De betekenis van de Paasliturgie

Pasen: De Blijde Boodschap van Opstanding

Met Pasen staan we stil bij het lijden en sterven van de Here Jezus. Hij stierf voor onze zonden om de weg naar God de Vader weer vrij te maken. Hij was het Lam van God dat de zonde van de wereld wegneemt. Aan het kruis gaf Hij Zijn leven. Maar het kruis was niet het einde. De dood had niet het laatste woord. Want Jezus Christus is opgestaan uit de dood! Dat is de blijde boodschap van Pasen. Jezus heeft de dood, de laatste vijand, overwonnen. Zijn opstanding is het bewijs dat Hij de Zoon van God is. Hij leeft nu voor eeuwig en wij mogen leven met Hem. Door de eeuwen heen groeten christenen elkaar op paasmorgen met de groet: ‘De Heer is waarlijk opgestaan!’

‘Maar nu, Christus ís opgewekt uit de doden en is de Eersteling geworden van hen die ontslapen zijn.’ (1 Korinthe 15:20)

Illustratie van een graf met een engel die de steen wegrolt

De Instelling van het Pascha: Een Vooruitwijzing

Het volk Israël leefde in slavernij in Egypte, maar na 400 jaar kwam er een eind aan de slavernij: de Uittocht. En die begint met de instelling van het Pascha.

Lezen: Exodus 12:1-13:

‘… ieder moet voor zich een lam per familie nemen, een lam per gezin. U moet een lam zonder enig gebrek hebben, een mannetje van een jaar oud… en heel de verzamelde gemeenschap van Israël zal het slachten tegen het vallen van de avond. En zij zullen van het bloed nemen en het aan de beide deurposten strijken en aan de bovendorpel, aan de huizen waarin zij het eten zullen… het is Pascha voor de Heere. … En het bloed zal u tot een teken zijn aan de huizen waarin u verblijft. Als Ik het bloed zie, zal Ik u voorbijgaan.’

Pasen, in het Hebreeuws Pesach en Pascha in het Aramees, betekent voorbijgaan. In het Engels staat er Passover: ‘I will pass over you’. God gaat met Zijn oordeel voorbij als Hij het bloed ziet. Dat gold voor de Israëlieten die het bloed van het lam aan hun deurposten hadden gesmeerd, maar dat geldt ook voor ons. Zo kunnen wij als het ware het bloed van het Paaslam, Christus, aan de deur van ons hart aanbrengen, door te geloven in Jezus als Redder. Dan geldt ook voor ons dat God met Zijn oordeel voorbij gaat.

Gelovig je Weg Gaan

God had het volk Israël uit Egypte verlost, maar de mentaliteit en gewoonten van Egypte waren daarmee nog niet uit het volk verdwenen. Keer op keer zien we dat het volk afdwaalt en zijn eigen weg gaat. Ze vertrouwen niet op God, maar denken het zelf te kunnen. Zo is het ook voor ieder van ons onmogelijk om God voor honderd procent perfect te volgen en te gehoorzamen. Omdat Hij een heilig God is, kunnen wij niet uit onszelf tot Hem naderen. Vroeger waren er offers voor nodig om dichtbij te komen. Maar nu kan dat via Jezus. God voorzag zelf in een Paaslam: zijn Zoon.

Lezen: Jesaja 53:6: ‘Wij dwaalden allen als schapen, wij keerden ons ieder naar zijn eigen weg. Maar de Heere heeft de ongerechtigheid van ons allen op Hem doen neerkomen.’

1 Korinthe 5:8b: ’…want ook ons Paaslam (Pascha) is voor ons geslacht: Christus.’

Gods verhaal: Pasen

De Lijdensweg van Christus

Hij zocht de verloren schapen van het huis van Israël op. Heel Zijn leven stond in dienst van God, om Zijn wil te doen. Hij zou Zijn leven geven voor het volk, maar de meesten van Zijn volk begrepen niet wie Hij was en waarvoor Hij gekomen was. En dat was een vervulling van de Schriften.

Lezen: Jesaja 53:3: ‘Hij was veracht, de onwaardigste onder de mensen, een Man van smarten, bekend met ziekte en als iemand voor wie men het gezicht verbergt; Hij was veracht en wij hebben Hem niet geacht.’

Johannes 7:37-41: ‘En op de laatste, de grote dag van het feest, stond Jezus daar en riep: Als iemand dorst heeft, laat hij tot Mij komen en drinken. Wie in Mij gelooft, zoals de Schrift zegt: Stromen van levend water zullen uit zijn binnenste vloeien. En dit zei Hij over de Geest, Die zij die in Hem geloven, ontvangen zouden; want de Heilige Geest was er nog niet, omdat Jezus nog niet verheerlijkt was. Velen dan uit de menigte die dit woord hoorden, zeiden: Hij is werkelijk de Profeet. Anderen zeiden: Hij is de Christus. En weer anderen zeiden: De Christus komt toch niet uit Galilea?’

