

Tijdlijn van belangrijke gebeurtenissen in de geschiedenis van de Gereformeerde Gemeente Westkapelle

De tekst benadrukt dat kleine gemeenten niet te snel moeten denken dat een eigen predikant onbetaalbaar is. De ervaring in Westkapelle leert dat de Heere niet half werk doet en harten neigt zodat de financiën er komen. Het hebben van een eigen herder en leraar wordt gezien als een grote zegen, maar ook als een grote verantwoordelijkheid.

tags: #gereformeerde #gezin #westkapelle