Diensten van de Gereformeerde Kerk in Scheveningen

Welkom en Gemeente

Voel u welkom in onze kerk! Onze leden komen uit de hele Haagse regio, van Rijswijk tot Scheveningen en van Kijkduin tot Wassenaar. Tijdens een kerkdienst komen wij als gemeente bij elkaar om te bidden, te zingen en naar de uitleg van de Bijbel te luisteren. In alles willen wij ons tot God richten. De kerkdienst begint dan ook met gebed om Gods hulp bij het samenzijn.

De diensten worden in het Nederlands gehouden.

Illustratie van een kerkgebouw met een open deur en mensen die binnenkomen.

De Kerkdienst: Een Moment van Verbinding

Onze gemeente kent een zangkoor, verschillende verenigingen en Bijbelstudiegroepen. Ook het gezamenlijke gebed vormt een belangrijk deel van de kerkdienst. De predikant spreekt namens de gemeente tot God en vraagt om Zijn zegen. In het gebed worden ook concrete zorgen van de gemeente als geheel en van de leden persoonlijk aan God voorgelegd.

Niet alleen wordt er tijdens de dienst door de gemeente tot God gebeden, God spreekt ook tot de gemeente. Dat gebeurt door het lezen van de Bijbel en het luisteren naar de preek. De predikant heeft hiervoor een gedeelte uitgekozen dat hij aan de gemeente uitlegt. Namens God spreekt hij de gemeente aan en vertelt wat het Bijbelgedeelte persoonlijk voor ons betekent. De Bijbel wijst ons de goede weg voor ons leven hier en nu, maar ook voor de toekomst. Aan het einde van de kerkdienst krijgt de gemeente de zegen van God.

Uiteraard bent u hartelijk welkom om een kerkdienst in onze gemeente bij te wonen. Wij komen elke zondag om 10.00 uur en 17.00 uur bij elkaar in een kerkdienst.

Nieuws en Aankomende Evenementen

Paaszangavond op vrijdag 20 maart 2026

Op vrijdag 20 maart 2026 wordt er in de Thaborkerk de jaarlijkse Paaszangavond gehouden. Deze avond is ook online te volgen.

Liturgie zondag 22 maart 2026

Bij deze de liturgie voor DV zondag 22 maart 2026. Op deze 6e Lijdenszondag gaat ds. M. van der Sluys voor.

Terugkijken Kinderkerstfeest 2025

Op Tweede Kerstdag 2025 vierden we het Kerstfeest samen met de kinderen van de Thaborkerk en de Bethaniëkerk. Terugkijken? Klik!

De Bethelkerk: Huis van God

In de Bethelkerk geloven wij dat Jezus Christus de beste is die ons is overkomen. Van Hem willen we meer leren en ervaren. De woorden van de Bijbel verdiepen ons bestaan. Ze zetten ons aan om het leven met God samen te vieren en uit te dragen. Dat gaat met vallen en opstaan, met vragen en met overtuiging. Bethel betekent ‘huis van God’. In de Bijbel is het een plek waar je wakker geschud wordt, waar de hemel onverwacht de aarde raakt en waar je thuiskomt. Zo is het nog. In de Bethelkerk ervaar je midden in het gewone leven iets van God.

Interieur van de Bethelkerk met een orgel en zitplaatsen voor de gemeente.

Historische Ontwikkelingen van Gereformeerde Kerken in Scheveningen

De Ichthuskerk (1955)

Tijdens de kerkenraadsvergadering van 18 november 1954 werd groen licht gegeven voor de bouw van een nieuwe kerk in Scheveningen-Noord. Het kerkgebouw werd gerealiseerd door aannemer Boon, die voor ruim fl. 204.000 had ingeschreven. Op 30 april 1955 werd de eerste steen geplaatst met als opschrift ‘Jezus Christus is de Hoeksteen van dit huis’, die door ds. G.O. Donner (1892-1965) werd ingemetseld. Bovendien werd onder deze steen een oorkonde in loden koker aangebracht waarop enige bijzonderheden stonden vermeld over ‘deze Ichthuskerk, voorzien van de nodige lokaliteiten voor allerlei arbeid’, die nodig was, omdat de kerk van Scheveningen in het noordelijk gedeelte van de stad vooral na de Tweede Wereldoorlog zo sterk uitbreidde. Op 23 december 1955 werd de Ichthuskerk in gebruik genomen.

