Inleiding tot het Gebed als Gesprek met God
Soms horen mensen dat ze een heel goed gesprek met iemand hebben gehad. Vaak betekent dit dat ze alles konden zeggen wat ze wilden. Gebed wordt vaak omschreven als een eenvoudig "gesprek met God". Dit is inderdaad waar; gebed is een gesprek met God, een dialoog. Het is echter niet zomaar een gesprek. Gebed is inderdaad een gesprek met God.
Velen van ons weten niet hoe te bidden. Vroeger vroegen mensen aan Jezus: "Leer ons bidden". In het begin van mijn relatie met God wist ik ook niet hoe te bidden. Maar toen ik begon te ontdekken hoe en waarvoor God wil dat ik bid, ging er een wereld voor mij open. Eén uur bleek niet voldoende om te bidden zoals Jezus bad. In deze boodschap zal Jezus ons door het Woord in Mattheüs 6 leren bidden.
Het "Onze Vader" als Modelgebed
Het "Onze Vader" is een modelgebed, een voorbeeld dat God ons heeft gegeven. Het vormt een soort geraamte dat wij moeten gebruiken.
De Aanhef: God als Hemelse Vader
De God tot Wie wij bidden is onze Hemelse Vader. Hij is dus niet als onze aardse vaders. Jezus zei tegen Filippus in Johannes 14: "Hij die Mij gezien heeft, heeft de Vader gezien."
De Eerste Drie Bedes: Gericht op Gods Eer
De eerste drie beden van het "Onze Vader" zijn gericht op de eer van de Vader:
- "Uw Naam worden geheiligd." Gods "Naam" betekent alles dat over God gezegd kan worden. Heilig betekent in de meest eenvoudige vorm: "anders".
- "Uw Koninkrijk kome." Gods Koninkrijk betekent in feite Gods regering, oftewel het gebied waar God regeert. De bijbel noemt satan de vorst van deze wereld. Wij moeten verlangen dat Gods Koninkrijk ons eigen hart steeds meer gaat beheersen. Als wij bidden: "Uw koninkrijk kome", dan bidden wij dat de Heilige Geest mensen zal overtuigen, dat de ogen en harten van mensen geopend zullen worden voor het Evangelie, en dat wij bidden voor de bekering en redding van mensen. In de hemel wordt Gods wil altijd en in volmaaktheid ten uitvoer gebracht.
- "Uw wil geschiede." Als God in mijn leven regeert, dan kan ik niet langer mijn eigen zin doordrijven. Ook kan ik voor anderen bidden dat zij Gods wil in alles in hun leven zullen doen.
De Volgende Drie Bedes: Gericht op Onszelf
Na deze drie beden gericht op de Vader, volgen drie beden waarin we voor onszelf bidden. Let erop dat er in dit gebed keer op keer in het meervoud gesproken wordt: "Onze Vader", "ons brood", "onze schulden", "onze verzoeking". Wij bidden dit gebed niet alleen voor onszelf, maar ook voor anderen; wij includeren anderen.
"Geef ons heden ons dagelijks brood."
Vanuit het besef van schuld voor God, zou het logisch zijn geweest als Jezus eerst de bede om vergeving had gegeven. Toch doet Jezus dat niet. Hij laat daarmee zien dat de zorg voor onze aardse levensbehoeften er echt toe doet. Bij brood gaat het om het geheel aan aardse, menselijke levensbehoeften. De bede gaat uit van het vaste vertrouwen in God, dat Hij heden (sèmeron) in voldoende mate zal geven wat een mens nodig heeft. Op de achtergrond hiervan staat het gebed van Agur uit Spreuken 30: "Geef mij geen armoede of rijkdom, voorzie mij van mijn toegewezen deel aan brood." Hoewel de aarde vervloekt is en het voedsel met moeite wordt gewonnen, leert Jezus vol vertrouwen bidden om dagelijks brood.
Dit gebed is:
- Vol vertrouwen: Wij bidden tot de Schepper als onze Vader. Hij weet van de musjes en van ons. Het is goed om de gemeente hierop te wijzen nu veel vanzelfsprekends is weggevallen. Tegenover de prestatiedruk staat het bevrijdende van Gods zegen.
- In afhankelijkheid: Eén virus legt het leven stil. Wij zijn diep afhankelijk. Het is goed om dit besef van afhankelijkheid de gemeente voor te houden. We krijgen het brood niet omdat we er recht op hebben, maar omdat we het van Onze Vader krijgen.
- Met dankbaarheid: Naast aandacht voor de gevolgen voor de gezondheid en angst voor de economische en sociale gevolgen, is het goed om hier de vinger bij te leggen. De meesten bidden dit gebed niet met een huis zonder eten. Er is brood en vaak veel meer dan dat. Er is overvloed. Tegenover de consumptiedruk staat de dankbaarheid.
- Om te delen: Wij krijgen zoveel, daarvan mogen we doorgeven aan onze medemens die het nodig heeft. Jezus waarschuwt in dit hoofdstuk voor huichelarij. In Jesaja 58:7a staat: "Is het niet dit, dat u uw brood deelt met wie honger lijdt?" Als leden van het lichaam van Christus past het niet om te bidden om de dagelijkse behoeften en onze naaste te laten verhongeren.
Het Onze Vader kan je dagelijks leven veranderen.
"En vergeef ons onze schulden, zoals ook wij vergeven aan onze schuldenaren."
Elke keer wanneer ik tegen iemand anders zondig, zondig ik uiteindelijk tegen God. Jezus zegt in Mattheüs 6:14-15: "Want als u de mensen hun overtredingen vergeeft, zal uw hemelse Vader u ook vergeven. Maar als u de mensen hun overtredingen niet vergeeft, zal uw Vader uw overtredingen ook niet vergeven." Hiermee zegt Jezus eigenlijk hetzelfde als wat Hij in vers 12 zegt.
