Hemelvaart: De Opname van Jezus en de Betekenis ervan

De preek van Menno, getiteld “Het Plan van God”, legt een sterke nadruk op de noodzaak van authenticiteit binnen de kerk en een diepgaand begrip van Jezus’ offer en zijn blijvende aanwezigheid tussen Pasen en Hemelvaart. Menno deelt zijn persoonlijke ervaring van ware gemeenschap, waar individuen hun vreugde, verdriet en kwetsbaarheden met elkaar delen.

Menno benadrukt de diepe behoefte van de discipelen om Jezus na zijn opstanding te zien en aan te raken. Hij beschrijft hoe Jezus hen tegemoetkwam in hun twijfels en pijn, en illustreert zijn liefdevolle en genadige aard door het delen van gebakken vis en honingraat, symbolen van zowel lijden als overwinning. Daarnaast deelt Menno zijn eigen spirituele reis van openbaring en bekering, en roept hij op tot een vernieuwing van denken en het loslaten van zelfveroordeling en veroordeling van anderen.

Illustratie van een kind dat zich de hemelvaart voorstelt als een raketlancering

De voorstelling van Hemelvaart als een raket die opstijgt, is een kinderlijke maar veelvoorkomende metafoor. De gedachte van de hemel als een plaats 'daar ergens boven in de wolken' en de hemelvaart als een 'ruimtevaart' is echter niet geheel accuraat. De Bijbel leert ons dat de hemel ons hier op aarde omringt en dat Jezus niet zozeer is 'opgevaren' als wel 'opgenomen'.

De Bijbelse Beschrijving van Hemelvaart

De Olijfberg en de Vraag van de Discipelen

Lucas beschrijft in het Bijbelgedeelte dat Jezus zijn discipelen meenam naar de Olijfberg, gelegen ten oosten van Jeruzalem. Deze locatie was op een sabbatsreis afstand, wat voor joden betekende dat ze niet verder mochten lopen dan ongeveer 880 meter. Jezus bevond zich vaak op deze berg.

Op de Olijfberg stelden de discipelen Jezus de vraag of God het koninkrijk voor Israël zou herstellen. Ze voelden aan dat er een bijzonder moment aanbrak en vroegen zich af of Jezus op het punt stond zijn koningschap in Jeruzalem officieel te aanvaarden en zij getuigen zouden zijn van zijn inhuldiging. Jezus ontkende echter niet dat het koninkrijk zou komen, maar benadrukte dat het moment daarvoor door de Vader bepaald is en dat zij dit niet hoeven te weten. De discipelen zouden de Heilige Geest ontvangen en de wereld ingaan met het evangelie.

Kaart van Jeruzalem met de Olijfberg aangegeven

De inhuldiging van Jezus als koning op aarde werd uitgesteld. Eerst moesten de discipelen als herauten van de koning het evangelie verspreiden, dat Jezus Heer is, en mensen oproepen Hem als Koning van hun leven te aanvaarden. Dit zou hen voorbereiden op het moment dat Jezus wereldwijd als koning erkend zou worden, wanneer Hij als Rechter zal verschijnen.

De Opname in de Sjechina

Nadat Jezus zijn discipelen deze taak had toevertrouwd, werd Hij van hen weggenomen. Dit gebeurde in een wolk, maar niet zomaar een wolk. Het was de Sjechina van God, de uitdrukking in het Oude Testament voor Gods glorieuze aanwezigheid.

De Sjechina was zichtbaar als een wolkkolom overdag en een vuurzuil 's nachts tijdens de woestijnreis van de Israëlieten. Toen de tabernakel gereed was, daalde de Sjechina neer over de tent met de Ark van het Verbond. Later, bij de inwijding van de tempel door Salomo, verscheen de Sjechina als een wolk op het moment dat God werd aanbeden. De Sjechina gaf Gods aanwezigheid extra gewicht door haar indrukwekkende verschijning.

Illustratie van de Sjechina als een wolk boven de tabernakel

Toen het volk ongehoorzaam werd en andere goden diende, konden de afgodsbeelden niet langer in de tempel verblijven. De Sjechina van God verliet de tempel en verplaatste zich naar de Olijfberg, de berg waarop de heerlijkheid van God tot rust kwam. Dit verklaart waarom Jezus vaak op deze berg bad, in bijzondere gemeenschap met God, Zijn hemelse Vader.

Het is deze Sjechina-wolk die de discipelen zagen. Jezus ging deze wolk binnen en werd erin opgenomen. Het Griekse woord dat Lucas hier gebruikt, is beeldend en wordt door Paulus gebruikt voor het oppakken van wapenrusting en het schild van geloof, en in Handelingen voor het aan boord nemen van iemand op een schip. Het impliceert een beweging van oppakken en naar zich toehalen. Vanuit de wolk reikt de Vader naar Zijn Zoon en haalt Hem 'thuis'. De wolk vormt de toegangsdeur tot de hemel, waar de Vader Jezus ontvangt.

