Dit document is een archiefpagina van de oude GKv-site. De informatie hieronder is mogelijk verouderd. Voor actuele kerkorde en bijbehorende regelingen, klik op de link naar de NGK-site.
Fusieproces GKv en NGK: De Weg naar Eén Nederlandse Gereformeerde Kerk
De Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK) en de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt (GKv) hebben een gezamenlijk proces doorlopen met als doel hereniging. Sinds 2017 zijn deze kerken concreet op weg naar deze hereniging, met de intentie om ergens in 2023 daadwerkelijk samen te gaan. Op 25 september is door de afgevaardigden naar de gezamenlijke synode/landelijke vergadering van de GKv en NGK de naam Nederlandse Gereformeerde Kerken gekozen voor de nieuw te vormen kerkgemeenschap. Deze naam typeert kort en helder het karakter van de kerken: ze zijn gereformeerd en ze zijn Nederlands. De naamgeving is een zorgvuldig proces geweest, waarbij leden van beide kerken input konden leveren.
Het streven naar landelijke eenwording is niet zonder uitdagingen. Op 17 juni sprak de GKV-synode zich uit over de status van contacten met kerken in binnen- en buitenland. Binnen de GKV waren er verschillende adviezen: een meerderheid van de deputaten was voor verdere eenwording met de NGK, terwijl een minderheid een pas op de plaats wilde maken. Echter, er was ook een klimaat van daadkracht binnen de GKV-synode om "door te pakken en duidelijkheid te geven", met het verlangen dat de eenheid tussen de kerken er nu echt zou komen. De hoop werd uitgesproken dat het moment van wederzijds vertrouwen en samenwonen spoedig zou aanbreken, gezien als een geschenk van de Koning van de Kerk.
De contacten tussen de NGK en de GKv werden als voorspoedig ontwikkeld beschouwd, met stappen die zowel plaatselijk als landelijk werden gezet. Een werkgroep vanuit beide kerken bracht verschillen en overeenkomsten op kerkordelijk gebied in kaart. De NGK-vergadering verruimde het mandaat van haar commissie voor contact- en samensprekingen (CCS), zodat deze ook de onderlinge beroepbaarheid van predikanten kon onderzoeken. Er werd gepleit om zich bij de vergelijking van de kerkordes te focussen op hoofdpunten om een bureaucratisch fusieproces te voorkomen, en tegelijkertijd begrip te vragen voor eventuele weerstand binnen de GKV.
Wat betreft de contacten tussen de NGK en de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK), verliepen deze minder voorspoedig. Het streven naar landelijke eenwording tussen NGK en CGK was voor het eerst in meer dan 20 jaar verdwenen uit de opdracht van de landelijke vergadering aan de CCS. Dit werd als realistisch, maar ook verdrietig ervaren. De CGK-synode had teleurstellende besluiten genomen met betrekking tot de positie van samenwerkingsgemeenten, waarbij niet-CGK-afgevaardigden geen volwaardig lid konden zijn en de vrouw in het ambt, toelating van samenlevende homoparen en kinderen aan het heilig avondmaal als verhinderingen voor verdere samenwerking werden gezien.
De NGK onderhield ook contacten met andere kerken, waaronder de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). De contacten met de PKN kenden een "ongekende verbreding", mede doordat de PKN als geheel minder vrijzinnig werd bevonden dan gedacht. Kerkmuren werden minder belangrijk en men leerde elkaar over en door die muren heen kennen. De NGK-vergadering stemde in met de voortzetting van het vijfkerkenoverleg, gelanceerd door de PKN, waaraan naast de PKN ook de CGK, GKV, NGK en de Voortgezette Gereformeerde Kerken in Nederland (VGKN) deelnemen. De NGK-commissie kreeg de opdracht om een generale regeling voor gastlidmaatschap te ontwerpen. Er werd echter gewaarschuwd voor het risico om "geestelijke herkenning binnen ons kerkverband op het spel te zetten" door de te grote openheid.
Belangrijke Data en Vieringen
De officiële samenvoeging van de NGK en de GKv tot de Nederlandse Gereformeerde Kerken vond plaats op 1 mei. De eenwording werd op 12 mei gevierd in de Jacobikerk in Utrecht. Plaatselijke kerken werden opgeroepen om in de eredienst op 14 mei aandacht te besteden aan eenheid, herstel en samen kerk-zijn in Gods wereld.
De viering in Utrecht begon om 19:30 met de opening van de kerk voor gasten. Het officiële gedeelte startte om 20:00 en duurde tot 21:30, met een afwisselend programma van zien, luisteren, danken en zingen. Na afloop was er gelegenheid voor ontmoeting onder het genot van een hapje en een drankje. Gedurende de dag vonden er in Utrecht nog andere activiteiten plaats, waaronder een bijeenkomst aan de Theologische Universiteit met een boekpresentatie, seminars en een culinaire stadswandeling. Voor jongeren (16-30 jaar) was er een speciaal VIP Next Generation programma gericht op de toekomst van de kerk.
Voor de viering in de eigen kerk werd een 'toolkit' ontwikkeld, die online beschikbaar werd gesteld. Deze toolkit bevatte suggesties voor Bijbelgedeelten, liederen, een kerkgebed en ideeën voor ontmoeting. De toolkit werd voortdurend aangevuld, en kerken werden aangemoedigd om hun eigen lokale plannen te delen ter inspiratie.
De Kerkorde en Ambtelijke Structuur
De nieuwe kerkorde van de NGK schrijft niet meer voor dat ambtsdragers een bindingsformulier ondertekenen, tenzij zij ook bevoegd zijn om het Woord van God te verkondigen.
