Dominee Dirk Ophoff, opgegroeid als zoon van een predikant, koos uiteindelijk zelf voor het predikantschap, geïnspireerd door de preken van anderen dan zijn vader. Een fundamentele drijfveer in zijn werk is de zoektocht naar verbinding: zowel de verbinding van mensen onderling als, met de nodige voorzichtigheid, de verbinding van mensen met God. Dit podium, dat hij vergelijkt met de kansel, is een plek waar hij zich thuis voelt en waar wisselwerking met de gemeente tot stand kan komen. Hoewel hij altijd een zekere spanning voelt voor het optreden, benadrukt hij dat hij niet overal antwoorden op heeft en dat zijn bevindingen vaak slechts deelantwoorden zijn, wat ook geldt voor het pastoraat.
Een Gedreven Predikant in Dalem/Gorinchem Oost
Momenteel is dominee Dirk Ophoff nog bezig met inwerken bij de Protestantse gemeente Dalem/Gorinchem Oost, waar hij steeds meer mensen en aspecten van zijn 1100-koppige gemeente leert kennen. Zijn ambitie is om de kerk zichtbaar te maken in de samenleving. Ophoff voelt zich thuis binnen deze jonge gemeente, waar hij graag nadenkt over de hedendaagse betekenis van de bijbel en de verbinding met mensen aangaat.
Op de vraag wat voor predikant hij is, hoort hij vaak dat men hem gedreven vindt. Daarnaast hoopt hij een uitnodigende predikant te zijn, die nooit met geheven vinger staat of wil dat zijn woorden blindelings worden aangenomen. De toon in zijn preken is uitnodigend, met als doel mensen de inhoud serieus te laten overwegen.
De Bijbel als Bron: Brug naar Vandaag
Voor Ophoff is de bijbel de bron van zijn geloof, van waaruit hij een brug slaat naar het heden. Hij erkent de grote afstand tot de bijbelteksten na tweeduizend jaar, maar ziet ook de herkenbaarheid van wat mensen toen en nu beweegt. De christelijke traditie waardeert hij, maar benadrukt dat formuleringen niet klakkeloos herhaald kunnen worden. Geloof moet steeds opnieuw worden verwoord, en hij ziet het als zijn opdracht om dit te doen, waarbij hij energie krijgt van het stimuleren van inhoudelijke gesprekken binnen de gemeente.
Zijn huidige gemeente, bestaande uit veel jonge gezinnen, breidt nog steeds uit vanwege nieuwbouw in Gorinchem-Oost. Deze mensen willen hun geloof op een eigentijdse manier beleven en vormgeven, vaak anders dan hun ouders. Ophoff wil hen hierin ondersteunen en vindt dit een boeiende bezigheid. Hij voelt zich er zeer welkom.
Terugkeer na Schorsing en Zelfontdekking
Ophoff is blij dat hij weer aan het werk is. In het voorjaar van 2006 werd hij geschorst als predikant in de gereformeerde kerken vrijgemaakt, wat hem diep raakte. Een outplacementtraject, met name de groepstrainingen, betekende veel voor hem. Op bijna veertigjarige leeftijd moest hij nadenken over wie hij was, wat hij kon en wat hij in de toekomst wilde. Dit traject hielp hem zijn persoonlijke drijfveren te ontdekken. Waar hij het predikantschap eerder zag als dienstbaarheid aan God en de kerk, ontdekte hij tijdens het traject wat het hem zelf bracht en waarom het bij hem paste. Met deze inzichten kon hij opnieuw de keuze maken predikant te worden.
Openheid over Homoseksualiteit
De schorsing kwam voort uit zijn openheid over zijn homoseksuele relatie. Na jaren van ontkenning, vond hij het uiteindelijk niet meer vol te houden. Een relatie hielp hem om open te worden over zijn geaardheid. Hij benadrukt echter dat "uit de kast komen" een persoonlijke beslissing is waar men aan toe moet zijn, hoewel hij het wel aanraadt vanwege de ruimte die het biedt om jezelf te zijn.
