Basiscursus Pastoraat: Handvatten voor pastorale zorg

God ter sprake brengen, dat gebeurt niet alleen in pastorale gesprekken die worden geleid door professionals of ouderlingen, maar ook in gesprekken tussen gelovigen onderling. De Basiscursus Pastoraat is bedoeld voor iedereen met interesse voor pastoraat en van toegevoegde waarde voor zowel ervaren pastores als ‘gewone gemeenteleden’. In drie videolessen komen de kern van pastoraat, de verschillende vormen van pastoraat en de benodigde vaardigheden voor pastoraat voorbij.

Pastoraat is het zoeken van de verbinding tussen geloof en het alledaagse leven door God ter sprake te brengen. Dit is echter makkelijker gezegd dan gedaan, aangezien pastoraat veelzijdig en veelkleurig is. Je visie op pastoraat werkt door in je houding en gedrag als pastor. Als pastor heb je een aantal belangrijke gespreksvaardigheden nodig en moet je pastorale basishouding ook in orde zijn.

De essentie van narratief-hermeneutisch pastoraat ligt in het leren begrijpen (hermeneutiek) van een pastorale vraag, tegen de achtergrond van het levensverhaal (narratief) van een pastorant. Het is daarom essentieel om te weten welke vaardigheden nodig zijn om deze benadering toe te passen.

Illustratie van een pastor die luistert naar een gemeente lid.

Doel en inhoud van de cursus

Deze cursus wordt aangeboden om iedereen die wel eens persoonlijke gesprekken voert met mensen binnen zijn/ haar kerkelijke gemeente toe te rusten en handvatten te geven. Wanneer je wordt geconfronteerd met moeilijke situaties, is het belangrijk te weten wat je kunt doen. Welke middelen biedt de bijbel en hoe pas je die toe? Hoe ga je om met sterke emoties, en waar trek je voor jezelf de grens?

Onderwerpen die aan bod komen:

  • Pastoraat | Hoe doen we dat?
    • Opdracht vanuit de Bijbel
    • Het doel en de middelen
    • Gewenste houding vanuit het kennen van God, jezelf en de ander
    • Wat kun je tegenkomen bij het geven van pastoraat?
    • Risico’s/valkuilen
  • Emoties | Een geschenk
    • Wat zijn emoties, hoe zie je ze terug in de Bijbel?
    • Wat kan er misgaan?
    • Hoe houd je balans in emoties?
  • Karakter en identiteit | Weet wie je bent
    • Menstypes, kernkwaliteiten
    • Ervaringen, overlevingsmechanismen
    • Karaktervorming na bekering
    • Identiteit in Christus
  • Gesprekstechnieken | Over het voeren van een gesprek
    • Lichaamstaal, non-verbale communicatie
    • Last-principe (Luisteren-aansluiten-samenvatten-teruggeven)
    • Vragen en doorvragen
  • Relaties | Een belevenis
    • Bouwen aan de relatie met God en van daar uit aan de relatie met onszelf, de schepping en met anderen
    • Familierelatie, vriendschapsrelatie, relatie met de gemeente, huwelijksrelatie, wat kun je met deze relaties in het pastoraat
  • Grenzen | Stop!
Infographic met de verschillende onderdelen van het pastoraat.

Praktische informatie

De cursus wordt gegeven door het Evangelisch College en georganiseerd door Open Hof Hillegom. Hoewel de cursus in beginsel bedoeld is voor leden van Open Hof, wordt deze ook opengesteld voor mensen van buiten de gemeente, aangezien een dergelijke cursus niet vaak in de regio wordt aangeboden.

Locatie: Kerkgebouw van Open Hof, Raadhuisstraat 3, Hillegom.

De cursus wordt aangeboden als inspirerend en praktijkgericht onderwijs, verspreid over 5 zaterdagen of 10 avonden. Jaarlijks zijn er verschillende leslocaties en is de cursus ook online beschikbaar. De cursus is voor iedereen toegankelijk.

De Toerustingscursus Pastoraat is een inleidende cursus van tien lessen van elk 2,5 uur. Deze cursus legt een gedegen basis voor iedereen die zich wil bekwamen in het verlenen van pastorale zorg aan anderen, vanuit Gods Woord en door Zijn Geest. Naast een theoretisch fundament wordt ook de praktijk gezocht: hoe pas je dit toe? De eigen relatie met God krijgt ook aandacht, want van daaruit wordt uitgedeeld.

Als cursist ontvang je bij aanvang van de cursus een uitgebreide studiemap.

Cursusprijs en kortingen

De cursusprijs bedraagt € 295,-. Bij deelname van 5 of meer cursisten geldt een korting van 20% per persoon.