De Betekenis van de Hemelvaart

Voltooiing van Jezus' Werk op Aarde

De opname van Jezus in de hemel markeert de voltooiing van Zijn werk op aarde. Jezus kwam om de kloof tussen God en de mens te overbruggen, de zonde weg te nemen en verzoening te brengen. Zijn leven was gericht op het redden, bevrijden, genezen en openbaren van het hart van de Vader.

Hij volbracht deze missie op weergaloze wijze, trouw en gehoorzaam aan Zijn Vader tot in het uiterste. Daarom is Jezus verhoogd en gekroond met eer en heerlijkheid. De opstanding en Hemelvaart vormen samen de verhoging van Jezus, de bekroning van Zijn aardse werk.

Artistieke weergave van de kroning van Jezus

Jorge Himitian beschrijft dit moment in zijn boek over Jezus: 'Jezus Christus, die heeft overwonnen, naderde de poorten van de eeuwigheid. De psalmist David had dit moment profetisch al voorzien, toen hij schreef in Psalm 24: ‘Hef uw hoofden op, o poorten, en verhef u eeuwige deuren, opdat de koning der ere binnengaat’. En binnen vraagt iemand: ‘wie is Hij, deze Koning der ere? De Here van de legermachten. Hij is de Koning der ere’. En de poorten van de eeuwigheid openden zich, als een gigantisch groot doek, voor Degene die had overwonnen, het Lam dat was geslacht. En wat was er aan de andere kant te zien? De hemel, overlopende van glorie en blijdschap. Er klonken liederen en vreugdegezang. De engelen bliezen op hun trompetten, zij zongen en klapten in hun handen. Jezus kwam de hemel binnen door de poorten van de eeuwigheid, Hij ging de glorie in die Hijzelf had verworven. Het is onmogelijk om dat moment te beschrijven. Ik zou wel in tongen willen spreken om er iets van weer te geven. De hemel zag er uit als op een feest, de lichten schitterden als nog nooit te voren, de heerlijkheid van God was er tastbaar. Nog nooit had men gezongen als op dit moment. Jezus kwam binnen, geflankeerd door legers van engelen. De Vader kon zich niet langer inhouden: hij stond op van zijn troon om zijn eigen Zoon te verwelkomen.'

David zag in zijn geest dit moment, als hij in Psalm 110 schrijft: ‘De HERE heeft tot mijn Heer gesproken (de Vader tegen de Zoon): zit aan mijn rechterhand, totdat ik uw vijanden gemaakt zal hebben tot een voetbank voor Uw voeten.’ En Jezus zette zich op de hoge en verheven troon. Toen Hij zich neerzette, gaf de Vader hem de Naam boven alle Naam: Here der Heeren en Koning der koningen.

Troost en Nabijheid in de Hemelvaart

Hoewel Jezus nu in de hemel is, in de heerlijkheid, bevinden wij ons op aarde, met al onze gebrokenheid, zorgen en moeiten. De gedachte dat Hij verder weg lijkt dan ooit, is echter een misvatting. De hemel is niet een verre plaats, maar omringt ons hier op aarde. Hemel en aarde zijn geen gescheiden plaatsen, maar dimensies van Gods schepping.

De hemel is net zo dichtbij als wij hier dichtbij elkaar zijn. Na zijn opstanding kon Jezus zomaar de huiskamer van de discipelen binnengaan of verschijnen aan de Emmaüsgangers. Op dezelfde manier kan Jezus vanuit de hemel het leven van mensen op aarde binnenkomen. Dit kan worden voorgesteld als een hogere dimensie die het onze kruist.

Infographic die de concepten van dimensies en de nabijheid van de hemel uitlegt

Dit biedt een grote troost: door Zijn hemelvaart is Jezus ons juist veel dichterbij gekomen. Hij bevindt zich in de hemel die ons omringt. We hoeven niet naar een specifieke plek te reizen om Hem te ontmoeten; waar we ons ook bevinden, Hij is daar te vinden. Vanuit de hemel ziet Hij ons.

Jezus zit in de hemel, het hoofdkwartier van waaruit Hij op aarde regeert, voornamelijk door de Heilige Geest. De Geest kent het hart van de Vader en leidt ons in de waarheid. Jezus onderwees zijn leerlingen: 'Ik ga weg, maar als Ik aankom in de hemel, zal Ik de trooster zenden, die tot in eeuwigheid bij jullie zal zijn.' Hij zit op de troon en kijkt naar ons, en vraagt: 'Dit is wat ik voor jou heb gedaan. Wil je mij volgen? Wil je vandaag, nu het nog kan, een verschil maken en Mij toegewijd zijn, op je werk, op school of thuis? Bid dan om Mijn Geest. Hij zal je leven vervullen met mijn liefde en met mijn passie voor deze wereld. Ga de weg die Ik je wijs. Neem Mijn Woord serieus. Luister naar Mijn stem.'