"En leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze."
Op het moment dat je toegeeft aan verleiding, wordt je relatie met God aangetast. Als je jezelf blijvend laat verleiden, raak je op een gegeven moment geestelijk verlamd. Want van U is het Koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid, tot in eeuwigheid.
De Doxologie: Gods Eeuwige Majesteit
"Want van U is het Koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid, tot in eeuwigheid." Deze afsluiting benadrukt Gods soevereiniteit en alomtegenwoordigheid.
De Bergrede: Levenslessen voor Gelovigen
Jezus geeft dit gebed in het hart van de Bergrede (Matteüs 5-7). De Bergrede wordt wel de grondwet van het Koninkrijk genoemd. In hoofdstuk 6 waarschuwt Jezus voor huichelarij in het dienen van God, zowel bij het geven van liefdegaven, in het gebed als tijdens het vasten. Jezus veroordeelt dit.
Zorgeloos Leven als Vogels en Lelies
Jezus zegt in de Bergrede: "Kijk naar de vogels in de lucht en de bloemen op het veld." Deze wezens hebben geen planning en leven in het nu. Ze laten zich leiden door het licht en ontvangen hun voedsel uit de hand van hun hemelse Vader. Waarom kunnen wij niet zo zorgeloos leven?
De vogels en bloemen maken zich geen zorgen, omdat ze erop vertrouwen dat God voor hen zorgt. Wij, als mensen, maken ons vaak wel zorgen, ook al hebben we veel. Jezus daagt ons uit om ons niet te bekommeren om de dag van morgen, omdat die zijn eigen zorgen met zich meebrengt. Het is menselijk om je zorgen te maken, maar Jezus roept ons op om ons te richten op God en Zijn Koninkrijk.
Jezus' woorden over het niet zorgen maken moeten niet worden afgezwakt tot "niet overbezorgd zijn". Het gaat om een fundamentele keuze: God dienen óf de mammon. God dienen betekent niet dat je van alles moet doen, maar juist afstand doen van wat schijnzekerheid biedt. Het is leeg worden voor God.
Het Kiezen tussen God en de Mammon
Jezus stelt ons voor een keuze: "Niemand kan twee heren dienen. Je dient òf God, òf de mammon." Verzamel geen schatten voor jezelf op aarde, maar verzamel schatten in de hemel. Aardse schatten zijn vergankelijk en bieden geen echte zekerheid. Hemelse schatten, zoals Gods liefde, Zijn Koninkrijk en de Heilige Geest, zijn eeuwigdurend en geven ware rust.
Om hemelse schatten te verzamelen, helpt Jezus ons met drie disciplines: geven, bidden en vasten. Deze disciplines helpen ons aardse schatten meer los te laten en ons te richten op God.
De Juiste Motivaties: Geven, Bidden en Vasten
Jezus waarschuwt voor huichelarij: het doen van gelovige daden om door mensen gezien te worden. Geven, bidden en vasten moet in het verborgene gebeuren, voor God, niet voor de eer van mensen. De ware beloning ligt niet in aardse erkenning, maar in de waarderende blik van onze Hemelse Vader.
De kern van Jezus' boodschap is dat we onze motivatie moeten zuiveren. Doe het voor God, niet voor de schijn. Hij ziet het verborgene en beloont ons met vrede, vrijheid en uiteindelijk eeuwig leven. De blik van onze Vader is belangrijker dan de mening van mensen.
Het Onze Vader kan je dagelijks leven veranderen.
Biddag: Afhankelijkheid en Inkeer
Biddag valt vaak in de Veertigdagentijd, wat veelzeggend is. Het maakt ons duidelijk dat we in alles afhankelijk zijn van God en Zijn zegen. We zijn behoeftige, afhankelijke mensen, die bedelen bij de bron.
De Veertigdagentijd is een tijd van inkeer, berouw en vernieuwing, waarin we ons afvragen: "Wie ben ik?" en "Wie is God voor mij?". Deze vragen gaan hand in hand met gebed, en daarom rijmen Biddag en Veertigdagentijd op elkaar.
Waar Draait het om in Ons Leven?
Jezus stelt de kernvraag: "Waar je schat is, daar zal ook je hart zijn." Onze schat is datgene wat kostbaar voor ons is, waar we ons hart op zetten en in investeren. Jezus onderscheidt twee soorten schatten: aardse en hemelse.
Aardse schatten zijn vergankelijk en bieden geen blijvende zekerheid. Hemelse schatten, zoals Gods aanwezigheid, Zijn liefde, Zijn Koninkrijk en de Heilige Geest, hebben eeuwigheidswaarde en geven ware rust.
Het Verzamelen van Hemelse Schatten
Jezus roept ons op om actief hemelse schatten te verzamelen. Dit betekent keuzes maken en ons richten op God. De disciplines van geven, bidden en vasten helpen ons om aardse schatten los te laten en ons te richten op de hemelse.
- Geven: Helpt ons dichter bij onze gulle God te komen en doorbreekt de verslaving aan aardse goederen.
- Bidden: Verbindt ons hart met God zelf, de grootste schat.
- Vasten: Helpt ons los te komen van aardse goederen en ons te richten op God en Zijn Koninkrijk.
Conclusie: Een Leven in Vertrouwen
Jezus' spreken over het gebed is niet alleen een bemoediging, maar ook een aansporing om te leven in vertrouwen op onze Hemelse Vader. Hij kent ons, ziet ons in het verborgene, en heeft ons lief, zelfs met onze zonden en zwakheden. Door ons te richten op Zijn waarderende blik, vinden we vrijheid, vrede en een vast doel in ons leven.