De Liefde en het Leven: Een Spirituele Reflectie

In de herfst van vorig jaar werd er opnames gemaakt door KRO-NCRV voor een televisie-uitzending, gericht op de liefde. Het viel op dat er in Voerendaal meer gouden bruiloften werden gevierd dan elders, wat leidde tot een interview met de plaatselijke pastoor, Anita Witzier. Met een jeugdherinnering aan een pastoor Janssen die ooit zijn liefde voor drie vrouwen, waaronder zijn moeder en Elisabethe Bas, bekendmaakte, besloot de pastoor zijn eigen spiritualiteit te belichten vanuit het thema liefde.

Tijdens het interview, dat plaatsvond op de zonnige terrassen van Furenthela, werd de pastoor gevraagd of hij wel eens tegen anderen zegt dat hij van ze houdt. Deze onverwachte vraag raakte hem diep, omdat hij zich realiseerde dat hij dit zelf te weinig deed. Hij herkende het belang van dit onderwerp, vooral in momenten van verlies, zoals de vraag of een stervende vader nog zijn liefde had uitgesproken.

Kinderlijke Vragen en Geloof

Een recent gesprek met een jongen die overwoog om de eerste communie te doen, illustreert de diepte van kinderlijke vragen over geloof. De jongen, nog niet gedoopt, vroeg zich af waarom hij gedoopt moest worden om een 'kind van God' te worden, aangezien alle kinderen toch al kinderen van God waren. De pastoor gebruikte de metafoor van een verjaardagskaart om het concept van een speciale band en zegening te verduidelijken.

Dit leidt tot een diepere reflectie op de rol van Petrus in de Bijbel. Terwijl Jezus in de synoptische evangeliën Petrus' geloof bevraagt, richt Johannes zich op zijn liefde. Jezus stelt de vraag naar liefde publiekelijk, wat impliceert dat Petrus' autoriteit gebaseerd moet zijn op zijn liefde voor de gemeenschap. Johannes sluit af met een passage over ouderdom en afhankelijkheid, wat de kwetsbaarheid van het menselijk bestaan benadrukt.

Verlies van Positie en Liefde

Het verhaal van Fleur, die een broertje krijgt, illustreert de emotionele impact van verandering binnen een gezin. Ondanks de aandacht voor de pasgeboren baby Ties, voelt Fleur zich vergeten en verdrietig omdat ze merkt dat haar ouders meer aandacht lijken te hebben voor de baby. Haar verlangen om bij tante Annie te logeren, die geen kinderen heeft, onderstreept haar behoefte aan exclusieve aandacht en bevestiging van liefde. Haar moeder legt echter uit hoe belangrijk Fleur's aanwezigheid is voor het gezin, wat de waarde van haar unieke positie benadrukt.

Paaslach en de Overwinning op de Dood

De paasviering wordt gekenmerkt door de overwinning op de dood, zoals uitgedrukt in Paulus' woorden: "Dood, waar is je angel?". Vroeger begonnen predikanten de paaspreek vaak met een mop om de gemeenschap aan het lachen te maken. Deze traditie van vrolijkheid, soms onderdrukt tijdens de veertigdagentijd, kan teruggevonden worden in volksfeesten en gewoontes. De paaslach is een bevrijdende lach die de dood uitlacht.

In tijden van epidemieën, primitieve pijnbestrijding en angst voor verdoemenis, was de opluchting op paasmorgen immens. Elk mens bezit wapens tegen de dood: liefde, geloof en humor. Deze drie gaan vaak hand in hand. Er bestaat een diep vertrouwen in de goedheid van het leven, een overgave die niet beredeneerd is, maar een geschenk van de ziel. Dit vertrouwen maakt ruimte voor humor, zelfs galgenhumor, waarbij de mens even boven zijn lot staat.

Verschillende anekdotes illustreren de kracht van humor in het aangezicht van de dood. Een stervende vrouw die haar man's verjaardag wil meemaken, een vrouw die haar uitvaartcentrum 'Laat-je-niet-kisten' noemt, en een man die, ondanks zijn ziekte, gerustgesteld wordt door de gedachte dat Pierre een plekje aan het raam in de hemel voor hem vrijhoudt. Een weduwe die op het punt staat te trouwen ondanks haar ziekte, en de overtuiging dat geloof en liefde de angel uit de dood halen.

