De spanning binnen de kerk is voelbaar: waar sommigen in de charismatische vernieuwing de oplossing zien voor de kerkelijke malaise, beschouwen anderen dit juist als een groot gevaar. Dit boek tracht een weg te banen waarin gereformeerd en charismatisch niet tegenover elkaar worden geplaatst, maar juist met elkaar verbonden worden. Centraal staat de vraag of christenen Gods liefde in Christus werkelijk kunnen en willen ontvangen in de diepte en concreetheid van hun menselijke ervaring. Veel gelovigen ervaren weinig van God, ondanks hun oprechte geloof. Dit boek verkent de werking van de Heilige Geest in de menselijke ziel en hoe wij hierin kunnen meewerken of juist tegenwerken.
De auteur, ds. Philip Troost, combineert zijn gereformeerde geloofsovertuiging met zijn ervaringen binnen de charismatische geloofscultuur. Deze unieke combinatie maakt het boek anders dan eerdere publicaties over dit onderwerp. Troost, predikant binnen de Gereformeerde Kerken (Vrijgemaakt) en studentenpastor te Zwolle, werkt ook in een praktijk voor psychotherapie en pastoraat, waar hij de verbinding tussen geloven en ervaren vanuit een hulpverleningsperspectief invult.
De Kern van het Boek: Intimiteit met God
Het boek benadrukt dat God binnen het genadeverbond een intieme omgang met ons wil, vergelijkbaar met een huwelijk tussen man en vrouw. De auteur constateert dat, hoewel het juridische karakter van het verbond en de constructie van belofte en eis veel aandacht hebben gekregen binnen de gereformeerde traditie, de intieme relatie tussen God en mens vaak onderbelicht is gebleven. Dit is een diagnose die breder toepasbaar is dan alleen binnen de specifieke kerkelijke context van de auteur.
Troost pleit ervoor dat de werkzaamheid van Christus door de Geest meer ruimte krijgt in het innerlijke leven. Hij spreekt over een 'vertrouwelijke omgang' tussen God en mens, en benadrukt dat deze omgang het geloofsleven bevordert. Gelovigen worden aangemoedigd om ontvankelijkheid te leren en zich uit te strekken naar de Geest. Deze houding, die in de gereformeerde traditie soms ondergewaardeerd wordt, is volgens Troost essentieel.
Ontvankelijkheid en Ervaring
De auteur ziet de spirituele verschraling in de kerk, maar waarschuwt ook voor het gevaar van activisme en fanatisme binnen de charismatische beweging. De kern van beide overtuigingen ligt echter in een levend contact met God en een meer bezield geloofsleven. Het geven van meer ruimte aan gevoel en beleving, het verbinden van geloofshouding en levensgevoel, en het dicht bij elkaar houden van de Heilige Geest en Jezus Christus, vormen de essentie van Troosts visie.
Hij moedigt aan om ontvankelijk te zijn voor en intiem te worden met God. Hierbij is het belangrijk dat de Heilige Geest wordt toegelaten. Troost benadrukt dat het niet de bedoeling is alles wettisch in te vullen, maar dat het 'ontvangen' een sleutelterm is. Hij stelt dat de werkzaamheid van Christus door de Geest in het innerlijke leven ruim baan moet krijgen, en dat gelovigen ontvankelijkheid mogen leren.
Leren van Elkaar: Overbruggen van Verschillen
Troost’s boek is geschreven vanuit de context van de vrijgemaakt-gereformeerde kerken, maar de inzichten zijn ook relevant voor evangelische christenen. Hij verklaart uitdrukkingen breed en plaatst verschillende aspecten in een nieuw perspectief. Intimiteit is de hoofdmoot van het boek, en wordt beschreven als een relatie die vergelijkbaar is met die tussen een man en een vrouw. Kennis en persoonlijke omgang horen volgens de auteur onlosmakelijk bij elkaar.
Vervulling met de Geest betekent dan ook: intimiteit met God. Hij beschrijft dit op een eerbiedige wijze en plaatst verschillende aspecten in een ander perspectief. Mannelijk en vrouwelijk zijn daarbij niet alleen kenmerken van de mens, maar ook van God. Troost pleit voor een evenwicht, waarbij het rationele aspect van het christen-zijn niet verwaarloosd wordt, maar wel aangevuld met het gevoelsaspect. Dit is een reactie op het moderne 'Ik voel dus ik ben' denkpatroon, dat hij niet volledig wil vervangen, maar wel wil aanvullen met het rationele.
De auteur gaat expliciet in op tegenwerpingen en maakt deze meteen duidelijk. Hij erkent dat hij veel gereformeerde inzichten als onopgeefbaar beschouwt, maar charismatische aspecten niet zou kunnen missen. Dit dynamische samenspel tussen gevestigde theologie en levende ervaring maakt het boek bijzonder waardevol.
Laat Jezus mensen “vallen in de geest”?
De Rol van de Heilige Geest
Het werk van de Heilige Geest staat in dit boek op de voorgrond, wat verklaarbaar is gezien de thematiek. Troost stelt dat de werkzaamheid van Christus door de Geest in het innerlijke leven ruim baan moet krijgen. Hij spreekt over ‘vertrouwelijke omgang’ tussen God en mens, en benadrukt dat deze omgang het geloofsleven bevordert. Hij constateert hoge verwachtingen jegens God en een ‘zich uitstrekken naar de Geest’ bij veel gelovigen.
Hoewel het boek veel overeenkomsten tussen de hoofdstukken kent, wat soms als een nadeel kan worden ervaren, is het onverstandig om het terzijde te schuiven. De inzichten zijn relevant voor de tijd waarin wij leven en bieden een nieuwe kijk op de verbondenheid met God. De auteur reikt handvatten aan voor verwerkingsvragen en legt verbanden met de omliggende hoofdstukken, wat handig kan zijn bij het zoeken naar specifieke tekstgedeelten.
Troost stelt de vraag of binnen een gezonde geloofsleer een ongezonde geloofscultuur kan ontstaan. Hij vindt dat de relatie tussen God en mens inhoud moet hebben, en dat de intimiteit tussen de Heer en zijn volk centraal moet staan. Als het om intimiteit gaat, legt Troost naast de liefde van God nadruk op ‘ontvankelijkheid’ van de mens. De auteur reikt hiermee een visie aan die de ervaring en de beleving van het geloof centraal stelt, zonder afbreuk te doen aan de gereformeerde geloofsleer.
tags: #christus #ontvangen #gereformeerd #en #charismatisch #leren