De werkgroep GO-ON, verbonden aan ORA, zet zich in voor de ondersteuning van de evangelieverkondiging op Midden- en Oost-Java en Bali in Indonesië. Sinds 1985 wordt er een uitgebreid en effectief sponsorprogramma ingezet om pionierende voorgangers van kleine gemeenten te helpen. Regionale veldwerkers onderhouden intensieve contacten met deze voorgangers. Zij worden vier jaar lang gesponsord, wat hen in staat stelt zich volledig op de gemeenteopbouw te richten zonder afhankelijk te zijn van hun eigen levensonderhoud. De praktijk toont aan dat de groei van gemeenten stagneert wanneer pionierende voorgangers veel tijd moeten besteden aan hun levensonderhoud. GO-ON veldwerkers signaleren de nood bij veel pioniersgemeenten die geleid worden door voorgangers en voorgangsters met ten minste een tweejarige bijbelschoolopleiding.
Stichting De Ondergrondse Kerk (SDOK) en het werk op Bali
De Stichting De Ondergrondse Kerk in Nederland (SDOK) heeft de organisatie en sponsoring van zendingswerk op de Indonesische eilanden Bali, Lombok en Soembawa op zich genomen. Dit werk zal worden uitgevoerd in samenwerking met drie kerken in de betreffende regio's. Ds. G. Kuijt, emeritus zendingspredikant op Irian Jaya van de Gereformeerde Gemeenten, en ondernemer A. Mol zijn betrokken bij dit initiatief. Dit wordt gemeld in het eerste nummer van het "SDOK/Bali Nieuws". E. Kuijt uit Werkendam is voorzitter van de Stichting De Ondergrondse Kerk, die zich richt op hulpverlening aan de vervolgde kerk. Ing. W. A. van Bochove uit Vlissingen fungeert als secretaris, en de hervormde predikant P. Zeedijk uit Opende is penningmeester. Onder andere evangelist J. W. N. van Dooijeweert uit Velp is bestuurslid.
Roeping en vestiging op Bali
In het eerste nummer van het magazine deelt ds. Kuijt zijn getuigenis over zijn roeping naar Bali. De eilandbewoners liggen de emeritus zendeling al sinds een bezoek in 1987 na aan het hart, mede vanwege hun bijgelovigheid. Hij hoopt zich in november van het volgende jaar met zijn vrouw op Bali te vestigen. A. Mol, die zelf een aanzienlijk deel van de kosten draagt, vertrekt in maart van het volgende jaar naar Bali. Het blad meldt verder dat de Heere enkele maanden geleden openingen heeft geboden om Zijn Woord op Bali te helpen verspreiden.
Ook "broeder Bapak Javeth Irab" is nauw betrokken bij het werk. Hij heeft op Irian Jaya bijbelscholen gevolgd en later gedoceerd. Ds. Kuijt deelde zijn plannen met Irab, waarna Irab de leiding van de Heer mocht zien om naar Bali te gaan om daar te doceren en te evangeliseren. Er werd beloofd de wegen daartoe te onderzoeken. Ds. Kuijt vertelde ook over een ontmoeting met Ab Mol van Mol Kleding tijdens een bezoek aan Nederland, waarbij Mol aangaf van jongsaf aan de wens te hebben gehad om in de zending te gaan.
Oriëntatiereis en samenwerking
In oktober van het voorgaande jaar maakten ds. Kuijt en A. Mol een oriëntatiereis naar Bali. Deuren gingen open en er is geloof dat niemand deze kan sluiten. Mol had al eerder contact met de SDOK. Omdat beide initiatiefnemers aangaven liever niet op eigen houtje te werken, werd contact gezocht met de SDOK. Deze stichting liet zowel ds. Kuijt als A. Mol twee maanden "pionieren" op Bali. Vervolgens bezochten SDOK-directeur J. Bor en twee bestuursleden zelf Bali.
Oprichting van stichting Yayasan op Bali
Inmiddels is op Bali een stichting, Yayasan genaamd, opgericht. De bestuursleden komen uit de grootste kerken op het eiland: de protestantse Geraja Kristen Protestan di Bali (GPKB) en de presbyteriaanse Geraja Kemah Injil Indonesia (GKII). Beide kerken, evenals de plaatselijke baptisten, willen wel evangeliseren, maar beschikken niet over de benodigde middelen. De SDOK fungeert als stichtingssponsor en eindverantwoordelijke. De initiatiefnemers hebben niet de intentie een nieuwe kerk te stichten; bekeerlingen kunnen zich aansluiten bij bestaande kerken, aldus SDOK/Balinieuws. Pendeta Dewa, een GKII-predikant, treedt per 1 januari in dienst als stichtingsdirecteur van Yayasan.
Rollen en visumkwesties
Ds. Kuijt zal optreden als supervisor-pionier, Javeth Irab als docent-evangelist en A. Mol als consultant-pionier. Ds. Kuijt heeft geen visum nodig vanwege zijn Indonesische paspoort. A. Mol zal zijn werk op Bali aanvangen op een toeristenvisum. Volgens SDOK-directeur J. Bor is er goede hoop dat hij een officieel visum zal verkrijgen.