De Wolk als Teken van Gods Ophaaldienst

De wolk die bij de Hemelvaart verscheen, wordt vaak gezien als een middel om Jezus te laten verdwijnen. Echter, de wolk symboliseert dat God Zelf Zijn Zoon ophaalt om Hem naar het hemels paleis te brengen. Het is vergelijkbaar met hoe de auto van de koning zou aangeven dat iemand naar het paleis gaat.

Het Griekse woord voor 'opgenomen worden' impliceert een actieve handeling van het naar zich toehalen. De wolk, de Sjechina, maakt zichtbaar dat Jezus wordt opgehaald door God Zelf en dat Zijn bestemming het hemels paleis is. In het Oude Testament wordt de wolk vaak geassocieerd met Gods aanwezigheid, omdat Zijn majesteit te groot is voor mensen om direct te aanschouwen.

Illustratie van de wolk die Jezus opneemt, met God de Vader die Hem verwelkomt

Bij de verheerlijking van Jezus op de berg kwam er een wolk die hen omhulde. Er klonk een stem uit de wolk: ‘Dit is mijn Zoon, mijn uitverkorene, luister naar hem!’ De angst van de discipelen voor de wolk is begrijpelijk, omdat zij wisten dat God zelf in Zijn heerlijkheid aanwezig was.

De Hemelvaartswolk maakt duidelijk dat Jezus wordt opgehaald door God zelf en naar het hemels paleis gaat, waar Hij gekroond wordt tot koning. Dit onderstreept Zijn hemelse majesteit en bestemming, zoals beschreven in Psalm 2 en door Petrus en Paulus in hun prediking.

De apostel Paulus schrijft aan de Filippenzen: 'Daarom (omdat Jezus gehoorzaam was tot in de dood) heeft God hem hoog verheven en hem de naam geschonken die elke naam te boven gaat' (2:9). Een prachtig lied op Jezus in 1 Timoteüs 3:16 beschrijft deze gebeurtenissen: 'Hij is geopenbaard in een sterfelijk lichaam (Kerst), in het gelijk gesteld door de Geest (Pasen), is verschenen aan de engelen (Hemelvaart), verkondigd onder de volken (Pinksteren), vond geloof in de wereld (het resultaat van Pinksteren), is opgenomen in majesteit' (Jezus regeert als koning in de hemel aan de rechterhand van zijn Vader).

De Roeping op Hemelvaartsdag

Het Koninkrijk van God: Een Huidige Realiteit

De discipelen, na Jezus' Hemelvaart, bleven 'naar de hemel staren'. De engelen spraken hen aan, wat suggereert dat dit een vreemde reactie was. Zodra ze Jezus door Zijn Vader hadden zien ophalen, zouden ze moeten weten wat hun te doen stond.

Jezus ging in de hemel om te werken aan de komst van Gods koninkrijk op aarde, en de discipelen moesten daar op aarde ook mee aan de slag. Dit staat in contrast met de hedendaagse viering van Hemelvaartsdag, die vaak wordt geassocieerd met vrije dagen, klussen of ontspanning, in plaats van met het koninkrijk van God.

Collage van beelden die Hemelvaartsdag symboliseren: natuur, familie, klussen, kerkdienst

De Hemelvaart van Jezus en de manier waarop die plaatsvond, zou ons actief moeten maken voor Gods koninkrijk. Jezus werkt daar in de hemel, en de discipelen moesten op aarde getuigen van Hem, in Jeruzalem, Judea, Samaria, en tot aan de uiteinden van de aarde.

Ons leven hier op aarde is voorbijgaand. Wat blijft er van ons over wanneer nieuwe generaties ons vervangen? Juist op Hemelvaartsdag zouden we ons moeten richten op het koninkrijk van God, in plaats van op aardse zaken. Het verlangen naar Gods koninkrijk wordt in ons wakker gemaakt door teksten als deze. Het feit dat Jezus door God zelf wordt opgehaald om als koning te heersen vanuit de hemel, laat zien dat er iets groots staat te gebeuren en dat maakt enthousiast.