Het is ook mogelijk om het Evangelisch College uit te nodigen de Toerustingscursus Pastoraat te verzorgen voor een specifieke kerk of gemeente. De kosten hiervoor bedragen € 1750,- (excl. BTW). De organiserende kerk draagt zorg voor een geschikte leslocatie, faciliteiten en catering. Aan elke deelnemer uit de organiserende gemeente c.q. participerende gemeente wordt een cursusmap uitgereikt. De organiserende gemeente mag de cursuskosten en cursusmap kosten (indien gewenst) doorberekenen aan haar deelnemers.

Docenten

De cursus wordt gegeven door een team van ervaren professionals met diverse achtergronden en expertise:

  • Alice Beuving: Afgestudeerd in Pastorale Hulpverlening, heeft een eigen pastorale praktijk genaamd Time-out.
  • Ina: Heeft een achtergrond in Gezondheidszorgbeleid en Management, en heeft na haar verhuizing naar Noorwegen haar geloofsleven verdiept. Ze is actief in pastorale teams en sinds 2018 werkzaam bij het Leger des Heils als medewerker Streetlevel.
  • Aukje Goedhart: Heeft de opleiding ‘pastorale hulpverlening’ gevolgd aan het Evangelisch College, wat een verrijking en verdieping is geweest op pastoraal en theologisch vlak.
  • dr. Erik Groeneveld: Voormalig predikant en docent Praktische Theologie, gepromoveerd in Sydney. Momenteel werkzaam als predikant-geestelijk verzorger in een verpleeghuis.
  • Cees: Heeft de bijbelschool doorlopen, gediend als zendeling, gewerkt in de Grafische industrie, deel uitgemaakt van een Bijbelvertaalteam en een kerk gestart. Zijn laatste project was directie van een kinderhuis op Curaçao.
  • Petra: Actief als jongerenwerker en docent op de Jongerenwerkersopleiding, en nu vooral landelijk en via BuroMozes.
  • Trijntje: Heeft de opleiding Pastorale Hulpverlening gevolgd en is momenteel werkzaam als ouderenpastor. Ze deelt graag haar kennis en Gods liefde.
  • Mariska: Heeft de opleiding Pastorale Hulpverlening gevolgd van het Evangelisch College.
  • Inge Matthijsse: Heeft de studie Pastorale Hulpverlening aan het Evangelisch College afgerond.
  • Anneke Polderman: Heeft zendingswerk verricht in Antwerpen, de opleiding Pastorale Hulpverlening gevolgd en een eigen praktijk voor psycho-pastorale hulpverlening gestart.
  • Gerla: Een creatieve denker die naast het zoeken naar verdieping in gesprekken, ook een eigen creatieve vorm hieraan wil geven.
  • (Naam niet gespecificeerd): Een rijinstructeur die na 18 jaar opleiden en coachen haar leven heeft omgegooid en een opleiding Pastorale Hulpverlening aan het Evangelisch College is begonnen.
  • Hermineke: Studeerde Theologie en specialiseerde zich in Pastoraal Werk. Ze is actief als coach, trainer en spreker.
  • Annet: Volgde de opleiding Pastorale Hulpverlening van het Evangelisch College en is actief als projectbegeleider van de werkgroep ‘Genezing en bevrijding’.
  • Joke: Heeft de eerstegraads lerarenopleiding Nederlands gedaan en lesgegeven over persoonlijke en geestelijke ontwikkeling. Ze begeleidt studenten via haar eigen praktijk en is actief binnen een kerkelijke gemeente.
Collage van foto's van de docenten.

Aanvullende cursussen en informatie

Naast de basiscursus biedt het Evangelisch College ook andere nascholingen aan:

  • Basiscursus Geestelijke vorming - Pastorale gesprekken voor persoonlijke verdieping: Een vernieuwende pastorale gespreksmethode die professionals en vrijwilligers helpt bij het vormgeven van pastoraat in het alledaagse leven. Deze cursus bestaat uit twee bijeenkomsten waarin de methode wordt uitgelegd en ervaringen worden uitgewisseld.
  • Pastoraat en psychiatrie: Persoonlijkheidsproblematiek in de gemeente: Deze cursus helpt kerkelijk werkers, gemeentepredikanten en jeugdwerkers het contact met gemeenteleden die ‘onder hun huid gaan zitten,’ te verbeteren. De cursus biedt inzicht in persoonlijkheidsproblematiek en gaat in op contact met een problematisch verloop.

De hoofddoelstelling van een cursus genaamd 'provocatief pastoraat' is dat geestelijk verzorgers, predikanten, pastores en kerkelijk werkers weten wanneer en hoe provocatief pastoraat toe te passen op beginniveau. Wanneer de congruente pastorale benadering vastloopt, kan de provocatieve benadering nieuwe mogelijkheden bieden.

Als je enthousiast bent geworden over de Toerustingscursus Pastoraat, kun je je aanmelden voor updates over nieuwe cursuslocaties via een formulier. Ook is het mogelijk om het Evangelisch College uit te nodigen de cursus bij jou te verzorgen.

tags: #gkv #basiscursus #pastoraat