Regelmatig voel ik me als christen dom, naïef of een fanatiekeling, een beetje anders dan de ‘weldenkende’ wereld. Soms vraag ik me daardoor af waarom ik eigenlijk geloof en of ik inderdaad niet een beetje raar ben. Herken jij je hier ook in?
In de tijd dat Jezus rondliep op aarde, vertelde Hij regelmatig voorbeeldverhalen om Zijn boodschap op een laagdrempelige manier duidelijk te maken aan Zijn luisteraars. In één van die verhalen had Jezus het tegen Zijn discipelen over een bijzonder figuur, een man die nogal naïef en fanatiek overkomt. Jezus was op dat moment bezig met de ene na de andere gelijkenis te vertellen, die allemaal gingen over het Koninkrijk van God. Dat probeerde Hij ook te doen in de volgende twee gelijkenissen, die beide over bijzondere mannen gaan. Beiden vinden ze iets dat van zoveel waarde is, dat ze alles verkopen wat ze hebben.
Het lijkt niet erg verstandig om alles te verkopen wat je hebt, want ja, dan heb je dus die schat of die parel, maar dan heb je verder niets meer. Daar lijkt niet heel diep over nagedacht te zijn. Toch gebruikt Jezus juist deze mannen als voorbeeld. Blijkbaar vindt Jezus deze mannen allesbehalve naïef: ze hebben precies door wat er gaande is. Zij hebben ontdekt wat voor grote waarde de schat heeft die ze hebben ontdekt. Die blijkt zo waardevol te zijn, dat het het waard is om er álles voor op te geven. Ze zijn niet dom, maar slim.
De Gelijkentissen in Matteüs 13
Zo is het ook met het Koninkrijk van God, legt Jezus vervolgens uit. Als je dat Koninkrijk ontdekt, heb je de grootste schat op aarde gevonden. Als je de redding van God voor jou ontdekt, dan is dat het kostbaarste dat je kunt vinden. Dan zul je er alles voor over hebben om het te ontvangen, hoe naïef of dom anderen je ook zullen vinden, hoe fanatiek het ook overkomt.
Zo onderwees Jezus Zijn leerlingen. Hij droeg hen op om als die mannen te zijn, als die fanatiekelingen. Zo gaf Hij ook zelf het voorbeeld, door alles wat Hij had op te geven. Zo ben ik het leven als christen gaan zien: als een schat in de akker, als het meest waardevolle dat ik hier op aarde kan ontdekken. Misschien kom ik naïef over, heb ik denkbeelden die achterhaald lijken of vinden mensen me dom. Maar zelf zie ik dat niet meer zo. Want ik heb zoiets waardevols gevonden, dat ik het niet kan laten om mij daar helemaal aan te geven, om dat Koninkrijk te ontvangen.
Jezus vergelijkt de redding die Gods Koninkrijk brengt met de meest kostbare schat. Wat vind je van deze vergelijking? Welke waarde heeft Gods redding in jouw leven? Jezus roept ons op om net als die mannen te handelen, om alles op te geven om Gods redding te ontvangen.
Verschillende Uitleggingen van de Gelijkenissen
Er zijn verschillende interpretaties van de gelijkenissen over de schat in de akker (Matteüs 13:44) en de parel van grote waarde (Matteüs 13:45-46). Sommige uitleggers, waaronder Ds. A. van der Zwan, zagen in de schat en de parel Christus zelf. Anderen, zoals Matthew Henry en Calvijn, interpreteren de gelijkenissen als een boodschap dat het Koninkrijk der hemelen zo kostbaar is, dat een zondaar er alles voor over moet hebben om er deel aan te krijgen.
Een andere benadering, zoals die van Ds. A. van der Zwan in zijn preken, stelt dat het beeld in de gelijkenissen wordt omgekeerd. In de eerste gelijkenis (de schat in de akker) gaat het over iemand die alles over moet hebben om de kostbare schat van het Koninkrijk te bemachtigen. In de tweede gelijkenis (de koopman die parels zoekt) is de Koopman Zelf Degene om wie het in het Koninkrijk gaat, namelijk de Heere Jezus.
Het is belangrijk op te merken dat het aantal bijbeluitleggers dat een bepaalde verklaring aanhangt, niet doorslaggevend mag zijn. Belangrijker is hoe de Bijbel zelf spreekt door nauwkeurig lezen. Omdat de twee gelijkenissen, hoewel ze op elkaar lijken, toch duidelijk van elkaar verschillen, kan er voor verschillende interpretaties gekozen worden. Dit biedt de gelegenheid om iets van de liefde en de enorme zelfopoffering van de Heere Jezus te verkondigen.