Orgels en Muziek

Een wel heel vorstelijk geschenk werd aangeboden door een Schevenings echtpaar, namelijk een Flentrop-orgel, ‘dat aan de hoogste eisen zou voldoen’. Br. A. Roeleveld werd benoemd tot organist. Door een ander gemeentelid werd nog een ander orgel geschonken: het instrument in de Bethelkerk was namelijk aan zijn eind en moest vervangen worden. Ook daar kwam een Flentrop orgel. Op 16 december 1956 werd dit orgel in de Bethelkerk in gebruik genomen.

De Duindorpkerk (1960)

De Commissie Duindorp had als opdracht geld bijeen te brengen voor de verbouw van de Duindorpkerk. Allerlei acties werden georganiseerd. Aanvankelijk was het alleen de bedoeling daarvoor een nieuw doopvont aan te schaffen. Daar bleef het echter niet bij, want de kerk werd flink aangepakt, en kreeg in 1960 bij die verbouwing in plaats van het ‘armoedige’ torenspitsje’ een klokkenstoel met luidklok. Ter gelegenheid van de verbouwing werd de kerk ook van een andere naam voorzien.

De Immanuëlkerk en Jeugdwerk

Maar er moest bij de Immanuëlkerk ook meer fysieke ruimte gemaakt worden voor het jeugdwerk. De eerste steen voor het jeugdhonk werd gelegd op 6 december 1958 door een van de jonge clubleden. Ook toen werd een oorkonde in loden koker in de muur ingemetseld. Het interieur van de ‘Immanuëlkerk’ met het nieuwe orgel.

Foto van het interieur van de Immanuëlkerk met een orgel.

Dat was nog niet het laatste. Want als sluitstuk van deze verbouw- en uitbouwplannen werd ook het orgel, dat niet meer voldeed aan de wensen, aangepakt. Onder toezicht van de bekende organist Feike Asma werd het orgel zo vernieuwd en uitgebreid dat het weer aan de eisen des tijds voldeed. In 1975 werd de ruimte onder de galerijen verbouwd tot ontmoetingsruimte, die vooral na afloop van de kerkdiensten door de gemeenteleden gebruikt kon worden om met elkaar onder het genot van een kop koffie een praatje te maken. De financiële acties brachten fl. 35.000 op.

De Pniëlkerk (1973)

Na de Commissie Duindorpkerk kwam er een Commissie Pniëlkerk. Uit een rapport bleek dat het nodig was de kerk flink onder handen te nemen. Het rapport beval een zeer noodzakelijke restauratie van het gebouw aan (vooral de ramen) en de wenselijkheid van vernieuwde meubilering en stoffering van de lokalen. Er werden ook nu weer vele acties gehouden die veel geld opbrachten. Toen in 1973 voldoende geld bijeen gebracht was - ook door verhoging van de kerkelijke bijdragen - kon de kerk verbouwd worden. Weliswaar werd de kerkzaal daardoor kleiner, maar kreeg ze een aantrekkelijker aanzien.

