Het Foreestenhuis, gelegen aan de Grote Oost 43 in Hoorn, is een rijksmonument met een rijke geschiedenis, nauw verbonden met de Doopsgezinde Remonstrantse Gemeente Hoorn. Oorspronkelijk een patriciërswoning bestaande uit drie samengevoegde panden, kreeg het in 1724 een nieuwe, indrukwekkende voorgevel in Lodewijk XIV-stijl. De opdrachtgever voor deze gevel was Nanning van Foreest, een invloedrijk figuur in Hoorn die in 1724 niet alleen bewindhebber van de West-Indische Compagnie was, maar ook burgemeester van de stad.
Architectuur en Symboliek van het Foreestenhuis
De voorgevel van het Foreestenhuis, hoewel in opzet symmetrisch, vertoont een subtiele asymmetrie: de linker gevelhelft is 81 centimeter breder dan de rechter. Deze asymmetrie was noodzakelijk om de gevel voor drie bestaande huizen te plaatsen. De gevel is bekroond met een kroonlijst, waaraan het familiewapen van de familie Van Foreest is aangebracht. Naast het wapen bevinden zich beeltenissen van Venus en Diana, en op de hoeken staan Athene en Mars. In het balkonhek is het monogram van Nanning van Foreest te zien, geflankeerd door twee bijlen gebonden in roedebundels. Deze roedebundels, bestaande uit houten staven rond een bijl, waren in de klassieke oudheid een symbool van de hogere magistraten en verwijzen direct naar zijn functie als burgemeester van Hoorn.
Het interieur van het Foreestenhuis werd in 1724 eveneens naar de laatste mode verbouwd. De vestibule uit deze periode kenmerkt zich door een marmeren vloer, palissanderhouten deuren met kussenpanelen en fraai gestucte wanden en plafond. Het stucwerk omvat onder meer putti die portretmedaillons vasthouden, het familiewapen en een spiegelmonogram met de initialen van de opdrachtgever, Nanning van Foreest.
Nanning van Foreest en zijn Invloed
Nanning van Foreest was met een jaarinkomen dat omgerekend neerkomt op € 255.000 verreweg de rijkste inwoner van Hoorn. Uit het belastingkohier blijkt dat hij beschikte over vijf personen in dienst als huispersoneel, een koets met vier paarden en een buitenplaats genaamd ’Over-Rijp’ in de Beemster. Na zijn overlijden bleef het Foreestenhuis bewoond worden door familieleden, waaronder zijn dochter Agatha.
Het Foreestenhuis als Kerkelijke Locatie
Sinds 1802 heeft het Foreestenhuis deels een kerkelijke functie. Aanvankelijk werd het gebruikt door de herstellend-lutheranen, en vanaf 1815 nam de Remonstrantse Gemeente er haar intrek. In 1969 fuseerde deze gemeente met de Doopsgezinde Gemeente, wat leidde tot de huidige Doopsgezinde Remonstrantse Gemeente Hoorn.
De kerkzaal bevindt zich in het rechter gedeelte van het pand en strekt zich uit over twee bouwlagen. De zaal beschikt over een balkon, waar een orgel staat dat in 1865 door Hermanus Knipscheer werd gebouwd. De monumentale status van dit orgel is opmerkelijk.
Toegankelijkheid en Activiteiten
Het Foreestenhuis is wekelijks geopend voor publiek. Elke woensdagmiddag tussen 13.30 en 16.30 uur kunnen bezoekers terecht voor een kop koffie, thee, een gesprek of een spelletje. Er is ook de mogelijkheid om in de tuin of de kerkzaal een rustig plekje te zoeken om te lezen of te praten. Soms zorgen aanwezige organisten voor livemuziek.
Daarnaast dient het Foreestenhuis als locatie voor diverse gemeenschapsactiviteiten en evenementen, zoals de jaarlijkse Vredesweek en bijeenkomsten voor doopsgezinden uit heel Europa, zoals de CMERK in het hart van Europa.
tags: #doopsgezinde #remonstrantse #gemeente #hoorn