Homoseksualiteit wordt niet altijd geaccepteerd in kerkelijke kringen, wat Ophoff aan den lijve ondervond. Hoewel hij worstelde met het idee dat het niet in het bijbelse man/vrouw-plaatje paste, zag hij vanuit de kernwaarden van geloof, liefde en gerechtigheid geen reden waarom een homoseksuele relatie verkeerd zou zijn. De bijbelteksten over homoseksualiteit gaan volgens hem nooit over liefdevolle en trouwe relaties. Hij ziet zichzelf als voorbeeld, iets wat hij vroeger zelf miste.
PreekKracht en Thematische Preken
PreekKracht biedt sinds september 2023 uitgeschreven preken en gespreksvragen voor geloofsgesprekken. De laatste 100 dagen als predikant in de Plantagekerk wijdde hij aan het thema gebed. De website toont een lijst met gehouden preken, waaronder:
- Pasen Zondag 20 april 2025
- Zeg ja! Sta op! Zondag 8 december 2024 (Tweede Advent)
- Hier is Jezus. Zondag 10 november 2024
- Ruimte voor genezing. Zondag 27 oktober 2024
- Maak ons vrij. Zondag 13 oktober 2024
- En toen schiep God de rust. Zondag 22 september 2024
- Shabbat Shalom! Zondag 2 juni 2024
- Paranoia? Metanoia! Zondag 12 mei 2024
- Kun jij je tong temmen? Zondag 21 april 2024
- Gezocht: het hart van een Koning!? Zondag 14 april 2024
- Wij willen een Koning!? Goede Vrijdag 29 maart 2024
- Ben ik het? Zondag 10 maart 2024
- Kun je de beker drinken? Zondag 18 februari 2024
- Jij bent Petrus!? Doopzondag 14 januari 2024
- Dat kun je! Zondag 22 oktober 2023
- Overdenking bij Psalm 23 en Psalm 119 (n.a.v. het plotselinge overlijden van ds. [naam onbekend])
Tussen 2013 en 2020 bood PreekKracht bij de meeste preken van Jos Douma in de Plantagekerk een samenvatting met gespreksvragen voor geloofsgesprekken, die veel gebruikt werden tijdens bijeenkomsten.
Thema's en Gespreksvragen in Preken
In de preek op een doopzondag stond het thema ‘Geloven = DOEN wat Jezus zegt’ centraal. Handreikingen om met de boodschap van de preek om te gaan werden aangereikt. Gespreksvragen hierbij waren:
- Bij de doop klinken de woorden: ‘Jullie kinderen zijn geboren in een wereld waar zonde en gebrokenheid heersen’. Wat betekenen die woorden voor jou?
- Wat valt je op als je Efeziërs 2:1-3 en Efeziërs 2:4-10 naast elkaar legt en vergelijkt?
Tijdens de 40 dagen na Hemelvaart, waarin Jezus verscheen aan zijn leerlingen, werd aandacht besteed aan het koninkrijk van God. Vragen hierbij waren:
- Wat doet het met je dat Jezus zegt: ‘Maak je geen zorgen’?
- Wat vind je van de (meer therapeutische) handreiking om bij elke (over)bezorgde gedachte de vragen te stellen: Is dit waar? Is dit helpend?
- Jezus leert ons te kijken naar de vogels en de lelies. Waarom zou hij dat doen?
In de 50-dagentijd werd het antwoord op de vraag wat geloven is, gezocht in ‘Doen wat Jezus zegt’. De gouden regel ‘Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet’ werd besproken, een principe dat in veel religies en levensfilosofieën voorkomt. De preek ging over orthodoxie, orthopraxie en orthognosie.
In 2022 werd het antwoord op de vraag wat geloven is, opnieuw gezocht in ‘Doen wat Jezus zegt’. De eerste preek in de serie ging over het slot van de Bergrede, waar Jezus benadrukt dat het huis instort als men zijn woorden wel hoort maar er niet naar handelt. Het was tijd voor actie en handelen.
Oudere PreekKrachten boden preeksamenvattingen en gespreksvragen over thema's als:
- Voor wie is het echte geluk?
- Durf te vergeven!
- Don’t worry, be happy!
- Geboren om vrij te zijn.
