De Missie van de Diaconie
De diaconie van de Protestantse Gemeente te Haarlem heeft als missie om op diverse terreinen in de samenleving actief te zijn en zo rechtvaardigheid en omzien naar elkaar te bevorderen. De diaconie staat open voor signalen uit de maatschappij over mensen of groepen die niet tot hun recht kunnen komen. Zij probeert deze bijzondere opdracht handen en voeten te geven, waarbij zoveel mogelijk gemeenteleden worden betrokken. De droom en het streven is een ideale samenleving waarin ieder mens tot zijn of haar recht komt, waar mensen naar elkaar omzien en elkaar helpen, waar verdraagzaamheid en vrede heersen tussen alle mensen, hoe verschillend zij ook zijn, en waar mensen die in de war zijn, hulp krijgen om op het goede spoor te komen en een nieuwe start te maken.
Structuur en Werkwijze
Diaconie Haarlem beschikt over een diaconaal bureau en drie wijkdiaconieën. Het diaconaat wordt in samenwerking met de twee wijkdiaconieën vormgegeven. Elke wijkgemeente heeft eigen projecten en legt eigen accenten, wat resulteert in een gedifferentieerde aanpak binnen de stad.
Financiële Ondersteuning en Fondsenbeheer
De diaconie beheert diverse fondsen en stelt, in samenwerking met de wijkdiaconieën, het collecterooster samen. Om de beste ervaringen te bieden, worden technologieën zoals cookies gebruikt voor anonieme statistische doeleinden, waarbij informatie over apparaat en surfgedrag wordt verzameld.
Concrete Hulp en Projecten
De diaconie staat voor rechtvaardigheid en omzien naar elkaar, met het doel "te helpen, daar waar geen helper meer is". De diaconie ondersteunt en stimuleert de wijkgemeente om de blik naar buiten te richten, zowel lokaal in Haarlem, als landelijk en wereldwijd. Diakenen vervullen hun dienende taak niet alleen via collectes, diaconale gebeden en het Heilig Avondmaal tijdens zondagsdiensten, maar ook door het organiseren of steunen van activiteiten en projecten door de week om mensen in nood te helpen. Deze hulp kan zowel financieel als materieel zijn. Bij lokale projecten en activiteiten wordt ook graag om praktische steun en inzet van gemeenteleden gevraagd.
Voorbeelden van ondersteunde initiatieven zijn:
- Stem in de Stad (financiële steun, koffie-inzameling, maaltijden uitdelen)
- Diverse gemeentemaaltijden
- Oog voor mensen die leven in eenzaamheid of armoede (Schuldhulpmaatje, attenties, kaarten schrijven aan gevangenen, zomerrugzakjes, kerstpakketten voor het Scharlaken Koord)
- Organisatie van aangepaste vakanties voor oudere en gehandicapte gemeenteleden
- Ondersteuning van de bouw van kleuterscholen in Afrika (financieel en de jaarlijkse ZWO-koffiemorgen)
- Het Broodbankproject tijdens de Advent, waarbij inwoners en bezoekers van Haarlem worden betrokken bij een maatschappelijk en diaconaal thema. De opbrengst hiervan gaat naar een lokaal goed doel.
De Wijkdiaconie en het Aanloopcentrum
De wijkdiaconie maakt deel uit van de Diaconie van de Protestantse Gemeente Haarlem. Een belangrijk samenwerkingsverband is het Aanloopcentrum, dat fungeert als een "huis" van ontmoeting waar tijd en aandacht is voor elkaar. Gasten zijn welkom om te zijn wie ze zijn, kunnen er terecht voor een kopje koffie, een praatje of een persoonlijk gesprek, en waar vreugde en verdriet gedeeld wordt. Dagelijks ontvangen zij ongeveer 80 tot 90 gasten, wat mogelijk wordt gemaakt door de inzet van ongeveer 50 vrijwillige medewerkers.
Historische Verankering: De Broodbank
De diaconie verkoopt al jaren broden ten bate van een instantie die één van de Werken van Barmhartigheid in praktijk brengt. Dit vindt zijn oorsprong in de middeleeuwse broodbank. De openingsmanifestatie van de broodbankactie gaat steevast gepaard met enig spektakel, waarbij bakkers van Van Vessem in hun vrije tijd 1.200 broden bakken, speciaal voor deze actie. Deze broden worden gedurende een korte periode in het jaar verkocht.
De Grote of St.-Bavokerk herbergt een uniek monument: de broodbank uit 1475. Onder toezicht van de Heilige Geestmeesters, belast met de zorg voor de armen, werd hier na de kerkdienst brood uitgedeeld. De financiering hiervoor kwam uit schenkingen van rijke parochianen. Na de Reformatie bleef de broodbank bestaan, nu onder toezicht van protestantse heilige geestmeesters.
