In het historische Rhenen, nabij de imposante Cunerakerk, bevindt zich de kerk van de Gereformeerde Gemeente in Nederland. Deze gemeente, gelegen aan de Bantuinweg, markeert een belangrijke plek binnen de lokale religieuze gemeenschap. Vlakbij, aan het Plantsoen, staat een andere kerk van de gereformeerde gemeente, terwijl aan de Achterbergsestraatweg nog een kerk van de gereformeerde gemeente te vinden is. Dit toont de pluriformiteit binnen het religieuze landschap van Rhenen.
Grote Betrokkenheid en Lage Kerkmuren
Ouderling J. Haalboom, werkzaam in de consistoriekamer aan de Bantuinweg, benadrukt de openheid van de gemeente: „We houden in Rhenen de kerkmuren graag laag.” Deze filosofie uit zich in de jaarlijkse ontmoetingen met andere kerken in een speciaal daarvoor opgericht platform. Het geluid van de klokken van de Cunerakerk, dat op zondagochtend de diensten van de Oud Gereformeerde Gemeente begeleidt, wordt door de gemeente als een mooie en betekenisvolle boodschap ervaren. De gemeente erkent en waardeert haar eigen plaats binnen de burgerlijke gemeente, mede doordat de burgemeester jaarlijks een kerkdienst bijwoont, wat zeer op prijs wordt gesteld.
De Consistorie en de Kerkenraad
De consistoriekamer aan de Bantuinweg ademt een sfeer van traditie. Aan de wand hangen een GBS-kalender en portretten van oefenaar Johannes Vijverberg en ds. J. van Prooijen. Een fles met ontsmettingsmiddel op een tafeltje herinnert aan recentere tijden. De kerkenraad, bestaande uit ouderling Haalboom en twee diakenen, W. van Oostende en J. van der Elst, telt drie ambtsdragers. Ondanks de kleine omvang van de kerkenraad, voelt ouderling Haalboom de last van het ambt niet als een zware belemmering. Hij gelooft dat de Heere de gemeente kent en de kracht verleent die nodig is. Hij ervaart het ambtelijk werk zelfs als een lust en is ervan overtuigd dat het werk des Heeren voortgang vindt, ook als hij zelf wegvalt.
De Kerkzaal: Ruimte voor 160 Kerkgangers
De kerkzaal biedt plaats aan 160 kerkgangers en wordt verlicht door acht kroonluchters die aan het planken dak hangen. De preekstoel, zwaar overkapt met een groot klankbord, staat tegen de zuidelijke wand. Rechts ervan bevindt zich een elektronisch orgel. Op de lessenaar ligt het psalmboek van Petrus Datheen, geopend bij Psalm 44. Deze psalm, met de beginregels „Heer’, Uw wonderwerken verkoren, hebben wij dikwijls met onz’ oren, gehoord van onz’ voorvaders goed, die Gij voortijds deedt en nog doet,” weerspiegelt de diepe wortels van de gemeente in haar historie en geloof.
De Traditie van Datheen en de Psalmen
Een kenmerkende traditie van de Oud Gereformeerde Gemeente in Nederland te Rhenen is het zingen van de psalmen van Datheen. Ouderling Haalboom verklaart: „In die traditie willen we staan. Dat was bij de oprichting zo, en zo is het altijd gebleven.” Hoewel de gemeente geen bezwaren heeft tegen de berijming van 1773, prefereert men de psalmen van Datheen vanwege de vermeende diepere inhoud. Deze voorkeur wordt breed gedragen, ook door de jeugd, en vormt een onbetwistbaar onderdeel van de gemeentebeleving.
Een Eeuw van Bestaan: Een Mijlpaal van Dankbaarheid
Het honderdjarig bestaan van de gemeente wordt door ouderling Haalboom als een bijzondere mijlpaal beschouwd. Hij schrijft dit succes niet toe aan menselijke inspanningen, maar aan de genade van God: „Dat is niet dankzij ons, want wij hebben het er niet naar gemaakt. Er is veel gepasseerd. We mogen herdenken wat Hij hier heeft verricht.” De gemeente ziet deze mijlpaal als een bewijs van Gods trouw en leiding door de jaren heen.
De Erfenis van Ds. J. van Prooijen
Ouderling Haalboom, die naast de kerk woont in de voormalige pastorie, deelt herinneringen aan de periode waarin ds. J. van Prooijen de gemeente diende. Deze periode wordt gekenmerkt als een goede tijd. Na een aanvankelijk beroep in 1975, dat ds. Van Prooijen bedankte, wist ouderling Ter Haar hem te overtuigen van zijn roeping. Een tweede beroep volgde, waarna ds. Van Prooijen de gemeente met succes diende en het kerkje in die tijd vol zat. Hij wordt herinnerd als een „lieve man, een geroepen knecht des Heeren.”
Preeklezen: Een Band met het Verleden en de Toekomst
In de Oud Gereformeerde Gemeente in Nederland te Rhenen worden preken gelezen van diverse voorgangers, waaronder oudvaders als Du Cloux, Gezelle Meerburg, Petrus Nahuys, Smijtegelt en Bruinings, evenals van overleden oud-gereformeerde predikanten. Daarnaast worden ook preken van predikanten uit de Gereformeerde Gemeenten (zoals Kersten, Fraanje en Lamain) en de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (zoals Verhoeks en Van Beek) gebruikt. Dit weerspiegelt de wens om een „vriend en metgezel te zijn van allen die God ootmoedig vrezen.”
Het preeklezen vindt plaats vanaf de lessenaar, een traditie die onveranderd is gebleven en als passend wordt beschouwd. Dit benadrukt de continuïteit en het respect voor bestaande gebruiken binnen de gemeente.
Belangrijke Data in de Geschiedenis van de Gemeente
De geschiedenis van de Oud Gereformeerde Gemeente in Nederland te Rhenen wordt gekenmerkt door een reeks belangrijke gebeurtenissen:
- 1920: Instituering van de gemeente.
- 21 augustus 1926: Datum van oprichting.
- 1 oktober 1975: Beroepen (als oefenaar) Dhr. J. Vijverberg.
- 18 februari 1976: Besluit tot aansluiting bij Oud Gereformeerde Gemeenten.
- 28 juli 1976: Overgang naar Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland.
- 23 april 1991: Bevestiging Ds. J. van Prooijen sr. door Ds. J. van der Poel met intredepreek over Handelingen 2:42.
- juni 1997: Overlijden Ds. J. van Prooijen sr.
- april 1998: Beroepen (als lerend ouderling) Dhr. H. Molendijk.
- juni 1999: Beroepen Ds. A. Kort.
- 2001: Beroepen (als lerend ouderling) Dhr. G. Gerritsen.
- februari 2004: Beroepen Ds. D. Monster.
- april 2006: Beroepen Ds. D. Monster.
- februari 2007: Beroepen (als lerend ouderling) Dhr. Th.L. Zwartbol.
- juli 2009: Beroepen Ds. T. Klok.
- april 2010: Beroepen (als lerend ouderling) Dhr. P. van Veen.
- juni 2011: Beroepen (als lerend ouderling) Dhr. A.F.R. van de Veen.
- april 2012: Beroepen Ds. P. van Veen.
- april 2014: Beroepen (als lerend ouderling) Dhr. R. Bakker.
- 13 april 2016: Beroepen (als predikant) Kand. R. Bakker.
- 24 januari 2017: Beroepen (als lerend ouderling) Dhr. H.H. Romkes.
- 16 april 2018: Beroepen Ds. R. Bakker.
- Datum onbekend: Beroepen (als lerend ouderling) Dhr. P. de Boer.