Johannes 6:67-69: ‘Jezus dan zei tegen de twaalf: Wilt u ook niet weggaan? Simon Petrus dan antwoordde Hem: Heere, naar wie zullen wij heengaan? U hebt woorden van eeuwig leven. En wij hebben geloofd en erkend dat U de Christus bent, de Zoon van de levende God.’

Het evangelie is voor ons gratis, en wij mogen eeuwig leven als we in Jezus geloven. Maar voor God was het niet gratis. Het kostte Hem Zijn Zoon en het heeft de Here Jezus alles gekost. De Vader gaf Zijn Zoon uit liefde voor Zijn schepselen. De Zoon gaf Zijn leven, in gehoorzaamheid aan de Vader en om ons te redden. We mogen zeker weten dat wij vrijgekocht zijn van onze zonde en schuld, door het volbrachte werk van de Here Jezus, ons Paaslam en onze Bevrijder.

Matteüs 26:38-39: ‘Toen zei Hij tegen hen: Mijn ziel is zeer bedroefd, tot de dood toe; blijf hier en waak met Mij. … en Hij bad: Mijn Vader, als het mogelijk is, laat deze drinkbeker aan Mij voorbijgaan. Maar niet zoals Ik wil, maar zoals U wilt. …Opnieuw, voor de tweede keer, ging Hij heen en bad: Mijn Vader, als deze drinkbeker aan Mij niet voorbij kan gaan zonder dat Ik hem drink, laat Uw wil dan geschieden. … en Hij bad voor de derde keer met dezelfde woorden. Toen kwam Hij bij Zijn discipelen en zei tegen hen: Slaap nu maar verder en rust; zie het uur is nabijgekomen dat de Zoon des mensen overgeleverd wordt in de handen van zondaars.’

Matteüs 27:28-31: ‘En toen zij Hem ontkleed hadden, deden zij Hem een scharlakenrode mantel om, vlochten een kroon van dorens, zetten die op Zijn hoofd en gaven Hem een rietstok in Zijn rechterhand. … En toen zij Hem bespot hadden, trokken zij Hem de mantel uit, trokken Hem Zijn kleren aan en leidden Hem weg om Hem te kruisigen.’

Illustratie van de Via Dolorosa

De Dood en het Graf

Nadat zij Hem gekruisigd hadden, verdeelden zij Zijn kleren door het lot te werpen, opdat vervuld zou worden wat gezegd is door de profeet: Ze hebben Mijn kleren onder elkaar verdeeld en om Mijn kleding hebben ze het lot geworpen.

Johannes 19:30: ‘Jezus riep nogmaals met luide stem en gaf de geest. En zie, het voorhangsel van de tempel scheurde in tweeën, van boven tot beneden, de aarde beefde en de rotsen scheurden.’

Matteüs 27:57-61: ‘Die ging naar Pilatus en vroeg hem om het lichaam van Jezus. Toen gaf Pilatus bevel dat het lichaam aan hem gegeven zou worden. En Jozef nam het lichaam in ontvangst, wikkelde het in zuiver fijn linnen, en legde het in zijn nieuwe graf, dat hij uit de rots uitgehakt had; en nadat hij een grote steen voor de ingang van het graf gewenteld had, ging hij weg. En daar waren Maria Magdalena en de andere Maria, die tegenover het graf zaten.’

Jesaja 53:8: ‘Hij is uit de angst en uit het gericht weggenomen, en wie zal Zijn leeftijd uitspreken? Want Hij is afgesneden uit het land van de levenden. Om de overtreding van mijn volk is de plaag op Hem geweest. Men heeft Zijn graf bij de goddelozen gesteld en Hij is bij de rijke in Zijn dood geweest.’

De Opstanding: Nieuw Leven

Matteüs 28:1-8: ‘Laat na de sabbat, toen het licht begon te worden op de eerste dag van de week, kwamen Maria Magdalena en de andere Maria om naar het graf te kijken. En zie, er vond een grote aardbeving plaats, want een engel van de Heere, die uit de hemel neerdaalde, ging erheen, rolde de steen van de opening weg en ging erop zitten. Zijn gedaante was als een bliksem en zijn kleding wit als sneeuw. De bewakers beefden van angst voor hem en werden als doden. Maar de engel antwoordde en zei tegen de vrouwen: U hoeft niet bevreesd te zijn, want ik weet dat u Jezus zoekt, Die gekruisigd was. Hij is hier niet, want Hij is opgewekt, zoals Hij gezegd heeft. Kom, zie de plaats waar de Heere gelegen heeft. En ga haastig heen en zeg tegen Zijn discipelen dat Hij opgewekt is uit de doden; en zie, Hij gaat u voor naar Galilea; daar zult u Hem zien. Zie, ik heb het u gezegd. En zij gingen haastig van het graf weg, met vrees en grote blijdschap, en zij snelden weg om het Zijn discipelen te berichten.’

