Frans Esausz. den Heussen, ook wel bekend als Den Huessen, werd geboren in Enkhuizen in 1599 en overleed op Oost-Vlieland in 1679. Hij was een vooraanstaand Nederlands predikant en schrijver van theologische publieksboeken. Den Heussen was de zoon van Esau Jacobszoon den Heussen en Maritje Fransdochter Sergoris. Hoewel hij oorspronkelijk kuiper van beroep was, verkreeg hij in 1624, dankzij zijn bijzondere gaven, de bevoegdheid om als proponent te preken, ondanks het ontbreken van een formele theologische opleiding.
Een jaar later werd hij door de gemeente Oost-Vlieland aangesteld als hun predikant, een positie die hij gedurende zijn gehele loopbaan bekleedde. Naast zijn kerkelijke werkzaamheden toonde Den Heussen zich een betrokken gemeenschapslid. Hij financierde een uitbreiding van het Oude Mannen- en Vrouwenhuis en droeg bij aan de vergroting van de Nicolaaskerk in 1647.
Literaire nalatenschap
Frans Esausz. den Heussen schreef een tiental boeken, waarvan Den Christelijcken Visscher (1636) en Den Christelijcken Iongelingh (1638) bijzonder populair werden. Beide werken kenden vijf drukken en waren gericht op het bevorderen van een praktische vroomheid, met veel leefregels.
Om zijn boodschap effectief over te brengen, koos Den Heussen voor aantrekkelijke literaire vormen zoals dialogen en liederen. Deze boeken vloeiden voort uit zijn praktijk als predikant en dienden primair om geestelijke leiding te geven aan de mensen in zijn directe omgeving. Den Christelijcken Visscher was specifiek bedoeld voor de vissers uit zijn gemeente, terwijl Den Christelijcken Iongelingh gericht was op zijn zoon Cornelis Doemer, die in Enkhuizen verbleef voor een betere opleiding.
Jezus door de duivel op de proef gesteld
Context van Christelijke Literatuur en Uitgeverijen
Het werk van Den Heussen past binnen een bredere context van christelijke literatuur. De wereld en het menselijk bestaan worden hierin niet als toevallig beschouwd, maar als een schepping van God. De Bijbel, bestaande uit het Oude en Nieuwe Testament, vormt het centrale boek van het christendom, met als rode draad Gods liefde en trouw voor de mensheid. De kerk wordt gezien als een gemeenschap van gelovigen die God eren en Zijn wil zoeken.
De tekst bevat tevens een uitgebreid overzicht van christelijke uitgeverijen in Nederland, die elk een eigen focus en fonds hebben. Deze uitgeverijen variëren van reformatorische en gereformeerde tot evangelische en meer vrijzinnige richtingen. Enkele van deze uitgeverijen zijn:
- Ark Boeken - Amsterdam: Evangelische signatuur, gericht op verspreiding van de Bijbel en evangelisatiemiddelen.
- De Banier - Utrecht: Familiebedrijf met banden met de Gereformeerde Gemeenten en de Gereformeerde Bond.
- Blassekijn - Bleskensgraaf: Combinatie van verkoop van (tweedehands) boeken en kleinschalige uitgeverij.
- Boekencentrum - Zoetermeer: Specialist in theologie, liturgie en gemeenteopbouw, voorheen huisuitgever van de Nederlandse Hervormde Kerk.
- Buijten & Schipperheijn - Amsterdam: Breed georiënteerde christelijke uitgever uit Nederlands gereformeerde hoek.
- Frits Hardeman - Ede: Zichzelf typerend als "een bijzondere postzegel", gericht op de breedte van de bevindelijk gereformeerde kring.
- Den Hertog - Houten: Reformatorisch uitgever, gericht op de hele land.
- Gereformeerde Bijbel Stichting (GBS) - Leerdam: Uitgever van Bijbels in de Statenvertaling.
- Gideon - Hoornaar: Evangelisch karakter, met auteurs als Corrie ten Boom en John Piper.
- Van Horssen - Putten: Kleine uitgever in het bevindelijke genre.
- Jongbloed - Heerenveen: Groot geworden met dundruk, uitgever van Bijbels en met verschillende imprints voor diverse doelgroepen.
- J.H. Kok - Kampen: Grote naam op de christelijke boekenmarkt, met diverse imprints voor verschillende religieuze stromingen.
- Gebr. Koster - Barneveld: Gericht op theologische en kerkhistorische titels en jeugdboeken met een bevindelijk gereformeerde signatuur.
- Lindenberg - Rotterdam: Grote reformatorische boekhandel met kleinschalige uitgeefactiviteiten.
- Medema - Vaassen: Evangelische uitgever, gericht op "de hele breedte van Gods Gemeente".
- Merweboek - Sliedrecht: Kleine evangelische uitgeverij.
- Mes - Capelle a/d IJssel: Nieuwste loot aan de uitgeversboom, actief in het najaar met kinderboeken.
- Novapres - Apeldoorn: Gericht op uitgesproken evangelische lectuur.
- De Ramshoorn - Goes: Schrijver en uitgever tegelijk, met romans en kinderboeken.
- De Schatkamer - Rumpt: Geeft oude schrijvers uit en verspreidt preken van predikanten.
- De Vuurbaak - Barneveld: Duidelijk vrijgemaakte uitgeverij met nauwe banden met het Nederlands Dagblad.
- Van Wijnen - Franeker: Kleine Friese uitgeverij, die vooral (maritiem)historische boeken op de markt brengt.
Verder wordt ingegaan op de geschiedenis en betekenis van de Liturgische Schriften van de Nederlandse Hervormde Kerk. De analyse van Mensinga over deze Schriften, die prijswinnend was, wordt besproken. Dit onderzoek belicht de oorsprong, ontwikkeling en waarde van de liturgische teksten, inclusief de formulieren voor doop, avondmaal en huwelijk. De conclusie is dat de Liturgische Canon niet volledig beantwoordt aan de behoeften van de huidige tijd, en er wordt gepleit voor een herziening en verbetering van de formulieren.