Protestants Ziekenhuis 's-Hertogenbosch: Van Pilaar tot Jeroen Bosch Ziekenhuis

De Oorsprong van het Protestants Ziekenhuis

De geschiedenis van het Protestants Ziekenhuis in 's-Hertogenbosch vindt zijn oorsprong in het begin van de 20e eeuw, een periode die gekenmerkt werd door de verzuiling van de Nederlandse samenleving. Zowel de Hervormde als de Rooms-Katholieke kerk streefden ernaar eigen organisaties op te richten die hun leden op alle levensgebieden konden ondersteunen.

In 's-Hertogenbosch, een stad met een overwegend katholieke bevolking, vormde de Nederlandse Hervormde Kerk een kleinere gemeenschap. Leden van deze kerk voelden zich bedreigd door de dominante katholieke meerderheid, die onder leiding van een geestelijkheid met een reactionaire politieke lijn uit Rome, het protestantisme als ketterij beschouwde.

Als reactie hierop werd in 1913, op initiatief van enkele specialisten, een stichting opgericht met als doel de verpleging. Dit leidde tot de bouw van een ziekenhuis op Bastion Vught, dat in 1914 zijn deuren opende als het Protestants Ziekenhuis. Dit initiële ziekenhuis telde slechts 25 bedden en bevond zich op een historische locatie, de plek waar Frederik Hendrik in 1629 de stad veroverde, wat leidde tot een dominante positie van de Hervormde Kerk tot 1795.

Historische kaart van 's-Hertogenbosch met aanduiding van Bastion Vught

Evolutie en Naamswijzigingen

Het Protestants Ziekenhuis heeft door de jaren heen diverse transformaties ondergaan om zich aan te passen aan veranderende omstandigheden. In 1974, bij de nieuwbouw op Deuteren, kreeg het ziekenhuis een nieuwe naam: het Willem-Alexander Ziekenhuis. Deze locatie, gelegen op Bastion Vughterpoort, oostelijk van de voormalige villa van Rouppe van der Voort, bleek echter te krap ingeklemd tussen bestaande bebouwing, wat leidde tot bereikbaarheids- en parkeerproblemen.

De nieuwbouw op Deuteren, nabij de polder de Honderdmorgen, werd geopend op 26 september 1974 door Prinses Beatrix. De architectuur kenmerkte zich door een paviljoenstructuur met een parkachtige infrastructuur. Het Willem-Alexander Ziekenhuis vierde in september 2004 zijn dertigjarig bestaan.

Foto van de nieuwbouw van het Willem-Alexander Ziekenhuis in Deuteren

Fusies en de Weg naar het Jeroen Bosch Ziekenhuis

De fusie met het Groot Ziekengasthuis, een katholieke instelling, vereiste een federatieve structuur om tot een nieuwe ziekenhuisorganisatie te komen. De katholieke signatuur van het Groot Ziekengasthuis en het Carolus Borromeus Ziekenhuis, mede door de aanwezigheid van zusters, maakte een gezamenlijke vorm noodzakelijk.

De locatie van het Willem-Alexander Ziekenhuis werd gekozen als basis voor de bouw van een nieuw ziekenhuis voor 's-Hertogenbosch. De voormalige huisarts en bestuursvoorzitter van het Jeroen Bosch Ziekenhuis, Drs. Frans Croonen, speelde een cruciale rol in de woelige jaren van fusies. Onder zijn leiding fuseerden in 1999/2002 het Bosch Medicentrum en het Carolusziekenhuis. Hoewel de herschikking van maatschappen met 220 specialisten de cohesie binnen de organisatie niet altijd bevorderde, heeft het ziekenhuis weinig deskundige specialisten verloren.

Op 6 november 2007 werd de eerste paal geslagen voor het nieuwe Jeroen Bosch Ziekenhuis op Willemspoort. De opening van de nieuwbouw, met een oppervlakte van 100.000 vierkante meter, was gepland voor 2009. Het nieuwe ziekenhuis verving de verouderde vestigingen in Boxtel, Zaltbommel, het Carolus, het Groot Ziekengasthuis en het Alexanderziekenhuis. Het omvatte 770 bedden, 220 specialisten en 22 operatiekamers.

Impressie van de nieuwbouw van het Jeroen Bosch Ziekenhuis

Chirurgie in het Jeroen Bosch Ziekenhuis

Het specialisme chirurgie richt zich op diverse medische ingrepen, waaronder het herstellen van verwondingen, het verwijderen van tumoren, en de behandeling van infecties, botbreuken en vaataandoeningen. Chirurgen worden vaak ingeschakeld door andere specialisten, zoals longartsen of internisten, maar ook huisartsen kunnen patiënten rechtstreeks doorverwijzen voor aandoeningen zoals een liesbreuk of vaataandoeningen.

De chirurgen in het Jeroen Bosch Ziekenhuis voeren zowel complexe als relatief kleine ingrepen uit. Afspraken op het spreekuur van de chirurg kunnen plaatsvinden op de polikliniek Chirurgie of in het Oncologisch Centrum.

Bij een afspraak in het ziekenhuis is het belangrijk om een geldig identiteitsbewijs en een Actueel Medicatie Overzicht (AMO) mee te nemen. Patiënten wordt geadviseerd om voorafgaand aan een afspraak te controleren of hun zorg wordt vergoed door hun zorgverzekeraar, aangezien de zorg voor volwassenen onder het wettelijk eigen risico valt.

Praktische Informatie voor Patiënten

Voor het aanvragen van herhaalrecepten kunnen patiënten gebruik maken van de digitale mogelijkheden via MijnJBZ. Dit kan 24 uur per dag, elke dag van de week.

Bij het kiezen van een arts voor onderzoek of behandeling zijn er meerdere mogelijkheden. Het is raadzaam om samen met de arts te bespreken welke optie het beste past bij de individuele situatie.

Het Jeroen Bosch Ziekenhuis heeft contracten met diverse zorgverzekeraars. Het is echter afhankelijk van de polis of de zorgverzekeraar alle zorg volledig vergoedt.

Infographic over het aanvragen van herhaalrecepten

Specifieke Collecties: Het Oogheelkundemuseum

In het Jeroen Bosch Ziekenhuis, locatie Willem Alexander, is sinds 28 november 2002 een museum over oogheelkundige apparatuur ingericht. Dit initiatief komt van oogarts drs. Guus Timmerman, die van 1972 tot 1998 in het Groot Ziekengasthuis werkzaam was. De collectie omvat voorwerpen van rond 1900 tot meer eigentijdse kunstogen en kunstlenzen, afkomstig uit eigen collectie en van diverse oogartsenpraktijken.

De vitrines in de wachtkamer van de oogartsenpolikliniek geven inzicht in de ontwikkeling van de oogheelkunde, met onder andere brillen, apparatuur voor oogmeting en de eerste oogspiegel uit de praktijk van prof. dr. van der Waal. Ook dr. Janssens-Capriles, een bekende Bossche oogarts die van 1966 tot 1990 in het Groot Ziekengasthuis werkte, was aanwezig bij de opening.

Foto van tentoongestelde oogheelkundige instrumenten in het museum

tags: #protestant #ziekenhuis #den #bosch #chirurgen