Zevendedagsadventisten in Harderwijk: Een Overzicht

Op zaterdagmiddag 28 oktober, in het kader van 500 jaar Reformatie met de slogan "Luther Live", stonden vele kerken in Harderwijk stil bij dit historische evenement. Ook de Adventkerk nam deel aan deze viering. Reeds tijdens de ochtenddienst was er aandacht besteed aan de persoon en de theologie van Maarten Luther.

Hoewel de Adventkerk een relatief kleine gemeente is, kreeg zij een prominente en strategische plaats toegewezen in de looproute vanaf de hoofdingang. De bescheiden stand van de kerk was rijkelijk voorzien van magazines zoals Advent (met een themanummer over Luther uit 2017), Contact en De Dialoog, waarin destijds de brieven van Paulus werden behandeld - een bron van inspiratie voor Luther.

Opvallend was de positieve reactie op het Advent-magazine dat aan Luther was gewijd. Veel bezoekers associeerden de cover met Luther direct met de specifieke Luther-glossy, waardoor dit magazine bijzonder gewild was. Er ontstonden vele waardevolle en hartelijke gesprekken. Zo deelde een relatief nieuwe inwoner van Harderwijk dat hij de Adventkerk in Leeuwarden kende; zijn moeder had enkele jaren eerder in het ziekenhuis gelegen, waar ze een kamer deelde met een adventist.

Een veelgestelde vraag betrof de exacte locatie van de samenkomsten van de Adventkerk in Harderwijk, aangezien de gemeente geen eigen kerkgebouw bezit. Het is nog afwachten of deze interesse zal leiden tot nieuwe leden.

De middag werd afgesloten met een gezamenlijke viering. Tijdens deze dienst werden zowel Psalm 117, de kortste psalm, als Romeinen 1:16a voorgelezen in het Latijn en Duits, naast vertalingen uit de Statenvertaling en de Bijbel in Gewone Taal. Een van de bezoekers, Aafje Bruinsma, was diep geraakt door de tekst uit een lied van Huub Oosterhuis: "Liefste der mensen, eerstgeboren, licht, laatste woord van Hem die leeft." De organisatoren van Luther Live en de vrijwilligers achter de stand kijken terug op een inspirerende en gezamenlijke getuigenis van de kerken in Harderwijk.

Het Kerkgenootschap der Zevendedagsadventisten

Het Kerkgenootschap der Zevendedagsadventisten (ZDA), kortweg de zevendedagsadventisten of Adventkerk, is een internationaal christelijk kerkgenootschap, ook bekend als de Seventh-day Adventist Church (SDA). Deze kerk is uitgegroeid tot een wereldwijde beweging met samenkomsten in 204 van de 232 landen die bij de Verenigde Naties zijn geregistreerd, wat het tot een wereldkerk maakt. Wereldwijd beschouwen minstens 19 miljoen mensen zich als adventist.

De diversiteit binnen de kerk wordt weerspiegeld in de vele nationaliteiten en etnische samenstellingen, met name in westerse landen zoals Nederland, mede door migratiestromen uit het verleden en heden. In Nederland telt het kerkgenootschap 79 samenkomstplaatsen en telde het eind 2023 circa 6.000 gedoopte leden.

Oorsprong en Ontwikkeling

Het Kerkgenootschap der Zevendedagsadventisten is ontstaan in de negentiende eeuw vanuit het adventisme in de Verenigde Staten. Deze beweging, onderdeel van het restaurationisme, richtte zich sterk op de profetische teksten in de Bijbel met betrekking tot de wederkomst van Jezus, met name in de jaren 1840-1849.

De eerste adventistische zendelingen bereikten Europa in 1874, en nog voor het begin van de twintigste eeuw hadden zij kleine adventistische groepen in diverse Europese landen gevormd. In Nederland begon de beweging in 1887. Aanvankelijk waren er geen vastgelegde geloofspunten, maar later werd dit wel geïmplementeerd. In 2005 werd een 28e geloofspunt toegevoegd aan de reeds bestaande.

De geloofspunten beschrijven de overtuigingen van adventisten zonder deze voor te schrijven. Nieuwe leden onderschrijven deze punten bij toetreding, meestal na doop door onderdompeling of na belijdenis van geloof. Voorafgaand aan de opname in een gemeente worden kandidaten ondervraagd, en de gemeenteleden geven door middel van handopsteken hun instemming met de opname. Meestal geldt een proefperiode van drie weken.

Kernovertuigingen en Praktijken

Zevendedagsadventisten baseren hun leven op de Bijbel, wat zich uit in hun samenkomsten op sabbat (zaterdag). De naam van de kerk, "zevende dag" (sabbat) en "advent" (wederkomst van Jezus), duidt op twee specifieke kenmerken. Bijbelstudie en trouw aan bijbelse beginselen vormen de leidraad voor hun leven.

Belangrijke onderscheidende kenmerken ten opzichte van andere gevestigde kerken zijn de nadruk op zowel de sabbat, onderbouwd door de tien geboden (Exodus 20:1-17 en Deuteronomium 5:6-21), als op de wederkomst van de Heer. Daarnaast hanteren adventisten de visie op de blijvende geldigheid van de Bijbelse spijswetten uit het Oude Testament. Volgens hen zijn deze wetten, die ook voor hedendaagse orthodoxe joden gelden, nooit door Jezus afgeschaft en blijven ze van kracht voor alle gelovigen.

De spijswetten, voornamelijk beschreven in Leviticus 11 en Deuteronomium 14:3-21, en ook benoemd in Genesis 7:2-8; 8:20 en 9:3-4, leiden ertoe dat adventisten onder meer geen paarden- en varkensvlees, schaal- en schelpdieren, of vis zonder schubben eten. Dit vertoont gelijkenis met koosjer en, in mindere mate, halal voedsel. Daarnaast mijden zij alcoholische dranken en tabak. Producten met cafeïne, zoals koffie en thee, worden soms ook vermeden, vooral door vegetariërs en veganisten binnen de beweging.