BALI: de méést COMPLETE Reisgids - ALLES in één uur + NUSA'S, KOMODO & GILI'S in 4K
Voorlichtingsbijeenkomst en reacties
Op de avond van de publicatie verzorgt de SDOK in Krabbendijke een voorlichtingsbijeenkomst in een van de zalen van het kerkgebouw van de gereformeerde gemeente. De kerkeraad heeft laten weten geen bemoeienis te hebben met het initiatief van broeder Mol. Deze stelde zich als ouderling niet langer verkiesbaar vanwege een roeping naar Bali. Ds. J. de Pater merkt op dat Mol de zaal privé huurt en dat de kerk niet gelukkig is met het initiatief, omdat het concurrentie betekent voor het reguliere kerkelijke zendingwerk.
Naar aanleiding van de publicatie blijkt Mol een gesprek te hebben gehad met zendingsdeputaten van de Gereformeerde Gemeenten. Het gesprek was goed, maar de wensen van Mol pasten niet in het beleid van de zendingsdeputaten, mede vanwege hun zorgen over de visumverstrekking. Deputaten bevestigden het gesprek en gaven aan Mol ten stelligste te hebben afgeraden om op Bali zending te gaan bedrijven, gezien de noodzakelijke voorbereidingen om onder boeddhisten en hindoes te kunnen werken. Een grondige kennis van die godsdiensten wordt als voorwaarde gezien voor vruchtbaar werk, naast de gebruikelijke problemen met werkvergunningen.
Zendingssecretaris drs. G. Nieuwenhuis van de Gereformeerde Gemeenten uitte zijn verbazing om via de krant te vernemen dat ds. Kuijt, die om gezondheidsredenen emeritaat aanvroeg, nu zendingswerk op Bali gaat verrichten. Hij voegde eraan toe dat het werk van ds. Kuijt op Irian Jaya nog niet voltooid is en dat daar nog het nodige verricht kan worden.
SDOK-directeur J. Bor meldde dat het werk op Bali voor ds. Kuijt, vanwege het karakter ervan, minder belastend zal zijn voor zijn rug dan op Irian het geval was. De SDOK heeft een actieplan ontwikkeld om het werk op Bali te financieren.
Breder Zendingswerk in Indonesië
Hoewel Indonesië een grote moslimmeerderheid kent, zijn sommige eilanden en gebieden overwegend christelijk. Vanuit het zendingswerk van de Gereformeerde Kerken (GKv) zijn in drie regio's kerken ontstaan die sinds eind jaren '70 elke vier jaar een gezamenlijke conferentie organiseren. In januari 2012 richtten de Gereja-Gereja Reformasi di Indonesia (GGRI) een landelijk kerkverband op en hielden hun eerste nationale synode.
Zending op Sumba en de invloed van de Vrijmaking
Sumba was als zendingsgebied toegewezen aan de Gereformeerde Kerken, die aan het einde van de 19e eeuw hun eerste zendeling naar dit gebied uitzonden. Vóór de Tweede Wereldoorlog was Sumba het grootste zendingsgebied van de Gereformeerde Kerken. Door de oorlog en de Japanse bezetting kwamen de kerken op Sumba vrij abrupt op eigen benen te staan. De Vrijmaking en de 'Buiten Verband-kwestie' hebben ook invloed gehad op de kerken op Sumba, wat leidde tot de nodige scheuringen. In 1975 werden de Gereja-Gereja Reformasi di Indonesia di NTT (GGRI NTT; Gereformeerde Kerken van Indonesië in NTT) een officiële zusterkerk van de GKv. Deze kerken werden van 1975 tot 2001 zowel financieel als personeel ondersteund door de deputaten BBK voor de ontwikkeling van het kerkelijk leven, met name op het gebied van theologisch onderwijs. Internationaal is de GGRI NTT lid van de ICRC.
Zendingswerk op Kalimantan Barat en Papua
In 1948 wees de generale synode van Amersfoort de regio Ngabang op Kalimantan Barat (toen nog West-Borneo) als zendingsgebied toe aan de kerken in Groningen. Niet lang daarna begonnen de kerken in Friesland met zendingswerk in de regio Bengkayang/Sentagi. Inmiddels bestaat de GGRI KalBar uit een groot aantal zelfstandige gemeenten, verdeeld over drie classes. Vanuit deze gemeenten wordt er in de omliggende dorpen evangelisatiewerk gedaan. In Sentagi (bij Bengkayang) hebben de kerken een eigen theologische opleiding. Sinds 2008 hebben de GGRI-KalBar een officiële zusterkerkrelatie met de GKV.
In 1956 begon het meest omvangrijke zendingsproject vanuit de GKv met de uitzending van ds. M.K. Drost naar Papua. Een groot aantal uitgezondenen heeft, namens de kerken en Mesoz/Verre Naasten, zijn werk voortgezet. Inmiddels vormt de GGRIP een zelfstandig regionaal kerkverband. In ongeveer de helft van de gemeenten zijn de ambten geïnstitueerd. Daarnaast zijn er evangelisatieposten. Er vindt een toenemende urbanisering plaats, waardoor veel gemeenteleden verhuizen naar steden als Tanah Merah en Merauke. Het totale ledental wordt geschat op 10.000 leden. De GGRIP kampt momenteel met een tekort aan voorgangers.
