Er zijn plannen van de politiek om te bezuinigen op de WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) en WW (Werkloosheidswet) uitkeringen. Deze bezuinigingen houden in dat de duur van de uitkering wordt verkort van 24 naar 18 maanden. De WW en WIA fungeren als een belangrijk vangnet voor de eerste periode na het verlies van werk of het arbeidsongeschikt raken. Zonder dit vangnet dreigt het risico op inkomensverlies en zelfs armoede, ondanks dat burgers jarenlang premies hebben betaald voor deze verzekeringen.
Het principe dat verzekeringsvoorwaarden niet zomaar tijdens de looptijd gewijzigd kunnen worden, lijkt door de overheid te worden genegeerd. De reden voor deze bezuinigingen is de vermeende kostbaarheid van het systeem. Er rijst echter de vraag waarom er niet wordt bezuinigd op de topsalarissen en bonussen van bestuurders, of op de winstuitkeringen van investeerders. In plaats daarvan wordt er bezuinigd op sociale verzekeringen, terwijl een kleine, welgestelde groep er financieel op vooruit blijft gaan.
Het betalen van premies voor de WIA en WW is geen keuzevrijheid; het is een verplichting gedurende het werkzame leven. Het vangnet dat deze premies zouden moeten bieden, wordt echter steeds verder uitgehold, terwijl de premies zelf stijgen. Dit roept de vraag op naar de eerlijkheid van dit systeem.
Kwetsbaarheid voor Werkloosheid en Arbeidsongeschiktheid
Iedereen loopt het risico om arbeidsongeschikt te raken of zijn of haar baan te verliezen door een reorganisatie of faillissement. Dit kan iedereen overkomen, ongeacht de huidige gezondheid of fitheid. Het is geen keuze, maar een gebeurtenis die het leven drastisch kan veranderen.
De FNV en diverse andere organisaties hebben daarom een petitie gelanceerd om te protesteren tegen deze voorgenomen bezuinigingen. Ziekte, reorganisatie of een faillissement van de werkgever zijn situaties die iedereen kunnen treffen. De WW en WIA zijn juist bedoeld als verzekeringen voor deze momenten waarop men werkloos of arbeidsongeschikt raakt.
Wanneer iemand buiten zijn of haar schuld om inkomen verliest, is een sociaal vangnet essentieel. De nieuwe plannen dreigen ertoe te leiden dat men sneller inkomen verliest, eerder in armoede belandt of gedwongen wordt zijn of haar huis te verkopen. Bovendien wordt de opbouw van rechten voor de eerste tien arbeidsjaren gehalveerd, van één maand per jaar naar één maand per twee jaar. Deze ontwikkelingen onderstrepen de noodzaak om gezamenlijk te voorkomen dat dit vangnet verder wordt afgebroken.
Sancties en de Rol van Artsen binnen de WIA
Momenteel legt het UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen) sancties op aan werkgevers die volgens het UWV onvoldoende inspanningen hebben geleverd om een WIA-uitkering te voorkomen. Echter, vaak ligt de oorzaak bij de artsen die betrokken zijn bij het beoordelingsproces.
Werkgevers krijgen na twee jaar ziekte een sanctie opgelegd als artsen geen diagnose stellen en geen behandeling inzetten. Dit wordt als krom ervaren, aangezien een werkgever weliswaar plichten heeft, maar niet alleen mag boeten voor eigen inspanningen, maar ook voor het falen van artsen. De vraag wordt gesteld of een werkgever hier invloed op kan uitoefenen.
Er is een oproep om ervoor te zorgen dat artsen zich houden aan richtlijnen om patiënten weer arbeidsgeschikt te maken. Indien een arts zich uitsluitend richt op acceptatie van ziekte zonder inzet tot diagnose en genezing, zou die arts de sanctie moeten ontvangen. Er moet alles aan gedaan worden om arbeidsongeschiktheid te voorkomen.
Wat is de WIA-aanvraag? | Verzuimreis
Petitie en Steunacties
De petitie is opgezet om draagvlak te creëren en de politiek te laten zien dat er brede steun is voor een robuuste WW en WIA. Burgers worden opgeroepen om de petitie te tekenen en te delen met collega's, vrienden en familie.
Op 30 november vond er om 14:00 uur een actie plaats op het Malieveld in Den Haag, waar een "onzichtbare groep" zich liet zien en horen. Ook vanuit huis of bed kon men deelnemen aan deze actie. De Steungroep ME en Arbeidsongeschiktheid heeft een steunverklaring gestuurd naar de organisatoren van het protest.
De Steungroep ME en Arbeidsongeschiktheid steunt de actie van harte en zet zich al meer dan 30 jaar in voor de belangen van mensen met ME/CVS op het gebied van onderwijs, werk en inkomen. Ondanks individuele hulp, lobby en acties, ontvangt lang niet iedere ME-patiënt de rechten waar hij of zij recht op heeft.
ME-patiënten ervaren nog steeds onbegrip en kennisgebrek over hun ziekte bij bedrijfsartsen, 'expertisebureaus' en verzekeringsartsen van het UWV en particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekeraars. Soms worden mensen zieker gemaakt door hen te pushen om meer en langer te werken dan mogelijk is. Mensen die niet kunnen werken, komen in armoede terecht door te lage of geen uitkeringen. Dit probleem treft ook mensen met een andere PAIS (Persoonlijke Arbeidsongeschiktheidsvoorziening).
Als gevolg hiervan kan een grote groep mensen niet meer deelnemen aan de maatschappij, niet alleen vanwege ziekte, maar ook door het verlies van bestaanszekerheid. De hoop is dat de actie van 30 november succes zal hebben en zal benadrukken dat mensen met een PAIS niet langer buitengesloten mogen worden.