De Herrnhuter Ster wordt beschouwd als de oorsprong van alle kerststerren. Meer dan 180 jaar geleden bedacht aan de oostelijke rand van de republiek als geometrische figuur voor wiskundelessen, schijnt hij tegenwoordig over de hele wereld en brengt anticipatie en contemplatie in de kerstsfeer van degenen die hem bezitten. Het is een succesverhaal dat steeds weer met plezier wordt verteld.
Van Wiskundeles tot Wereldwijd Symbool
"Onze sterren zijn onze boodschap", vertelt verkoopleider Jens Ruppert enthousiast terwijl hij bezoekers rondleidt door de operatiekamers van het in 2010 nieuw gebouwde bedrijfsgebouw. Hier ontmoeten handenarbeid en traditie elkaar. 200 medewerkers werken hier op stukloonbasis aan het gemeenschappelijke doel van een feestelijke gloed. Ze snijden papier en plastic folie, stansen, vouwen en plakken - en blazen zo de onbetwiste nummer één onder de kerststerren leven in, de ene na de andere. Daarbij geven zij blijk van een precisie en snelheid die elke bezoeker verbaast.
"Ons geheim is dat onze producten goed verlicht zijn", onthult Jens Ruppert, terwijl hij het licht aansteekt in een wit en rood demonstratieobject. Want in tegenstelling tot veel andere modellen op de markt schijnt de Herrnhut Star niet alleen goed in het midden, maar wordt hij gekenmerkt door een gelijkmatige helderheid van de kern tot de punt. De reden hiervoor is de gebruikte papiersoort, die in deze uitvoering slechts door twee fabrikanten in heel Europa wordt geproduceerd.
Productie en Duurzaamheid
Momenteel verlaten jaarlijks 750.000 sterren de werkplaats, door de medewerkers liefkozend "Sternelei" gedoopt - en de trend stijgt. De vorm is nauw verbonden met de geschiedenis van het bedrijf, dat nog steeds deel uitmaakt van de Evangelische Broederunie (EBU). De EBU, ook wel de Moravische Kerk der Broeders genoemd, is een protestantse kerk en dus aangesloten bij de Evangelische Kirche in Duitsland (EKD) en tegelijkertijd gastlid van de Vereniging van Protestantse Vrije Kerken (VEF). Vanaf de 18e eeuw maakte de Moravische Kerk naam met internationale zendingsactiviteiten.
De eersten die een Herrnhutster verzamelden waren de kinderen van diezelfde missionarissen, die de periode voor Kerstmis vaak weg van hun ouders moesten doorbrengen in het internaat aan huis. In die tijd kwam een leraar op het geniale idee om het ontluikende verlangen van zijn protégés te trotseren met behulp van meetkunde.
Tegenwoordig biedt Herrnhuter Sterne GmbH een hele 80 varianten van zijn interpretatie van de "Ster van Bethlehem". Daarnaast zijn er reserveonderdelen en vele accessoires: LED's, kabels, clips - alles wat je nodig hebt om je ster door de jaren heen in goede conditie te houden. Want eenmaal gekocht, moet een Herrnhut-ster minstens een leven lang schitteren. Dit, legt Jens Ruppert uit, is een belangrijk onderdeel van de duurzame filosofie van het bedrijf. "We denken er niet aan dat de sterren op een gegeven moment worden weggegooid. Zelfs bij oude modellen streeft het bedrijf ernaar om te helpen bij reparaties die nodig zijn."
De jaarlijkse hermontage blijft echter de verantwoordelijkheid van de koper en zijn familie. Een pre-kerstritueel dat er volgens Jens Ruppert gewoon bij hoort en dat echte liefhebbers van Herrnhuter Sterne ook zeer waarderen. "We zijn blij dat de traditie van sterren bouwen vandaag de dag nog steeds wordt geleefd. Dat families gewoon gaan zitten en samen een contemplatieve activiteit doen."
De Historische Connectie met Zeist
De Herrnhuter sterren vinden hun oorsprong in Herrnhut, een plaatsje in het Oosten van Duitsland. Hier ontstond in 1722 de geloofsgemeenschap van de Hernhutters. Op het landgoed verleende graaf Nikolaus Ludwig von Zinzendorf (1700-1760) asiel aan protestantse vluchtelingen van de oude Unitas Fratrum uit het katholieke Moravië. Hier begonnen deze gelovigen een nieuw leven. De gedrevenheid van de Hernhutters om het Christendom over de hele wereld uit te dragen bracht hen naar Zeist.
De hernhutter ster zegt veel over de leefwijze en geloofsopvatting van de Broedergemeente. De hernhutter sterren worden nog steeds gemaakt in het Duitse plaatsje Herrnhut. De oorspronkelijke sterren worden van papier gemaakt. Tegenwoordig is er ook een plastic variant, die met enige kracht in elkaar gezet moet worden.
Het Assembleren van de Ster
Het in elkaar zetten van een Herrnhuter ster kan een contemplatieve activiteit zijn. Neem de punten voorzichtig uit elkaar en prik de gaatjes door waar straks de splitpennen doorheen moeten. Prik vanuit de binnenkant naar buiten. Neem een vierkante punt en bevestig aan elke zijde hiervan een andere vierkante punt. Zorg dat de gaatjes op elkaar liggen en steek hierdoor een splitpen. In de ontstane ruimten tussen de vierkanten komen nu de driehoekige punten, deze worden op dezelfde manier met splitpennen bevestigd. Bevestig aan elke zijde van de ontstane achthoek weer een vierkante punt en verbind deze ook onderling. De laatste ring die u toevoegt bestaat uit de overgebleven vierkante en driehoekige punten (van elk vier), die om en om bevestigd worden.
Verkrijgbaarheid en Traditie
De moeder van mevrouw Goudzwaard (82) had in de adventstijd een brandende Hernhutterster voor het raam. "De papieren ster maakte veel indruk op mij”, schrijft mevrouw. “Zouden deze sterren nog te koop zijn?” Wis en waarachtig! De Hernhutters zijn een Evangelische Broedergemeenschap uit Zeist. In 1897 maakte Pieter Hendrik Verbeek van de ster een bouwpakket. En je kunt deze nog steeds kopen bij de winkel van de museumstichting Het Hernhutter Huis aan het Zusterplein 20 in Zeist. Zie hernhuttersterren.nl. De ster is ook via adventssterren.nl te koop. De goedkoopste is € 16,- maar de grotere varianten zijn verkrijgbaar vanaf € 28,50.
De grootste ster die ooit in het universum is ontdekt
tags: #hernhutter #sterren #kunststof