Bestuurlijke Ontwikkelingen door de Eeuwen Heen
Door de eeuwen heen heeft het bestuur van de Diaconie verschillende veranderingen ondergaan:
- Het stadsbestuur van Haarlem heeft de Diaconie diverse malen met subsidies geholpen.
- In 1767 kwam het bestuur onder toezicht van vier leden van de Vroedschap (de superintendenten), aangesteld door de Burgemeesters. Daarnaast waren er zeven regenten uit de gegoede burgerij belast met het bestuur over de huiszittende of buitenarmen, samen met de diakenen.
- In 1795 verdwenen de superintendenten en regenten. Het bestuur kwam in handen van vier permanente armbezorgers, benoemd door het stadsbestuur, en 14 diakenen.
- In 1826 namen de permanente armbezorgers (nu permanente regenten genoemd) de administratie van de financiën en het beheer over het armenhuis op zich, samen met regentessen. De diakenen kregen het bestuur en de verzorging over huiszittende armen. Dit markeerde een scheiding in het bestuur over de binnen- en huiszittende armen.
- Een administratieve scheiding volgde in 1854 met de Armenwet, die gemeentebesturen verplichtte armenzorg over te laten aan kerkelijke en particuliere instellingen. De Diaconie werd vanaf 1854 bestuurd door diakenen, en zag af van overheidssubsidie.
- Na 1945, met de politieke overeenstemming over sociale zekerheid gegarandeerd door de staat, veranderde het karakter van de armenzorg verder.
De Investituurstrijd | Tijdvak 4, KA 15
ANBI-Status en Bestuurlijke Organisatie
De Diaconie Haarlem is een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) en zet zich in voor hulp en ondersteuning aan kwetsbare groepen. De organisatie biedt praktische hulp, financiële ondersteuning en sociale begeleiding, gebaseerd op naastenliefde, rechtvaardigheid en solidariteit. Als ANBI is de diaconie afhankelijk van donaties en giften.
De Protestantse gemeente te Haarlem behoort tot de Protestantse Kerk in Nederland. De gemeente vervult haar diaconale roeping door te delen wat haar aan gaven geschonken is, te helpen waar geen helper is, en te getuigen van gerechtigheid waar onrecht geschiedt. De Diaconie van deze gemeente is een zelfstandig onderdeel met rechtspersoonlijkheid. De Protestantse Kerk heeft van de Belastingdienst een groepsbeschikking ANBI gekregen, waardoor de afzonderlijke gemeenten en diaconieën als ANBI zijn aangewezen.
Het bestuur van de kerkelijke gemeente ligt bij de kerkenraad. Het College van diakenen telt zeven leden en is verantwoordelijk voor het beheer van de financiële middelen en eigendommen van de diaconie. De kerkenraad is eindverantwoordelijk en keurt onder andere de begroting en jaarrekening goed. Zowel de kerkenraad als het college hebben, door toezicht op vermogensrechtelijke aangelegenheden, contact met het classicaal college voor de behandeling van beheerszaken.
De beloning van diaconale medewerkers is geregeld in de ‘Arbeidsvoorwaardenregeling Protestantse kerk in Nederland’. Leden van kerkenraden, colleges en commissies ontvangen geen vergoeding voor hun werkzaamheden.
De kerkenraad heeft de algemene eindverantwoordelijkheid voor het in stand houden van een levende gemeente. Taken zijn, conform de kerkorde, gedelegeerd naar afzonderlijke colleges, waaronder het College van Diakenen. Zij waken over de financiële slagkracht van de gemeente en leggen via een jaarverslag rekening en verantwoording af aan de kerkenraad.
De verwachte bestedingen (begroting) sluiten doorgaans nauw aan bij de rekeningen van voorgaande jaren. De staat van baten en lasten geeft inzicht in de begrote ontvangsten en voorgenomen bestedingen voor het verslagjaar. Kerken en diaconieën genereren zelf de benodigde inkomsten voor hun activiteiten. Soms bezit een diaconie vermogen in de vorm van woningen, landerijen of geldmiddelen, soms met een specifieke bestemming.
Archieftoegang
Een archieftoegang biedt uitgebreide informatie over een bepaald archief en bestaat doorgaans uit kenmerken van het archief, een inleiding, een inventaris of plaatsingslijst, en eventueel bijlagen. De kenmerken omvatten omvang, vindplaats, beschikbaarheid en openbaarheid. De inleiding bevat historische achtergronden van de archiefvormer en aanwijzingen voor gebruik. De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken, waarbij de hiërarchie en rubrieken gevolgd worden bij het zoeken.
tags: #diaconie #protestantse #gemeente #haarlem