De ontwikkeling van cornflakes door de adventistische arts John Harvey Kellogg in 1897 illustreert de focus op gezonde voeding. Als onderbouwing voor het naleven van voedselvoorschriften wordt vaak verwezen naar 1 Korinthiërs 6:19-20, dat stelt dat het menselijk lichaam een tempel van de Heilige Geest is en God eer moet bewijzen.

De Sabbatviering

In plaats van op zondag, zoals de meeste andere christenen, vieren zevendedagsadventisten de sabbat op zaterdag, de zevende dag van de week, als een door God ingestelde wekelijkse rustdag (Genesis 2:2,3). De sabbat duurt van zonsondergang op vrijdagavond tot zonsondergang op zaterdagavond. Deze rustdag wordt ook in de tien geboden (Exodus 20:8-11 en Deuteronomium 5:12) genoemd, wat samen met andere teksten (zoals Leviticus 19:30) de basis vormt voor de sabbatviering.

Ellen White, een invloedrijke figuur binnen het kerkgenootschap, zou in visioenen adviezen voor een gezonde levensstijl hebben ontvangen, waarbij voedselvoorschriften een centrale rol speelden. Dit dieet staat bekend als het Zevendedagsadventistendieet.

Gezondheid en Leefstijl

De aandacht voor gezondheid is een prominent aspect van het adventisme. De kerk promoot een gezonde levensstijl, mede gebaseerd op de Bijbelse voorschriften en de inzichten van Ellen White. Dit omvat:

• Voeding: Naleving van de spijswetten zoals beschreven in Leviticus en Deuteronomium.
• Dranken: Vermijding van alcoholische dranken.
• Stimulerende middelen: Vermijding van tabak en soms ook cafeïnehoudende dranken.
• Gezondheid van het lichaam: De overtuiging dat het lichaam een tempel van God is, wat leidt tot zorg voor fysieke en mentale gezondheid.

De officiële leer van de kerk met betrekking tot abortus stelt dat dit niet is toegestaan voor geboortebeperking, vanwege het geslacht van het kind, of uit gemakzucht. Seksuele intimiteit wordt enkel binnen een huwelijk tussen man en vrouw geaccepteerd.

Dr. John Harvey Kellogg was een uitgesproken voorstander van het controleren van seksuele lusten, en schreef in 1888 over de besnijdenis als middel tegen masturbatie bij jongens, waarbij hij opmerkte dat de pijn een reinigende werking op de geest zou hebben. Hij geloofde ook in de invloed van voeding op seksuele verlangens.

Theologische Thema's en Maatschappelijke Betrokkenheid

Naast het strikt naleven van de tien geboden, legt het kerkgenootschap een sterke nadruk op de wederkomst van Jezus Christus. Profetieën, met name uit de Bijbelboeken Daniël en Openbaring, worden door zevendedagsadventisten gezien als sleutels tot het begrip van de eindtijd. Dit geloof motiveert hen om hun boodschap van hoop en verlossing te delen.

Het kerkgenootschap heeft kritiek ontvangen van gevestigde protestantse en katholieke kerken, met name vanwege het strikt naleven van Joodse wetten, een discussie die al in de vroege eeuwen van het christendom speelde.

Op internationaal niveau wordt de kerk bekritiseerd vanwege haar antivakbondshouding. Adventistische organisaties en instellingen wordt verboden vakbonden te erkennen of ermee te onderhandelen, een standpunt dat teruggaat op Ellen White. Dit leidde in oktober 1998 tot een rechtszaak waarbij het Ukiah Valley Medical Centre, eigendom van de Adventkerk, om een uitzondering op federale arbeidswetgeving vroeg.

Er is ook kritiek op de zienswijze dat Ellen White op gelijke wijze geïnspireerd zou zijn geweest als de oudtestamentische profeten.

In 2006 en 2007 zochten de zevendedagsadventisten en de World Evangelical Alliance (WEA) toenadering. In een gezamenlijke persverklaring werd gesteld dat de grote theologische overeenstemming ruimte biedt voor samenwerking.

Gemeenteleven en Locaties in Nederland

Adventisten beschikken deels over eigen kerkgebouwen. In verschillende plaatsen dragen deze gebouwen de naam "Adventkerk", zoals in Leeuwarden, Utrecht en West-Souburg. Ook in Amsterdam-Zuid, Antwerpen, Apeldoorn, Arnhem, Den Haag, Deventer, Groningen, Hilversum, en Rotterdam-Noord en -Zuid staan gebouwen bekend als "Adventkerk". In Huis ter Heide wordt de Adventkapel gebruikt door ZDA. Daarnaast huren zij kerkgebouwen of andere ruimtes voor hun diensten en bijeenkomsten.

In 2024 telt Nederland ongeveer 70 kerkgemeenten, waarvan 12 'churchplants' (aspirant-gemeenten).

Agenda en Samenkomsten

Het nieuwe rooster voor samenkomsten gaat in op 1 januari 2026 en loopt tot begin juli 2026. Elke eerste en derde zaterdag van de maand begint de eredienst om 10:00 uur, gevolgd door koffie/thee en samenzijn. De sabbatschool (bijbelstudie) vindt plaats op elke tweede en vierde zaterdag van de maand, eveneens vanaf 10:00 uur, met een koffiepauze daarna.

Bij speciale diensten kunnen de begintijden of de indeling van de dag afwijken. Hieronder volgt een overzicht van het rooster tot en met december 2025.

tags: #zevende #dag #adventisten #harderwijk