Concrete Stappen voor het Leven van de Hemelvaartsboodschap

De boodschap van de Hemelvaart heeft concrete implicaties voor ons leven:

  • Denk aan Gods komende koninkrijk: Het moet in onze gedachten zijn, niet continu, maar wel op een manier dat het niet uit ons gedachten verdwijnt. Gods rijk mag niet iets worden van na onze dood of na de wederkomst; voor God en Jezus is de komst van hun rijk naar de aarde het grote doel.
  • Bid om de komst van Gods rijk: Vraag God om haast te maken met Zijn koninkrijk. Wie dagelijks bidt om de komst van Gods koninkrijk, gaat anders leven, houdt rekening met dat rijk, gaat ernaar verlangen en kijkt anders naar de wereld, waarbij de tekortkomingen ervan duidelijker worden.
  • Getuig van Gods komende koninkrijk: De discipelen werden eropuit gestuurd met deze boodschap. Tien dagen na de Hemelvaart ontvingen zij de Heilige Geest die hen moed gaf om over Jezus en Zijn komende rijk te vertellen.
  • Vorm het koningsschapsleven in de gemeente: In de gemeente van Jezus moet nu al iets zichtbaar worden van het leven in Gods koninkrijk. We zijn een volk dat door God bijeen is gebracht, met God in het midden, gericht op Hem met eerbied en ontzag. Het samenleven wordt gevoed door Gods liefde.

Het leven hier en nu en voor onszelf kan ons zo in beslag nemen. Wie het leven hier en nu verkiest boven het koninkrijk van God, bewandelt een gevaarlijk spoor. God brengt echter getuigen op ons pad, mensen die hun verlangen naar Gods rijk uitspreken. Het begon met de discipelen, die getuigen waren van Jezus’ Hemelvaart. Zij zagen hoe God Zijn Zoon ophaalde om Hem naar de hemel te brengen, en daar hebben ze over verteld.

Ons uitzicht is dat we worden meegenomen in de stroom van het leven naar het koninkrijk. Leven naar het koninkrijk is iets van nu, van vandaag. De Hemelvaartswolk trekt Gods koninkrijk uit de mist van een vage en verre toekomst. Als God Zelf Zijn Zoon kwam halen om Hem op de troon te zetten, moeten wij dan ook niet in beweging komen?

Hemelvaart en Dodenherdenking: Een Contrast en Verbinding

De viering van Hemelvaartsdag valt soms samen met Dodenherdenking, wat een wrang contrast kan oproepen, zeker in de context van oorlogsslachtoffers. Jonge mensen zijn niet geschapen voor oorlog, maar voor leven. Hun offer mag niet zinloos zijn.

We herdenken omdat we leven en opdat wij leven. Hun zinvolle leven is sterker dan de zinloze dood, hun liefde sterker dan haat, hun zelfgave groter dan egoïsme.

Er zijn altijd dagen dat we ons afvragen: ‘Heer, waar bent U?’ Zoals Jezus aan het kruis vroeg: ‘God, mijn God, waarom verlaat Gij Mij?’ Jezus Zelf heeft eenzaamheid verduurd, omdat Zijn moordenaars elk glimpje licht en spoor van Gods liefde wegnamen. Maar de geweldloze liefde van God, het licht dat steeds weer door de duisternis breekt, blijft bestaan.

De reden voor je pijn | Stephen Prado

Jezus belooft ons nabij te blijven, dag na dag, eeuw na eeuw, heel ons leven, zelfs door de dood heen. 'Mij is alle macht gegeven, in de hemel en op de aarde.' Er heerst een nieuwe macht: de macht van Gods vergevende liefde, geduld, mededogen en hulp.

De leerlingen vroegen: ‘Heer, gaat Gij het Koninkrijk herstellen?’ Dit gaat ons niet aan. ‘Gij zult kracht ontvangen van de heilige Geest die over u komt.’ We herdenken velen die gestorven zijn in een ongelijke strijd, die stand hebben gehouden in de kracht van geloof, liefde, hoop en vertrouwen.

Jezus is niet alleen in Zijn sterven en verrijzenis, niet alleen in ons gedenken en niet alleen in Zijn wederkomst. Eens zullen wij Hem zien van aangezicht tot aangezicht, en ook allen die met Hem zijn gestorven en verrezen. Tot die tijd mogen we leven van Gods liefdevolle geduld, dat ons de kans geeft te groeien naar het beeld van Zijn Zoon, de volmaakte liefde.

We bidden voor allen die geloven: om een krachtig, trouw, liefdevol en hoopvol geloof. We bidden voor allen die gesneuveld zijn voor de vrijheid van anderen, dat zij zien dat onze generatie die vrijheid waard is. Voor allen die een dierbare verloren hebben, dat zij niet verbitterd raken, maar zicht krijgen op de waarde van dit leven. Voor allen die ijveren voor vrede, dat zij treden in het voetspoor van Christus. Voor regeringsleiders, legeroversten en wapenfabrikanten, dat zij de wapenen van de vrede leren hanteren. Voor alle kerkgenootschappen, dat zij ijveren voor waarachtige eenheid en getuigen van de levende Heer. Dat er een nieuwe tijd van vrede aanbreekt, begeleid door een groeiend en verdiept geloof.

tags: #preek #hemelvaart #baptisten