Evangelisatie en Jeugdzorg

Evangelisatieactiviteiten

De evangelisatiearbeid omvatte veel verschillende activiteiten. Vele jaren werd in september een Evangelisatiezondag gehouden waarbij in de preek vooral stilgestaan werd bij het belang van dat werk. In 1954 liet een daarvoor opgerichte commissie een ‘lichtwagen’ over de boulevard rijden met passende teksten (een geluidswagen mocht niet van de burgerlijke gemeente). Jaren lang werd op zaterdag straatprediking georganiseerd. Het evangelisatiekoor (later overgegaan in het Gereformeerd Kerkkoor Scheveningen) hielp daarbij een handje. Door heel Scheveningen werd vele jaren op talloze adressen lectuur verspreid en aansluitend bezoek gebracht. De rondgebrachte bladen waren Goede Tijding en de Elisabethbode. Vanaf 1957 werden jaren lange tijd zgn. ‘Avondwijdingen’ gehouden, diensten voor buitenkerkelijken. Het Comité Levensvragen, voor evangelisatiearbeid onder ‘intellectuelen’ etc., was ook nog steeds actief. In 1963 was een ‘Zaaiweek’ gehouden, een week vol evangelisatieactiviteiten in heel Scheveningen. Tien jaar later werd opnieuw zo’n Zaaiweek georganiseerd, waarbij in heel Scheveningen samenkomsten plaatsvonden en lectuurverspreiding en straatprediking werden georganiseerd. In 1974 werd een zgn. perscampagne gehouden, waarbij in lokale kranten advertenties met opwekkende teksten werden geplaatst (met vermelding van de kerkdiensten in Scheveningen). In de jaren ’70 begon men steeds meer te twijfelen aan het nut van allerlei evangelisatieactiviteiten. Sommige werkzaamheden waren langzamerhand al beëindigd.

Clubhuis ‘De Jeugdhaven’ en Jeugdzorgwerk

Langzamerhand kwam in heel het land het zgn. ‘Jeugdzorgwerk’ op. Daarom werd in Scheveningen op 23 april 1957 het Clubhuis ‘De Jeugdhaven’ geopend met als doel: ‘De onkerkelijke en ongeorganiseerde jeugd op te vangen en evangelisatorisch te begeleiden’. Daarbij dient ‘begeleiden’ ook heel praktisch opgevat te worden. Sinds juli 1958 ging dit werk officieel van de kerk van Scheveningen uit. Het bezoekersaantal was groot: van oktober 1968 tot en met 1969 waren er niet minder dan 5.119 bezoekers.

Foto van een groep jongeren die activiteiten ondernemen in een jeugdhuis.

Predikanten en Kerkelijke Vernieuwingen

Ds. H. Sweepe (1957-1980)

Op 28 april 1957 deed ds. H. Sweepe (1917-2001) uit Leiderdorp intrede in de kerk van Scheveningen. Hij stond tot 1 november 1980 in Scheveningen en was vanaf 1 januari 1961 ook leraar godsdienstonderwijs in Den Haag. Na hem volgden natuurlijk meer predikanten.

De Prins Willemkerk (1919-1970)

In 1950 begon - wat genoemd wordt - ‘de strijd om het behoud of de ondergang’ van ‘de trotse Prins Willemkerk’, die in 1919 in gebruik genomen was. Had een rapport van TNO in Delft in 1957 nog vermeld dat de kerk ‘een zeer waardevol kerkgebouw’ was en dat het verdiende te worden gerestaureerd, een kerkenraadscommissie kwam in 1960 tot de conclusie dat er bouwkundig gezien geen bezwaren bestonden om daartoe ook daadwerkelijk over te gaan. Maar al snel, in 1961 nog, kwam ‘de bezinning op een steeds groeiend teveel aan ruimte in onze kerkgebouwen’ aan de orde. Op initiatief van ds. R.J. van der Meulen (1904-1994) werd een financiële actie opgezet om restauratie mogelijk te maken, waardoor het enthousiasme om die kant op te gaan, toenam. In 1963 werd daarom het Gereformeerd Sociologisch Instituut (GSI) gevraagd een oordeel te geven over de vraag of de Prins Willemkerk gerestaureerd zou moeten worden, ook met het oog op het verminderende kerkbezoek en in verband met het tekort aan financiële draagkracht. Het rapport dat in 1964 verscheen was niet direct positief over het behoud van de kerk. Daarom werd in december 1965 officieel besloten dat het onverantwoord zou zijn de Prins Willemkerk te restaureren. Op 28 juni 1970 moest de kerk gesloten worden.