In elke evangelieverkondiging wordt de parel van grote waarde aangeboden. Wat zie je erin? Koop je?
De Betekenis van het Koninkrijk van God
De wereld heeft vele koninkrijken, maar er is ook het Koninkrijk van God, ook wel het Koninkrijk der Hemelen genoemd. Dit koninkrijk zal eeuwig bestaan, terwijl de koninkrijken van deze wereld zullen ophouden te bestaan. Zij die tot dit Koninkrijk behoren, hebben het eeuwige leven.
Van nature behoren wij niet tot dit Koninkrijk. Zoals we geboren zijn, behoren we tot het domein van de duisternis, onder de macht van de zonde, en toebehorend aan de duivel. Daarom zijn we geneigd God en onze naaste te haten. Maar God heeft Zijn Zoon in deze wereld gezonden om het Koninkrijk van God uit te roepen. Hij is nu aan het werk om mensen tot dit Koninkrijk te trekken en hen te bekeren, waardoor levens veranderen en mensen in plaats van verzet te bieden aan God, Hem liefhebben en in Zijn wegen wandelen.
Calvijn definieert het Koninkrijk van God als volgt: God regeert waar mensen door zichzelf te verloochenen, het aardse leven te verachten, en zich toe te wijden aan Zijn gerechtigheid, zo het hemelse leven zoeken. Overal in deze wereld zijn er mensen die tot het Koninkrijk van God behoren. Zij zijn getrokken uit de duisternis tot Gods heerlijk licht. God heeft hun ogen geopend om hun zonden te zien en ze zien de noodzakelijkheid van Christus om hen te bedekken en te vernieuwen. Hun harten worden geneigd de Heere te volgen; zij hebben Hem lief en verlangen met Hem te leven.
De Schat in de Akker: Een Verborgen Waarde
De gelijkenis van de schat in de akker (Matteüs 13:44) illustreert dat het Koninkrijk der hemelen gelijk is aan een schat die verborgen ligt in een akker. Iemand vindt hem, verbergt hem opnieuw, en verkoopt in zijn vreugde alles wat hij heeft om die akker te kopen.
Het Koninkrijk van God is verborgen. Hoewel het niet direct zichtbaar is, is het wanneer iemand het vindt, bereid alles op te geven om tot dat Koninkrijk te behoren, want dit Koninkrijk is het eeuwige leven in gemeenschap met God.
In voorgaande dagen begroeven mensen schatten, vooral wanneer vijanden het land binnenkwamen. Ze deden kostbaarheden in aardewerk potten en begroeven die in de grond. Zo is de Heere Jezus Christus zelf de ware schat, waarin een overvloed aan al het goede is: leven, vergeving, bescherming, genezing, liefde, licht, geluk en eeuwig leven. In Hem zijn verborgen de schatten van wijsheid, kennis, gerechtigheid, genade en vrede, die gegeven worden aan Gods kinderen.
Mensen kunnen dicht bij een schat zijn, maar deze niet zien. Zo is het ook met het Evangelie. Mensen negeren het evangelie omdat ze de schat niet zien en beseffen niet dat de Bijbel veel belangrijker is dan enig ander boek. Het Evangelie van Christus kan antwoorden geven op de brandende vragen van het menselijk hart en geeft eeuwig leven.
De vraag is: hebben wij deze schat van de Heere Jezus Christus gezien? Wanneer onze ogen daarvoor gesloten zijn, bijvoorbeeld door ongeloof of een onbekeerlijk hart, verbergt God deze zaken voor ons. Het is nodig om op onze knieën te vallen, te belijden dat we blind zijn, een hard hart hebben en vol ongeloof zitten. Dan bidden we: zend Heere Uw licht en Uw waarheid, open mijn ogen.
Gevonden en Gekocht
Wanneer de ogen van mensen geopend worden om deze schat te zien, dan beseffen ze dat deze schat alles waard is. In het geval van de gelijkenis stuit de man die op het veld aan het werk is, per toeval op een oude aardepot, die een schat bevat. Hij realiseert zich dat hij eerst het land moet bezitten voordat hij de schat kan hebben. Hij moet de rechtmatige eigenaar worden.
