Dit overzicht presenteert een breed scala aan publicaties die betrekking hebben op de geschiedenis van kerken, borgen, dorpen en de bredere cultuurhistorie van de provincie Groningen en omliggende gebieden. De informatie is afkomstig uit diverse bronnen, variërend van lokale geschiedkundige verenigingen tot academische instellingen.
Regionale Geschiedenis en Cultuur
De provincie Groningen, met name het gebied tussen Eems en Lauwers, wordt uitgebreid belicht vanuit verschillende historische perspectieven. Publicaties behandelen de geschiedenis van specifieke gemeenten zoals Ulrum, Leens, Kloosterburen en Eenrum, evenals bredere thema's zoals Groninger plaatsnamen, borgen en steenhuizen.
De maritieme geschiedenis en de invloed van het water op de regio komen ook aan bod, met studies over de Lauwerszee, de Noordzeekust en de waterstaatsgeschiedenis van de provincie. Ook de cultuurhistorische aspecten, zoals Groninger volksverhalen en hannekemaaiers en kiepkerels, worden verkend.
Kerkelijke Geschiedenis en Monumenten
Een significant deel van de publicaties richt zich op de kerkelijke geschiedenis van de regio. Diverse kerken en hun torens worden beschreven, waaronder de Petrus-kerk van Leens, de kerk in Hornhuizen en de kerk en toren in Eenrum. Ook de Gereformeerde Kerk in de Ommelanden en de Christelijke Gereformeerde Kerk worden behandeld, evenals specifieke parochies zoals die van Kloosterburen en Schouwerzijl-Eenrum.
De geschiedenis van kerkelijke goederen, de Afscheiding van 1834 in Groningerland en de ontwikkeling van het christelijk onderwijs zijn eveneens onderwerpen van studie. De monumentale Groninger kerkhofjes en grafstenen vormen een visueel en historisch interessant aspect van het religieuze erfgoed.
Specifieke Kerken en Hun Geschiedenis
- De kerk en toren te Eenrum (R.A.)
- De Petrus-kerk van Leens (J.S.)
- De kerk te Hornhuizen (Holstein / G.)
- De Gereformeerde Kerk in Leens (lL.W.)
- De H.H. Martelaren van Gorcum kerk in Kloosterburen (Sint Jan in Kloosterburen/Krimp Kloosterburen)
Borgen, Huizen en Architectuur
De borgen en steenhuizen van Groningen nemen een prominente plaats in binnen de historische literatuur. Publicaties duiken in de geschiedenis van deze adellijke residenties en hun bewoners, met aandacht voor de Ommelander adel in de late middeleeuwen en de architectuur en stedenbouw van Groningen tussen 1850 en 1940.
De borg Verhildersum en zijn bewoners worden specifiek belicht, net als de borg Hekkum te Adorp. Ook de Friesche Kleihoeve en Nederlandse boerderijen, met hun specifieke constructies en ontwerpen, worden onderzocht.
Voorbeelden van Borg-gerelateerde Publicaties
- Jonkers tussen Stad en Wad (De Groningse borgen en haar bewoners) (W.A.)
- De borgen in De Marne (R.A.)
- De borg Verhildersum en zijn bewoners (R.A.)
- Stinzenplanten in Noordwest-Groningen; Börgbloumkes (A. Broekhuizen)
Rechtshistorische en Juridische Aspecten
Verschillende publicaties verkennen de rechtshistorische ontwikkeling in de noordelijke Nederlanden, met specifieke aandacht voor de Ommelanden. Onderwerpen variëren van het strafproces in de Ommelanden tot de juridische organisatie en begrippen als bezit en eigendom.
De Ommelander Jagtregten en rechtsgedingen, evenals het Oud-Friese "Kestigia" en de Friesche Regtskennis, bieden inzicht in historische juridische praktijken.
Topografie, Plaatsnamen en Demografie
Topografische studies, zoals de Gemeenteatlas van de provincie Groningen uit 1867 en kaarten van de Franse tijd, dragen bij aan een beter begrip van de geografische ontwikkeling van de regio. Groninger plaatsnamen worden geanalyseerd, en demografische aspecten zoals naamsaanneming en burgerlijke stand worden onderzocht.
De geschiedenis van specifieke dorpen, zoals Pieterburen, Zuurdijk, Kloosterburen en Warfhuizen, wordt gedetailleerd beschreven, inclusief hun eigen geschiedkundige aantekeningen.
Dorpsgeschiedenissen
- Pieterburen: geschiedenis van kerk, kerspel en borg (P.)
- Kloosterburen: historische puzzel, parochiegeschiedenis en archeologisch onderzoek
- Warfhuizen: fotoboek van de bewoners en hun woningen
Sociaal-Culturele en Economische Aspecten
Naast de politieke en juridische geschiedenis, worden ook de sociale en economische aspecten van het leven in Groningen belicht. Dit omvat studies over volkshuisvesting, de geschiedenis van boerderijen, de molens in Mensingeweer en de impact van de ruilverkaveling.
De rol van de Zeehondencrèche Pieterburen en de geschiedenis van de Waddenpolder geven inzicht in de relatie tussen mens en natuur in de regio. Ook de thema's Joden in Noordwest-Groningen en de periode van de Tweede Wereldoorlog worden aangeraakt.
Documentaire 'Hunze, wereldnatuur binnen handbereik'
Genealogie en Familiegeschiedenis
Voor degenen die geïnteresseerd zijn in persoonlijke geschiedenissen, bieden publicaties over familiegeschiedenis en genealogie waardevolle informatie. Dit omvat lijsten van afstammelingen, zoals die van de familie Hekma, en de Genealogische bibliografie van de provincie Groningen.
Overige Historische Onderwerpen
Het brede scala aan publicaties omvat ook diverse andere interessante onderwerpen, zoals de ontdekking van Kloosterburen, de geschiedenis van voertuigen, de archeologische waarneming in het Oldenklooster, en de ontwikkeling van buurtspoorwegen.
tags: #kerkenraad #harry #bulthuis