Johannes 20:1: ‘En op de eerste dag van de week ging Maria Magdalena vroeg, toen het nog donker was, naar het graf, en zij zag dat de steen van het graf afgenomen was.’

De opstanding van de Here Jezus is een cruciaal onderdeel van ons geloof. Zonder Zijn dood en opstanding zouden wij nog in onze zonden leven, ver van God vandaan. Wat een Heer hebben wij dat Hij voor ons Zijn leven gaf. Hem komt alle eer toe, Hij is onze Koning!

1 Korinthiërs 15:1-8 en 15:12-26:

‘… (3)‘dat Christus gestorven is voor onze zonden, overeenkomstig de Schriften, en dat Hij begraven is, en dat Hij opgewekt is op de derde dag, overeenkomstig de Schriften, en dat Hij verschenen is aan Kefas en daarna aan de twaalf…’ …(14)‘En als Christus niet is opgewekt, dan is onze prediking zonder inhoud en zonder inhoud is ook uw geloof.’…(17)’En als Christus niet is opgewekt, is uw geloof zinloos; u bent dan nog in uw zonden.’ …(20) ’Maar nu, Christus ís opgewekt uit de doden en is de Eersteling geworden van hen die ontslapen zijn.’ … (25)‘Want Hij moet Koning zijn, totdat Hij alle vijanden onder Zijn voeten heeft gelegd. De laatste vijand die tenietgedaan wordt, is de dood.’
Afbeelding van een lege grafkelder met een stralende lichtbron

De Overwinning van de Leeuw van Juda

Jezus, de Leeuw van Juda heeft overwonnen. Omdat Jezus de dood heeft overwonnen, mogen wij voor eeuwig leven met Hem. Onze toekomst is zeker. Wij mogen straks als Hij terugkomt voor altijd bij Hem zijn. Hij is voor eeuwig onze dank waard!

Openbaringen 5:5b: ‘Zie, de Leeuw Die uit de stam van Juda is, de Wortel van David, heeft overwonnen!’

Openbaringen 5: 12, 13b: ‘Het Lam Dat geslacht is, is het waard om de kracht te ontvangen, en rijkdom, wijsheid, sterkte, eer, heerlijkheid en dankzegging… Aan Hem, Die op de troon zit en aan het Lam zij de dankzegging, de eer, de heerlijkheid en de kracht in alle eeuwigheid.’

Voorbereiding op Pasen

In de Veertigdagentijd leven toe naar Pasen: de dood en opstanding van Jezus. Hierdoor mogen we leven in Gods licht. Het materiaal van de Veertigdagentijd & Pasen 2026 sluit aan bij het jaarthema 'Kijk! Op zoek naar persoonlijke inspiratie? Met de PaasChallenge leef je in de veertigdagentijd toe naar Pasen in de vorm van spellen. Je speelt de PaasChallenge als groep in je eigen gemeente, net als duizenden andere kinderen en tieners in heel Nederland. Bekijk alle projecten op het collecterooster, waarvoor in de Veertigdagentijd gecollecteerd kan worden. De bloemschiksuggestie in de brochure Symbolisch bloemschikken Veertigdagentijd & Pasen 2026 heeft al thema 'De Geest waait breed uit', en is geïnspireerd op het jaarthema van de Protestantse Kerk. Een kijktafel is een belevingsgerichte manier om met de vastentijd en het paasverhaal aan de slag te gaan. De veertigdagentijdkalender 'Kijk! Door Jezus' ogen' sluit aan bij het jaarthema van de Protestantse Kerk. Voor elke dag is er een overdenking, aangevuld met liederen, gebeden en citaten. Vanaf twee exemplaren kost de kalender 1,50 euro per stuk. In de Veertigdagentijd 2026 kun je met je gemeente meedoen met de Paasgroetenactie. Schrijf een bemoedigende groet voor gevangenen in Nederland. Voor Kerst, Pasen en Pinksteren hebben we verschillende programma's en materialen verzameld die u kunt gebruiken tijdens de voorbereiding van bijvoorbeeld een viering met de kinderen. De in deze programma's opgenomen liederen komen uit verschillende bundels en CD's. Wij kunnen u echter niet per programma meedelen welke bundels dit zijn. In verschillende programma's wordt zowel gebruik gemaakt van de Statenvertaling als de Herziene Statenvertaling. Heeft u een programma of verhaal dat gedeeld mag worden? Wij ontvangen het graag! Op deze pagina vindt u een aantal basisprogramma's die u kunt gebruiken voor uw kerstfeestviering. Op deze pagina kunt u allerlei soorten verwerkingen rondom Kerst vinden. Op deze pagina vindt u een aantal basisprogramma's die u kunt gebruiken voor uw paasfeestviering. Op deze pagina kunt u allerlei soorten verwerkingen rondom Pasen vinden. Op deze pagina vindt u een aantal basisprogramma's die u kunt gebruiken voor uw pinksterviering. Op deze pagina kunt u allerlei soorten verwerkingen rondom Pinksteren vinden.

tags: #pasen #hervormde #liturgie