De Synode van Dordrecht (1618-1619) was een unieke kerkvergadering die de stad Dordrecht bijna een jaar lang tot het centrum van Europa maakte. Meer dan honderd theologen, predikanten en politici uit binnen- en buitenland namen eraan deel. Deze synode tekende de concrete krijtlijnen uit van het calvinisme in Nederland en zette zo haar tegenstanders buitenspel. De beslissingen die hier genomen werden, legden de basis voor de Nederlandse identiteit en hebben 400 jaar na dato nog steeds hun sporen nagelaten.
Een Historische Mijlpunt
De Synode van Dordrecht, die 400 jaar geleden plaatsvond, was een bijzondere bijeenkomst met een grote invloed op onze geschiedenis, taal en normen en waarden. Het was de eerste en enige internationale protestantse kerkvergadering in de vroegmoderne tijd. De 'Dordtse Leerregels' werden opgesteld, en er werd opdracht gegeven om de eerste officiële Nederlandse vertaling van de Bijbel te laten maken: de Statenvertaling. De Statenbijbel drukte zijn stempel op de Nederlandse taal.
De vergadering duurde een jaar en kende 154 zittingen. De deelnemers zorgden voor een grote omslag in de geschiedenis, zowel op kerkelijk als op politiek vlak. De synode zette Dordrecht stevig op de kaart, en daarom brengt de stad nog tot 29 mei 2019 een ‘Ode aan de Synode’, met een uitgebreid evenementenprogramma.
De Ode aan de Synode: Een Culturele Viering
Het 400-jarig jubileum ‘Ode aan de Synode’ loopt nog tot 29 mei 2019 in Dordrecht. Inwoners, culturele en kerkelijke instellingen organiseren activiteiten zoals tentoonstellingen, congressen, concerten en theater om de Dordtse Synode te herdenken. Deze viering startte op 10 november 2018 en duurt 180 dagen, even lang als de Synode destijds.
Opening door Koning Willem-Alexander
Koning Willem-Alexander opende de Ode aan de Synode op zaterdagavond 10 november 2018. De openingsbijeenkomst begon om half 7 in de Augustijnenkerk. Na een welkomstwoord door burgemeester A.W. Kolff van Dordrecht, hield mr. J.P.H. Donner een verzoeningsrede. De Koning las een bij de gelegenheid passende passage voor uit de Statenbijbel, als eerbetoon aan dit belangrijke erfgoed.
Op het plein van het Hof van Nederland zette de Koning vervolgens een robotarm in werking. Zes maanden lang zal deze robotarm de Statenvertaling kalligraferen. Na het verlaten van de Augustijnenkerk, werd het Dordrechts Museum bezocht. Daar opende de Koning de tentoonstelling ‘Werk, bid en bewonder - Een nieuwe kijk op kunst en calvinisme’. Hij deed dit door een bijzondere Bijbel uit de Koninklijke Verzamelingen in een vitrine te plaatsen.
Animatie Stress window of tolerance (Augeo Foundation en Stichting Kinderpostzegels Nederland)
Expo: Kunst en Calvinisme
De tentoonstelling ‘Werk, bid & bewonder’ combineert kunst en calvinisme. Niet vanzelfsprekend, want het calvinisme wordt doorgaans geassocieerd met sober, streng en spaarzaam, terwijl kunst eerder staat voor rijkdom en luxe. Deze expo zoekt uit in hoeverre de clichés over kunst en calvinisme overeind blijven staan.
Met werken van onder meer Vincent Van Gogh, Piet Mondriaan, Ferdinand Bol, Rembrandt van Rijn en Theo van Doesburg. Naast schilderkunst komen ook literatuur, muziek en kerkarchitectuur aan bod. De tentoonstelling laat de relatie tussen calvinisme en kunst in een brede context zien.
Politieke en Sociale Impact
Niet alleen op kerkelijk vlak, maar ook op politiek vlak vielen er tijdens de synode harde woorden. Dat uitte zich in een felle strijd die lustig beschreven en uitgebeeld werd in onder meer spotprenten. Het Dordts Patriciërshuis stelt tijdens ‘Ode aan de Synode’ een hele collectie van die boeiende prenten tentoon.
Synode 5D laat zien hoe de stad er in 1618 tijdens de vergadering uitzag. Hoewel het stratenpatroon nog deels intact is, en een aantal gevels er nog altijd staan, zorgde vier eeuwen toch voor heel wat veranderingen in de stad.
De Statenvertaling door een Robot
Een beslissing van 400 jaar geleden, namelijk de opdracht om de bijbel voor het eerst officieel in het Nederlands te vertalen, vormt nu de insteek van een verrassend hoogtechnologische installatie. Een Duits kunstenaarscollectief kwam op het idee om een robot de Statenbijbel non-stop, dag en nacht, te laten overschrijven. Deze robotarm zal gedurende 9 maanden de Statenbijbel kalligraferen.