Dit kan onverwacht gebeuren, zoals in de Bijbelse verhalen van Mozes, de Samaritaanse vrouw, en de bekering van Paulus. De Heere zegt in Romeinen 10:20: “Ik ben gevonden van degenen, die Mij niet zochten; Ik ben openbaar geworden dengenen, die naar Mij niet vraagden.” Het is een wonder van genade dat God Zichzelf openbaart aan onwaardige mensen die niet eens naar Hem zochten. Dit is Gods soevereine genade.
Hoewel het een wonder van genade is dat God Zichzelf openbaart, roept Hij ons wel op Hem te zoeken en heeft Hij beloofd dat zij die Hem zoeken Hem zullen vinden. Wanneer je Hem zoekt en vindt, zul je beseffen dat dit steeds Gods genade was dat Hij Zichzelf aan je openbaarde.
Het Koninkrijk der hemelen is gelijk aan een schat die gekocht moet worden. Wanneer mensen de waarde van het koninkrijk zien, wordt het gemakkelijker om alles daarvoor op te geven. De gelijkenis spreekt over de vreugde van de vinder, die besluit alles te verkopen wat hij heeft om de akker te kopen. Dit principe van radicale keuzes, van opoffering en zelfovergave, is een wezenlijk onderdeel van het leven in het Koninkrijk der Hemelen.
De Kostbare Parel en de Koopman
De gelijkenis van de koopman die op zoek was naar mooie parels (Matteüs 13:45-46) toont een andere facet van het Koninkrijk. Toen hij een uitzonderlijk waardevolle parel vond, verkocht hij alles wat hij had en kocht die parel.
Een parel is een beeld voor iets onbetaalbaars. Het feit dat het hier om één parel gaat, verwijst naar het ene Koninkrijk van God. Ook in deze gelijkenis ligt het accent op wat de koopman doet zodra hij de ene kostbare parel ontdekt: hij neemt afstand van zijn bezit om de parel te verwerven.
Voor Matteüs is dit afstand nemen van bezit een deel van het leven van de kerk als zij de volmaakte weg van de liefde gaat. Het ‘alles verkopen’ heeft een illustratieve, metaforische dimensie en betekent meer dan het letterlijk zegt. Het vertegenwoordigt radicale overgave aan Jezus, die de inhoud van het Koninkrijk der Hemelen is.
Het Goede Leven in het Koninkrijk
Het goede leven is iets waar we allemaal naar zoeken. In de context van het Koninkrijk der Hemelen heeft dit goede leven een eigen kleur en stempel, omdat het leven wordt gezien in het licht van het evangelie: het leven is goed waar God met Zijn gerechtigheid en barmhartigheid regeert.
De gelijkenissen van de schat in de akker en de kostbare parel laten zien dat het Koninkrijk der Hemelen er is, het is present als een schat in een akker, als een kostbare parel. Het goede leven bestaat, niet als een onbereikbaar ideaal, maar als een werkelijkheid, verborgen onder de oppervlakte van de wereld. Het Koninkrijk is er al, maar ook nog toekomstig.
Jezus Christus laat Zich vinden, zowel voor niet-zoekers als voor zoekers. Voor beiden gaat het Koninkrijk der hemelen open. Voor de zoekers geldt: neem niet zomaar genoegen met de kleine pareltjes van levenskunst die de wereld ons biedt. Al het ware, goede en schone van de wereld haalt het niet bij de ene kostbare parel van het Koninkrijk der hemelen.
Voor de niet-zoekers geldt: onder de platgetreden paden van de wereld gaat een ongekende verrassing schuil. Zelfs de meest verstokte niet-zoeker kan erdoor verrast worden. De vraag is alleen: wat doe je ermee?
De vinder van de schat en de koopman van parels doen beide iets radicaals: ze verkopen alles wat ze hebben. Zo staat een christen in het leven. Dat is misschien dwaas in de ogen van de wereld, maar voor hen is dit het ene nodige. Alles wordt relatief ten opzichte van de schat, de parel, Jezus Christus.
Jij bent waardevol. Jij bent belangrijk. Jij bent speciaal. De gelijkenis van de schat in de akker onthult geestelijke waarheden: Jezus Christus is de ware schat, de akker is de wereld, en de schat die Hij wil bemachtigen is een volk dat Zijn eigendom is. Hij is bereid de volle prijs te betalen voor deze schat, om jou en mij te verkrijgen. Dat is hoeveel Hij om ons geeft. Dat is hoeveel wij voor Hem betekenen.