De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) kent een rijke geschiedenis en een dynamisch heden, waarbij lokale gemeenschappen zoals die in Hemelum een cruciale rol spelen. Dit overzicht belicht de activiteiten van de kerkenraad van PKN Hemelum, evenals de bredere context van kerkelijke ontwikkelingen in de regio.
Activiteiten en Dienstverlening
Kerkdiensten en Bijzondere Gelegenheden
De kerkenraad van PKN Hemelum organiseert regelmatig kerkdiensten en bijzondere evenementen. Op zondag 25 mei stond een dienst gepland die grotendeels werd verzorgd door het Kwartettekoar onder leiding van Feike van Tuinen. De thematiek van de dienst, met de metafoor van een ster die licht en richting geeft, benadrukte hoop in donkere tijden. Een andere bijzondere dienst vond plaats op 11 mei, met medewerking van het Christelijk Leeuwarder Mannenkoor Patrimonium, waarbij gemeenteleden die ook deel uitmaken van dit koor hun medewerking verleenden.
Er is ook aandacht voor diensten buiten de reguliere zondagsdiensten. Zo werd er op vrijdag 16 mei na lange tijd weer een dienst gehouden in Erasmus, gericht op het bedienen van de mensen die daar verblijven. Deze dienst begon om 15.30 uur, met inloop vanaf 15.15 uur.
Pastoraat en Ondersteuning
Een belangrijk aspect van het werk van de kerkenraad is het pastoraat. In het geval van ziekte van de predikant, Ds. Anne Henk Boschma, werd de continuïteit van de dienstverlening gewaarborgd. Hoewel zijn herstel goed, maar langzamer dan gehoopt verliep, kon hij weer voorgaan in diensten en zorgdragen voor crisispastoraat. De gemeente toonde grote betrokkenheid en sprong bij om alles draaiende te houden, wat door de predikant als een warme deken werd ervaren.
Voor crisispastoraat wordt verwezen naar het pastoraal meldpunt. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan specifieke pastorale taken, zoals pastoraat voor ouderen en alleenstaanden, en bezoekwerk. Gemeenteleden vanaf 75 jaar ontvangen een bloemetje, evenals echtparen die 25, 40, 50 of 60 jaar getrouwd zijn.
Gemeenschapsleven en Vrijwilligerswerk
De kerkenraad organiseert diverse activiteiten om het gemeenschapsleven te versterken. Zo staat er op woensdagochtend 7 mei vanaf 10.00 uur koffie/thee klaar met een gezellige bingo. Een vrijwilligersavond op 3 april was een groot succes, met na een maaltijd een optreden van de verhalenverteller Frank Belt.
Er wordt veel waarde gehecht aan vrijwilligerswerk. De kerkenraad werkt aan het in kaart brengen en filteren van vrijwilligers voor de Verklaring Omtrent Gedrag (VOG), die per 1 juli verplicht is voor ambtsdragers en vrijwilligers die met kwetsbare groepen werken.
Financiën en Organisatie
De financiën van de gemeente worden beheerd door het College van Diakenen en het College van Kerkrentmeesters. De dames W. Beek-Bakker en M. Koornstra hebben de wijkkas over 2024 gecontroleerd en goedgekeurd. Mw. Beek blijft in de controlecommissie voor 2025, met mw. S. Jasper-Osinga als nieuw lid.
De kerkenraad werkt aan een concept voor een beleidsplan voor de jaren 2025-2029. Dit plan richt zich op de visie, missie, structuur en organisatie van de gemeente, met aandacht voor de diaconale, pastorale en missionaire opdracht.
Kerkelijke Geschiedenis en Ontwikkelingen
De Reformatie en Verdere Splitsingen
De geschiedenis van de kerken in Nederland is complex, met de Reformatie als een cruciale gebeurtenis. Vanaf het begin van de 16e eeuw ontstonden er protestbewegingen tegen de Rooms-Katholieke Kerk, wat leidde tot de vorming van de Protestantse Kerk. In de Nederlanden begon de Reformatie vroeg, maar werd gekenmerkt door vervolging van protestanten.
Vervolgens vonden er diverse kerkscheuringen plaats. De Afscheiding van 1834 onder leiding van ds. Hendrik De Cock en de Doleantie vanaf 1886 onder leiding van ds. Abraham Kuyper leidden tot de vorming van nieuwe kerkgenootschappen. De Doleantie, waarbij meer kerkleden de Hervormde Kerk verlieten dan bij de Afscheiding, had een aanzienlijke impact.