Verhalen van Liefde en Delen

Tijdens theologische studies werd de pastoor geadviseerd om oude doopboeken te raadplegen, waaruit bleek dat het aantal geboortes negen maanden na de oogst aanzienlijk hoger was. Het verhaal van Ruth, dat de vreugde van een goede oogst en romantiek combineert, is populair geworden. In de Joodse traditie was de grond eigendom van God en waren de vruchten voor allen bestemd. Een boer in Amerika deelde zijn zaaigoed met zijn buren, omdat hij begreep dat een goede oogst afhankelijk was van het welzijn van de gemeenschap.

Het verhaal van Ruth benadrukt liefde die grenzen overstijgt, barmhartigheid en hartelijkheid. Het gaat over oogst en liefde, over het delen van voedsel en het gebod om te delen. De pastoor benadrukt dat niet alleen de lusten, maar ook de lasten van de oogst gedeeld moeten worden. Dit wordt geïllustreerd aan het stikstofprobleem, dat een gezamenlijk probleem is en een rechtvaardige oplossing vereist.

Een anekdote over een boer en zijn knecht, die twee weken lang boerenkool eten, illustreert hoe zelfs iets goeds, bij overdaad, tot afkeer kan leiden. Dit symboliseert de noodzaak van variatie en balans in het leven.

De Betekenis van de Geboorte en Onvoorwaardelijke Liefde

De kerstviering met de bewoners van " 't Veldje", een dagverblijf voor geestelijk gehandicapten, wordt als een van de mooiste ervaren. De directe en oprechte expressie van geloof door de bewoners, zoals Arthur die steeds vraagt "Doe ik het goed?", raakt de pastoor diep. De boodschap van Jezus dat mensen die 'niet in tel zijn' toch meetellen, wordt hier voelbaar.

De geboorte van Jezus wordt gepresenteerd als een verhaal dat niemand zich kan toe-eigenen, een verhaal dat bevrijdend werkt. Het kind in de wieg brengt ons samen, ongeacht onze achtergrond of overtuiging. De pasgeborene wordt bemind om wie hij is, zonder prestaties of voorwaarden. Dit staat in contrast met de moderne Europese neurose om liefde te moeten verdienen door uiterlijke kenmerken.

De geboorte wordt beschreven als een godswonder, waarbij we uit liefde ontstaan en bemind worden om ons bestaan zelf. De hemel, engelen en herders verkondigen deze boodschap van liefde. In " 't Veldje" voelden de bewoners zich bemind en waren ze goed genoeg voor het kerstkindje. God's liefde omhelst iedereen, van de tolbeambte tot de verstotene.

De Verhaal van de Barmhartige Samaritaan

Het verhaal van de reiziger die door rovers wordt overvallen, is een van de bekendste evangelieverhalen. Tieners die zich voorbereiden op het vormsel herinneren zich dit verhaal, dat de status en rijkdom niet garant staan voor fatsoen en menslievendheid. Het begrip dat de Samaritaan de naaste is, wordt echter soms te gemakkelijk begrepen, zonder de diepere context.

Om de betekenis van de Samaritaan te verduidelijken, worden hedendaagse vergelijkingen gebruikt. Een gewonde langs de weg, waarbij verschillende mensen voorbijrijden om uiteenlopende redenen. Uiteindelijk is het de Samaritaan, die als 'onrein' wordt beschouwd, die hulp biedt. Dit tart alle vooroordelen en benadrukt dat naastenliefde geen grenzen kent.

De vormelingen hebben dit verhaal verfilmd, waarbij de gewonde een vrouw met een hoofddoek werd, en de hulpverlener Geert Wilders. Dit toont aan hoe het verhaal van de barmhartige Samaritaan nog steeds relevant is en tot nadenken stemt over vooroordelen en hulpvaardigheid.

Tot slot, een anekdote over Jeffrey, die met autopech langs de weg zit. Ondanks dat de wegenwacht onderweg is, deelt hij zijn kersen met een ander kind dat hem ook iets aanbiedt. Dit illustreert de spontane en wederkerige aard van geven en ontvangen, zelfs bij jonge kinderen.

tags: #preken #pstoor #brouwers #voerendaal