Veiligheid en Inclusiviteit in de Kerk
Veel mensen zoeken veiligheid, ook Ophoff, wiens thuisomgeving niet altijd veilig was. Hij staat verwonderd over zijn levensloop en woont nu in een ‘huis van vrede’. Hij ervoer het als een geschenk om voorganger te zijn in een gemeente waar homo’s welkom zijn. Hoewel kerken vaak vrede en veiligheid bieden, is dit niet vanzelfsprekend. Een gemeente kan voor de één veilig zijn en voor de ander onveilig. Veilige kerken bieden ruimte aan ieders levensverhaal, karakter en spiritualiteit zonder dat dit verborgen hoeft te worden.
Ruim acht jaar geleden werd in zijn gemeente het verlangen naar een veilige gemeente uitgesproken, specifiek gericht op veiligheid voor homo’s. Homoseksuele broers en zussen, al dan niet met een relatie van liefde en trouw, zijn welkom. Dit proces ging gepaard met bezwaren en bezwaarschriften, maar het oudstenteam stond pal voor de homoseksuele gemeenteleden. De bezwaren waren niet gericht tegen hen, maar tegen het oudstenteam.
Een veilige kerk begint bij het individu: biedt ik veiligheid aan de ander? Kwetsbare personen hebben extra zorg en bescherming nodig. Niet alle homo’s zijn hetzelfde, maar een belangrijk punt voor christelijke homo’s die bij een kerk willen horen, is dat zij een minderheid vormen. Ophoff pleit ervoor om naast de bekende teksten ook andere, onderbelichte delen van het evangelie te belichten.
1 Korintiërs 12:22-24 wordt aangehaald als Bijbelgedeelte dat inzicht geeft in hoe een veilige gemeente tot stand komt: de delen van het lichaam die het zwakst lijken, zijn het meest noodzakelijk. Ophoff voelt zich graag bij homo’s in de buurt, omdat het prachtige mensen zijn. Hij schaamt zich soms voor wat mensen zeggen en voelt zich bij sommigen ongemakkelijk. In een veilige gemeente wordt niet weggerend voor schurende momenten, maar wordt veiligheid geboden.
Hij ervaart dat hij zelf ook veiligheid en bescherming nodig heeft, mede door zijn persoonlijke veranderings- en genezingsproces. Als voorganger wil hij zijn levensverhaal, karakter, spiritualiteit en meningen rustig kunnen uiten, wat mag schuren en emoties mag oproepen, omdat dit stappen zet naar ontmoeting aan de voet van het kruis. Daar ontmoet hij de ander, die net als hij genade heeft ontvangen.
Vakantiebijbelstudie en de Opstandingskant van het Kruis
Het vakantiebijbelstudiepakket 'Op weg naar de grote zomer' biedt de mogelijkheid om door Gods ogen te kijken en betekenis te ontdekken. Het pakket bevat een prekenserie van drie preken door ds. Jaap Ophoff, 21 meditaties en een leesrooster. Ds. Jaap Ophoff stelt: "Je bent christen aan de opstandingskant van het kruis of je bent geen christen." Dit pakket, samengesteld door LPB media in samenwerking met Steunpunt Bijbelstudie, bevat een blauw koffertje met voorwerpen die ds. Jaap Ophoff gebruikt om het leven aan de 'goede kant' van het kruis te onderstrepen.
De meditatieserie van ds. Jan Mudde sluit aan op deze preken en behandelt eenheid en verbondenheid. Ds. Jaap Ophoff merkt op dat in de huidige tijd mensen zich afvragen of ze wel een kerk nodig hebben. God stelt deze vragen niet, maar zoomt in op de eigen gemeente: "Wow, wat mooi, wat hou Ik van mijn gemeente!" Het pakket is te vinden via steunpuntbijbelstudie.nl/grotezomer.
De Protestantse Wijkgemeente Dalem/Gorinchem-Oost, waar Ophoff sinds 2008 predikant is, herbergt een grote diversiteit aan mensen. Hij ziet het voorgaan in kerkdiensten als zijn belangrijkste taak. Bijbelteksten kunnen zowel herkenbaar en inspirerend als vervreemdend en moeilijk worden ervaren.
Ophoff, geboren in 1967, leefde tot 2006 in de wereld van de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt. Na zijn studie theologie in Kampen diende hij kerken in Nieuwegein en Bunschoten-West. Hoewel hij mooie herinneringen aan die tijd bewaart, paste de vrijgemaakte kerk hem door levensontwikkelingen steeds minder. Hij is dankbaar voor de kans om in Gorinchem weer als predikant aan de slag te gaan.