Relaties met kerken in en rond Kupang
Eind jaren '80 ontstond er vanuit de GGRI NTT contact met kerken in en rond Kupang, die zich hadden afgesplitst van de GMIT (Christelijke Evangelische Kerk van Timor). Dit gebeurde mede doordat deze afgesplitste kerken gebruik maakten van de theologische opleiding van de GGRI op Sumba. Een verzoek van deze kerken om een zusterkerkrelatie aan te gaan met de GKv werd op de synode van Zuidhorn in 2002 gehonoreerd. Na een aantal naamsveranderingen gaan deze kerken nu door het leven onder de naam GGRCI (Calvinistisch Gereformeerde Kerken in Indonesië). Vanaf 1993 erkennen de GGRCI en de GGRI elkaar over en weer als zusterkerken. De GGRCI zijn lid van de ICRC. Binnen de GGRCI heeft zich intussen een splitsing voorgedaan.
Zending in Surabaya en de ontwikkeling van een Gereformeerde identiteit
De start van een kerk in Surabaya ligt in 1909, waar zending werd bedreven onder de Chinese bevolking. Het Chinees was destijds de hoofdtaal. Het werk werd in 1928 overgedragen aan het Nederlands Zendingsgenootschap. Als gevolg van de politieke onrust en onderdrukking van de Chinese bevolking in en na 1965, veranderde de kerk van naam, organisatievorm en zendingsgebied. Er werd aanvankelijk geen specifieke theologische identiteit gekozen, omdat de kerk was ontstaan door het samengaan van groepen vanuit verschillende denominaties. Alleen de Apostolische Geloofsbelijdenis werd geaccepteerd. Vanaf 1985 werd er meer gestuurd in de richting van een Gereformeerde identiteit, en in de volgende jaren werden kerkelijke leer en leven daarop gericht: men accepteerde de Heidelbergse Catechismus (1987), de Nederlandse Geloofsbelijdenis (2005) en andere reformatorische confessies.
Economische en sociale omstandigheden op Sumba
Het Indonesische eiland Soemba is één van de armste gebieden van Indonesië. Soemba beslaat iets meer dan een kwart van Nederland en heeft rond de 650.000 bewoners. Economisch staat het eiland er slecht voor en de perspectieven zijn niet groot. Vooral in Oost-Soemba heerst maandenlang droogte en is veel grond onvruchtbaar. Door de tijden heen is er op Soemba geëvangeliseerd, bijvoorbeeld vanuit Nederland, en is materiële hulp verleend. In januari 2020 heeft de Landelijke Vergadering van de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK) besloten tot voortzetting van de contacten die er zijn met de Gereformeerde Gemeenten in Buiten Verband (GGBST) en met de vereniging SOS die deze contacten behartigt. Ook missionorganisatie Verre Naasten is actief in Indonesië.
Stichting Reformatorische Hulpverlening Bali
De Stichting Reformatorische Hulpverlening Bali is in het najaar van 2005 opgericht. Het doel van de stichting is het financieel ondersteunen van het theologische en sociale werk dat wordt verricht op het Indonesische eiland Bali. Voorzitter H. Smits, in het dagelijks leven directeur van de stichting Oikonomos, meldt dat de nieuwe stichting de financiering van het seminarie overneemt van de stichting Oikonomos. De charitatieve stichting van Jan Baan ontwikkelde zich tot belangrijkste financier van de theologische school nadat ds. A. Mol zich in januari 2005 losmaakte van de Heritage Reformed Congregations (HRC). De predikant, die door het Noord-Amerikaanse kerkgenootschap is geschorst "wegens het trouweloos verlaten van zijn ambt", heeft zich vervolgens als lid aangemeld bij de Netherlands Reformed Church (NRC) te Norwich. Het bestuur van de stichting Reformatorische Hulpverlening Bali wordt gevormd door H. Smits (voorzitter), H. Evers (secretaris) en Th. van Donge (penningmeester).
Projecten voor de Fayu-mensen in Papua
Het doel van een van de projecten is om de Fayu-mensen in Papua, Indonesië het Woord van God te leren in hun eigen taal, zodat ze God in Geest en Waarheid kunnen leren kennen en aanbidden. Er is geen Bijbel beschikbaar in het Fayu en er is geen kerk die de Bijbel onderwijst. Het doel van een ander project is om elementaire medische hulp te bieden aan de mensen in de stam. Maggie geeft zondagsschoollessen aan de kinderen in de stam, evenals aan kinderen in het dorp Nabire. Zij zijn leerbaar en vormen de volgende generatie. Geïnteresseerden kunnen dit zendingsproject in Indonesië onder de Fayu-mensen ondersteunen met een gift door een bijdrage over te maken naar Stichting Werkers in de Wijngaard - NL89 RABO 0192 373218 o.v.v. Project Evangelie verkondiging Sudate Papua.
tags: #organisaties #die #zendingswerk #in #bali #willen