Een ander belangrijk conflict was de Gereformeerde Vrijmaking in 1944, die voortkwam uit onenigheid over de genadeverbond en de 'veronderstelde wedergeboorte' bij de doop. Deze vrijmaking verzette zich tegen de synodale hiërarchie en leidde tot de vorming van een nieuwe kerk.
Regionale Kerkgeschiedenis: Gaasterland en Omgeving
De historische context van de kerkenraad van PKN Hemelum is nauw verbonden met de ontwikkelingen in Gaasterland en omliggende dorpen. In Nijemirdum was er sprake van een godsdienststrijd die zich voornamelijk afspeelde in woord en discussie. De Hervormde Kerk in Oudemirdum kende onrust vanaf 1926, met discussies over onderwerpen als vrouwen op de kieslijst en deelname aan het Avondmaal.
In Nijemirdum werd op 28 november 1926 de eerste kerkdienst gehouden van de Gereformeerde Kerk in Hersteld Verband. In Oudemirdum werd op 23 januari 1930 de confessionele vereniging 'De Bijbel' opgericht.
Hemelum: Afscheiding, Doleantie en Fusie
In Hemelum liet de Afscheiding van 1834 nauwelijks sporen na, ondanks de 'liberale' richting van de hervormde predikanten. De Afgescheidenen uit Hemelum en omgeving kerkten in het nabijgelegen Koudum. Rond 1880 ontstond er in Hemelum een kring van belangstellenden die zich afkeerde van de 'Christus verwerpend evangelie' van de hervormde prediking.
Tijdens de Doleantie in Hemelum ontstond er discussie over het breken met de hervormde kerk. De voorstanders van de Doleantie kregen uiteindelijk toestemming om in een schuur te vergaderen. In 1889 werd een eigen Dolerende kerkenraad gekozen en werd een kerk gebouwd aan de Buorren. Deze kerk werd op 20 augustus 1889 in gebruik genomen.
Na de fusie van de 'Christelijke Gereformeerde Kerk' en de 'Gereformeerde Kerk onder het Kruis' in 1869, sloten de in en rond Hemelum woonachtige Christelijke Gereformeerden zich aan bij de plaatselijke 'Gereformeerde Kerk te Hemelum, Mirns en Bakhuizen'. De kerk groeide en in 1926 werd een nieuwe pastorie gebouwd. Sinds 1950 daalde het ledental, en in 1999 werd de gereformeerde kerk - na honderdtien jaar dienst te hebben gedaan - buiten gebruik gesteld in het kader van het Samen-op-Weg-proces met de hervormde gemeente. Het gebouw wordt nu gebruikt als Russisch-Orthodox klooster.
Samenwerking en Toekomstperspectieven
De Protestantse Gemeente Sloten, die samen met Wijckel en Hemelum een jeugdraad en jeugddienstcommissie deelt, werkt ook samen op andere fronten. De kerkenraad van Sloten bestaat uit een predikant die gedeeld wordt met Wijckel en Hemelum, ouderlingen, diakenen en ouderlingen-kerkrentmeesters. De kerkdiensten worden afwisselend gehouden in Sloten en Wijckel.
De Protestantse Gemeente te Wijckel is een geloofsgemeenschap die behoort tot de Protestantse Kerk in Nederland. De kerkorde van de Protestantse Kerk regelt het bestuur, de financiën en het toezicht. De kerkenraad heeft de eindverantwoordelijkheid en schakelt zoveel mogelijk gemeenteleden in bij het plaatselijk werk. Door vergrijzing en een afname in belangstelling en betrokkenheid van leden, wordt gezocht naar verdere vormen van samenwerking binnen de regio.
De Protestantse Gemeente van Sloten wil een levende gemeente zijn, gedreven door het Woord en dienstbaar aan de gemeente en haar leden. Ze streeft ernaar een aantrekkelijke gemeenschap te zijn die bijdraagt aan de plaatselijke gemeenschap, met respect voor elkaar en aanvaarding van elkaars geloof. De gemeente ziet de noodzaak van samenwerking met de kerkelijke gemeenten van Wijckel en Hemelum om van elkaars kwaliteiten gebruik te maken en elkaar de helpende hand te bieden.
tags: #kerkenraad #pkn #hemelum