De Oprichting en Vroege Geschiedenis van Excelsior
Gemengd koor Excelsior is weliswaar niet de oudste muzikale vereniging op Goeree-Overflakkee - die eer gaat naar Muziekvereniging Sempre Crescendo, met papieren die nog verder teruggaan in de tijd - maar met 110 jaar is Excelsior wel het oudste eilandelijke zangkoor. Het koor werd opgericht op 26 november 1909. Een foto en het allereerste programmaboekje herinneren nog aan dit prille begin. Reeds in december van datzelfde jaar gaf Excelsior zijn eerste concert.
Oorspronkelijk begon Excelsior (wat staat voor 'steeds hoger') als een christelijk koor. Na twintig jaar maakte het echter een transitie naar een neutrale zangvereniging, waarmee het een van de drie neutrale gemengde koren op Goeree-Overflakkee werd. Deze ontwikkeling droeg bij aan de groei van het koor, hoewel de oorlogsjaren een periode van gedwongen stilte met zich meebrachten.
Uitdagingen en Heropleving
Na de oorlogsjaren kwam het koor echter in zwaar weer terecht. Rond 1975 telde Excelsior nog maar achttien leden. De opkomst van de televisie werd destijds door het koor als een belangrijke factor gezien voor deze terugloop. Echter, onder leiding van voorzitter Jan Los en Rien Knops wist het koor een periode van heropleving te bewerkstelligen. Op een gegeven moment telde Excelsior bijna honderd leden, inclusief een close harmony-groep.
Onder leiding van dirigent Bert Gebben trad het koor zelfs op in communistisch Polen, waar het een zusterkoor had. Dichter bij huis zette Excelsior zich in voor een goed doel door 10.000 gulden bij elkaar te zingen voor de kinderafdeling van het Van Weel-Bethesda Ziekenhuis in Dirksland. In plaats van concoursen werden korenfestivals georganiseerd, waarvoor het koor stad en land afreisde, destijds nog deels met de tram en de boot.
Moderne Periode en Huidige Status
Tegenwoordig staat dirigente Meike Warmoeskerken aan het roer van het koor. Met circa vijftig leden is Excelsior momenteel een van de grootste gemengde koren in de regio. De zangers en zangeressen, variërend in leeftijd van 50 tot dik in de tachtig, komen uit een brede omgeving rondom Dirksland. Desondanks heeft Excelsior een bijzondere band met het dorp, waar het is opgericht en waar het regelmatig te horen is, zoals bij de jaarlijkse Dodenherdenking.
Tien jaar geleden, ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan, overhandigde burgemeester Stoop van de gemeente Dirksland de Koninklijke Erepenning aan het koor. Op 9 november zal er een jubileumconcert plaatsvinden, waarbij Excelsior zal optreden in nieuwe, zwart met koningsblauwe kleding. Het publiek kan een gevarieerd programma verwachten, met muziek die zich beweegt van klassiek naar opera, van operette naar musical (met nummers uit Evita, Cats, Phantom of the Opera, The Lion King en Soldaat van Oranje). De TiCi-band zal muziek uit de jaren '60 tot en met '90 ten gehore brengen.
Toekomstplannen en Succesfactoren
Hoewel het 110 jaar oude koor er goed voor staat, kampt het wel met vergrijzing. "We gaan lekker door. Plannen genoeg," aldus voorzitter Rineke Dolislager. Samen met bestuurslid Betsie Heintjes en secretaris Wim Polder verklaart zij het succes van gemengd koor Excelsior aan een combinatie van factoren: "Een gevarieerd repertoire, enthousiaste dirigenten en het sociale karakter van het koor."
Verbanden met Andere Koren en Dirigenten
Het is vermeldenswaard dat op 14 februari 1998 op Urk het Christelijk Gemengd Koor Adoramus werd opgericht. In 2006 fuseerde Adoramus met het Christelijk Gemengd Koor Excelsior. Voordat Minne Veldman van 2006 tot 2017 dirigent was van het Christelijk Gemengd Koor Excelsior op Urk, leidde hij van 2002 tot 2010 de Christelijke Koorvereniging Sursum Corda in Bunschoten-Spakenburg en van 2011 tot 2017 Mannenkoor Harpe Davids in Genemuiden. Onder zijn leiding groeide Mannenkoor Harpe Davids van 50 naar 85 leden en werd de CD 'Eind'loos in genade' uitgebracht. Daarnaast was Minne Veldman van 2002 tot 2013 dirigent van het Gereformeerd Mannenkoor Adoramus in Hoogeveen (opgericht in 1989) en van 2006 tot 2019 van het Gereformeerd Gemengd Koor Zingt voor Hem in Ommen (opgericht in 1992), waar hij het koor van 30 naar 60 leden bracht alvorens het in 2019 fuseerde met De Lofstem uit Rouveen. Van 2013 tot 2024 was Minne Veldman dirigent van het Christelijk Gemengd Koor Shalom in IJsselmuiden (opgericht in 1986). Sinds 1997 dirigeert hij Kinderkoor De Blijde Stem op Urk, dat hij zelf oprichtte. Sinds 2017 is hij dirigent van het Gereformeerd Drachtster Mannenkoor (opgericht in 1964) en Gereformeerd Mannenkoor 't Vechtdal (opgericht in 1976). Sinds 2019 dirigeert hij Christelijk Koor Jubilate (opgericht in 2019) en sinds 2025 Christelijk Koor Hosanna, eveneens door hemzelf opgericht.
Het Excelsior op Urk, dat oorspronkelijk in 1892 werd opgericht, ging in de jaren '50 ter ziele, werd in 1971 heropgericht en fuseerde in 2006 met Christelijk Gemengd Koor Adoramus. In 2018 ging het op in een fusie met het Gereformeerd Kerkkoor Urk tot het Christelijk Gemengd Koor Urk. Tussen 2009 en 2017 kende dit koor een bloeiperiode met veel jonge stemmen en de uitgave van twee CD's: 'Eens en voorgoed' en 'U prijzen om wie U bent'.
Zingt Gode Lof | A Short Documentary
Pkn Informatie en het Kerkelijke Werk
Binnen de Protestantse Kerk Nederland (PKN) wordt onder het motto 'Samen bouwen, kerk voor het dorp' gestreefd naar een actieve kerk die het geloof in God belijdt en zichtbaar maakt. Dit gebeurt door middel van wekelijkse erediensten in de kerken in Diever en Dwingeloo, en door het organiseren van activiteiten die ontmoetingsmogelijkheden bieden, met aandacht voor contact, bezinning, stilte, troost en bemoediging. Samen met andere kerkgenootschappen wordt hulp geboden aan behoeftigen.
Conclusie
Met een rijke historie van meer dan een eeuw, heeft Gemengd koor Excelsior zich bewezen als een levendige en betekenisvolle muzikale vereniging. Ondanks uitdagingen zoals vergrijzing, blijft het koor zich inzetten voor het behoud van muzikale kwaliteit en het sociale aspect, en kijkt het met vertrouwen naar de toekomst.