De Ambten binnen de Kerk
De kerken kennen de ambten van predikant, ouderling en diaken. Deze ambtsdragers worden door Christus aan de gemeente gegeven en vereisen een wettige roeping. De kerkenraad bepaalt in de plaatselijke regelingen of de onderscheiden ambten alleen door mannen dan wel door mannen en vrouwen kunnen worden vervuld. De ambtsdragers werken samen aan de opbouw van de gemeente.
Binding aan Bijbel en Belijdenis
Ambtsdragers zijn gebonden aan de leer van de Bijbel, zoals samengevat in de belijdenisgeschriften. Zij bekrachtigen dit bij de aanvaarding van hun ambt door ondertekening van het bindingsformulier.
Taak en Roeping van Predikanten
De primaire taak van de predikanten is de verkondiging van het evangelie, het bedienen van de sacramenten en het voorgaan in gebeden. Zij rusten de gemeente toe in geloof door prediking en onderricht, bestrijden dwalingen en geven leiding en herderlijke zorg aan de gemeente, samen met de ouderlingen. Predikanten kunnen een bijzondere opdracht krijgen, zoals voor theologische opleiding, pastoraat of missionaire arbeid, en kunnen ook geestelijke verzorgingstaken vervullen bij niet-kerkelijke instellingen.
De toegang tot het ambt van predikant vereist een beroepbaarstellend onderzoek door de classis en, na aanname van een beroep, een toelatend onderzoek door de classis waar de predikant zal dienen. De roeping van een predikant omvat de beroeping, instemming van de gemeente, goedkeuring van de classis en bevestiging. De kerken onderhouden een theologische universiteit voor de opleiding van predikanten, waarbij docenten gebonden zijn aan de leer van de Bijbel. Het predikantschap is in beginsel een ambt voor het leven, en de kerkenraad is verantwoordelijk voor het levensonderhoud van de predikant en diens gezin.
Taak van Ouderlingen en Diakenen
De ouderlingen geven, samen met de predikant, leiding en herderlijke zorg aan de gemeente en waken over het geestelijk leven van de gemeenteleden. Zij bezoeken gemeenteleden ten minste eenmaal per jaar en zien toe op de trouwe vervulling van de ambtelijke dienst.
De diakenen gaan de gemeente voor in de dienst van barmhartigheid en gerechtigheid, stimuleren onderlinge zorg en hulp, en ondersteunen gemeenteleden met woord en daad. Zij verzamelen, beheren en delen liefdegaven uit. De roeping van ouderlingen en diakenen omvat verkiezing, benoeming, instemming van de gemeente en bevestiging. De plaatselijke regeling bepaalt de duur van de ambtstermijn en de herkiesbaarheid.
Samenwerking en Bestuur
In elke kerk is een kerkenraad, bestaande uit de predikant(en) en ouderlingen. De diakenen vormen de diaconie. De kerkenraad en de diaconie overleggen ten minste tweemaal per jaar over hun ambtelijk werk en de financiële zaken van de kerk. De kerkenraad rekent met de eigen verantwoordelijkheid van gemeenteleden en raadpleegt de gemeente over beleidszaken. De werkwijze van kerkenraad en diaconie, alsmede hun samenwerking, worden vastgesteld in een plaatselijke regeling. De diaconie legt eenmaal per jaar verantwoording af aan de kerkenraad.
Kerkelijke Registratie en Lidmaatschap
De kerkenraad draagt zorg voor een goede registratie van gemeenteleden, waarbij de gegevens zorgvuldig worden beheerd en alleen voor kerkelijke doeleinden worden gebruikt. Het kerklidmaatschap sluit aan bij het feitelijke woonadres en de vastgestelde kerkgrenzen, met de mogelijkheid tot afwijking bij onderlinge overeenstemming tussen kerkenraden. Leden die verhuizen, ontvangen op hun verzoek een attestatie voor de kerkenraad in de nieuwe woonplaats. In gevallen waarin iemand aangeeft niet langer tot de gemeente te willen behoren of zich zonder kennisgeving aansluit bij een andere kerkgemeenschap, kan de kerkenraad het lidmaatschap beëindigen na instemming van de gemeente.
Overige Activiteiten en Initiatieven
Diverse steunpunten en commissies dragen bij aan het kerkelijke leven:
- Steunpunt Kerkenwerk (SKW) biedt begeleiding bij enquêtes voor werkers in de kerk.
- Interkerkelijk Dovenpastoraat (IDP) viert haar 50-jarig bestaan met een contactdag over beeldende taal en verwelkomt nieuwe dovenpastors.
- Steunpunt Bijbelstudie stimuleert Bijbelstudie en biedt een cursus aan over 1 Petrus.
- Mission-organisatie Verre Naasten organiseerde de online editie van Missie VONK, waarbij teams sponsorgeld inzamelden voor evangelisten wereldwijd.
- Steunpunt Liturgie biedt materiaal aan voor de aanloop naar Kerst, met als thema ‘Levenslicht’.
- Kennisplatform Weetwatjegelooft organiseert een studiedag naar aanleiding van het boek 'Verbonden voor het leven' over homoseksualiteit en seksuele identiteit.
- Stichting Evangelie en Moslims houdt een inspiratiedag met praktische handvatten voor kerken om moslims te bereiken.
Daarnaast wordt er aandacht besteed aan specifieke thema's zoals de voorbereiding op het christelijk huwelijk, de opvoeding en het onderwijs van kinderen in het geloof, en de toerusting van gemeenteleden voor hun geloofsleven. De missionaire roeping van de kerken, gericht op het verkondigen van het evangelie aan hen die God niet kennen, staat ook centraal.