De Gereformeerde Kerk Pretoria-Annlin is een gemeente van de Gereformeerde Kerken in Suid-Afrika (GKSA), gelegen in het noorden van Pretoria. Het bedieningsgebied van de gemeente strekt zich voornamelijk uit ten noorden van de Magaliesbergreeks, met de Apiesrivier als westelijke grens. De oostelijke grens volgt de oostelijke grens van de voorstad Wonderboom, en omvat tevens voorsteden verder naar het noorden, zoals Sinoville en Doornpoort. Er is ook een aanzienlijk aantal mensen dat buiten dit gebied woont en uit vrije wil lidmaat van de gemeente wil zijn.
De Ontstaan van de Gemeente
In 1958 waren er slechts enkele Gereformeerde leden woonachtig ten noorden van de Magaliesberg en ten oosten van de Apiesrivier. Deze leden behoorden destijds tot een wyk van de Gereformeerde Kerk Eloffsdal-Wonderboom Suid. De ontwikkeling van het gebied ten noorden van de Magaliesberg vond echter zo snel plaats dat de Pretoria-Annlin gemeente in 1965 als onafhankelijke gemeente kon worden afgescheiden van de gemeente Eloffsdal-Wonderboom Suid. Op dat moment waren de enige andere Gereformeerde kerken ten noorden van de Magaliesberg te vinden in Pretoria-Noord en Wonderboompoort.
De Eerste Predikant en Vroege Jaren
Twee jaar voor de afscheiding van Pretoria-Annlin, in 1963, aanvaardde ds. J.H. Boneschans een beroep als medeleraar van de Gereformeerde Kerk Eloffsdal-Wonderboom-Suid. Kort na de afscheiding deed de nieuwe kerkraad van Pretoria-Annlin een beroep op ds. Boneschans als hun eerste predikant. Aanvankelijk werden de erediensten gehouden in het kleine kerkzaaltje in het staatsdorp van de Wonderboom-Lughawe. Later werden de diensten verplaatst naar de schoolzaal van de Laerskool Wonderboom.
Ds. Boneschans aanvaardde in 1969 een beroep naar het toenmalige Salisbury in Rhodesië (het huidige Zimbabwe).
Grond en Bouw van de Kerk
Twee percelen, Nr. 121 en 122 van Annlin, waren oorspronkelijk door zuster A.E. van der Linde geschonken aan de Gereformeerde Kerk Eloffsdal-Wonderboom-Suid. Deze twee percelen, samen met een bedrag van R 2.420,00, vormden de bruidsschat voor de Pretoria-Annlin gemeente. Een extra 1 morgen grond werd door zuster C.M. van Deventer aan de kerk geschonken, en dit is de grond waarop het huidige kerkgebouw staat.
De gemeente zette zich actief in om hun bouwfonds zo snel mogelijk te laten groeien. In 1972 gaf de kerkraad architect Johan de Ridder, een lidmaat van de Gereformeerde kerk Pretoria-Sunnyside, de opdracht om het kerkgebouw te ontwerpen. De bouwaannemer was eveneens een Gereformeerde, namelijk J. Vierbergen, die onder de naam M.K. Bouers het kerkgebouw voltooide.
Verdere Ontwikkelingen en Uitbreidingen
Een interessant aspect is dat de avondmaalservies en doopvont afkomstig zijn uit de Gereformeerde kerk Eldoret in Kenia, die in 1966 werd ontbonden.
In 1975 aanvaardde ds. Snyman een functie als pastorale therapeut bij de Castle Carey Kliniek voor alcoholisten. Op 17 augustus werd ds. Snyman eervol losgemaakt uit het ambt van bedienaar van het Woord. Nadat de functie van gemeenteleraar vijf maanden vacant was, aanvaardde ds. Andries Myburg een beroep naar de gemeente.
In 1978 besloot de kerkraad om het kerkgebouw te vergroten vanwege een gestaag toenemend aantal leden. De zijmuren werden uitgebouwd en het werk werd opnieuw ondernomen door broeder Vierbergen. In deze periode werd de catechisatie nog steeds op zondagen aan de Laerskool Wonderboom aangeboden.
De kerkraad en gemeente besloten echter dat eigen catechisatielokalen en een kerksaal noodzakelijk waren. Dit complex werd in 1981 in gebruik genomen.
Groei en Meerdere Bediening
De groei in het aantal leden zette de kerkraad ertoe aan om een meerdere bediening te overwegen. Zij gingen over tot deze stap en deden een beroep op dr. Jan L. Venter, die op 7 juli 1984 in het ambt werd bevestigd. De twee predikanten, ds. Myburg en dr. Venter, dienden de gemeente tot 2001, toen ds. Myburg emeriteerde vanwege een beroerte.
In 2000 aanvaardde ds. Attie Venter een beroep naar de gemeente. Dr. Jan Venter emeriteerde in 2008 en werd opgevolgd door de volgende predikanten:
- Dr. Nico Vorster (2008-2011)
- Dr. Heinrich Zwemstra (2012-2017)
- Ds. Gideon van der Merwe (2018-2023)
Beide ds. A. Venter en ds. G. van der Merwe verlieten de bediening in april 2023. Ds. A. Venter deed dit vanwege gezondheidsredenen, terwijl ds. G. van der Merwe zich geroepen voelde om een andere levensfase in te gaan.
De gemeente deed een beroep op ds. Pieter Kurpershoek, die in oktober 2023 zijn bediening als enkelvoudig leraar van de gemeente begon.
Afsplitsing en Zending
Op 4 mei 2019 splitste een Engelse gemeente, Grace Reformed Church, zich af van de Gereformeerde Kerk Pretoria-Annlin. Dr. Brian De Vries was vanaf het ontstaan van deze gemeente de predikant tot 2024, waarna ds. Mauritz Bezuidenhoudt werd beroepen en als leraar van de gemeente werd bevestigd.
De zendingstaak heeft een hoge prioriteit binnen de Gereformeerde Kerk Pretoria-Annlin. Leden zijn actief betrokken bij evangelisatie in de eigen omgeving, omliggende gebieden en in het buitenland.
Portretten van Predikanten
Hieronder vindt u portretten van enkele predikanten die een rol hebben gespeeld in de geschiedenis van de gemeente:
- Ds. Andries Myburg, zoals hij eruitzag in 1975 bij zijn aankomst bij de gemeente.
- Dr. J.L. Venter, leraar van 1984 tot 2008, zijn laatste gemeente. Hij overleed op 3 maart 2018.
Geraadpleegde Literatuur
- Ds. (af) Harris, C.T., Noëth, J.G., Sarkady, N.G., Schutte, F.M. en Van Tonder, J.M. (2010). Van seringboom tot kerkgebou: die argitektoniese erfenis van die Gereformeerde Kerke.
- (af) Schalekamp, ds. M.E. (voorsitter: redaksiekommissie). (2001). Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2002.
- (af) Van der Walt, dr. S.J. (voorsitter: deputate almanak). (1997). Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1998.
- (af) Vogel, Willem (red.). (2014). Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2015.
tags: #gereformeerde #kerk #pretoria #annlin