De (Tweede) Bethelkerk en Nieuwbouw (1970-1971)

Ook de (tweede) Bethelkerk verkeerde in 1968 in gevaar. Moest deze kerk gerestaureerd worden of moest er een derde Bethelkerk komen? Tot het laatste werd besloten. Ds. H. Sweepe wees op de geringe vergaderruimte voor de jeugd; veel jeugdwerk werd vanwege ruimtegebrek niet uitgevoerd. Tenslotte werd besloten de Bethelkerk te vervangen door ‘sobere nieuwbouw, zonder luxe maar met functionaliteit’. De prijs zou ongeveer fl. 1.100.000 bedragen. Op 5 januari 1969 werd de laatste dienst in de (tweede) Bethelkerk gehouden. Op 30 mei 1970 werd de eerste steen voor de ‘Bethelkerk’ gelegd. De eerste steen voor de derde Bethelkerk werd op 30 mei 1970 onthuld door het 98-jarige gemeentelid J. Spaans, bewoner van het aan de oude Bethelkerk verbonden Rusthuis. De bouw van de nieuwe kerk verliep voorspoedig. Op 26 maart 1971 vond de opening van de kerk plaats. Na de officiële overdracht werd een korte gebedsdienst gehouden, waarin dr. E. de Vries, sinds 12 december 1965 predikant te Scheveningen, voorging. Bij de bouw had men natuurlijk ook gerekend met voldoende ruimte voor het jeugdwerk. Daartoe was onder de kerk ruime gelegenheid geboden door het Jeugdcentrum ‘Kommunika’. Het prachtige orgel dat destijds als geschenk aangeboden was, werd vanuit de oude Bethelkerk overgebracht naar de nieuwe en daar op 3 september 1971 in gebruik genomen met een kort orgelconcert door de bekende cantor-organist Sander van Marion. De totale kosten van de kerkbouw bedroegen bijna anderhalf miljoen gulden; de financiering van de bouw werd mogelijk gemaakt door de verkoop van de Prins Willemkerk en natuurlijk door vele georganiseerde acties, alles bij elkaar fl.

Foto van de eerste steenlegging van de nieuwe Bethelkerk.

Diaconale en Missionaire Activiteiten

Zending en Vrouwen Zendings Thuisfront

De al eerder genoemde Zendingskrans ‘Maranatha’ bestond in juni 1956 veertig jaar. Hun activiteiten brachten al die jaren veel geld op, waarmee de afdracht van het zgn. ‘Zendingsquotum’ aan de landelijke kerk (rond de fl. 22.000 per jaar), een stuk makkelijker werd. -⊕- Ook in Scheveningen bestond het ‘Vrouwen Zendings Thuisfront’, dat eveneens actief was op het gebied van de zending. Allerlei activiteiten werden georganiseerd, zoals de verkoop van zelfgemaakte goederen en het houden van bazaars. -⊕- Mej. M. Terpstra vertrok in juli 1959 naar Nieuw Guinea als zendingsonderwijzers.

Koororgel en Diaconaal Werk

Op 4 maart 1977 werd in de Bethelkerk een koororgel in gebruik genomen. Het is ook te bespelen vanaf het hoofdorgel, volgens deskundigen uniek in ons land. Het diaconale werk werd steeds ingewikkelder, omdat meer en meer ingespeeld moest worden op maatschappelijke en sociale toestanden en veranderingen. Er waren allerlei aspecten waarmee de diaconie zich bezighield: Gezinszorg, Zusterhulp, Stichting S.O.S., het Werelddiaconaat, het Interkerkelijk bureau woningbemiddeling, de reclassering, enz. De diaconie had ook vele jaren lang het Rusthuis in de Keizerstraat bestuurd. De eisen die daaraan door de overheid gesteld werden legden een zware financiële druk op het geheel.

Jeugdzorg en Decentralisatie

Net als overal in ons land hield het kerkelijk jeugdwerk zich sinds de jaren ‘60 niet alleen bezig met de gereformeerde verenigingen en clubs, maar ook met het zgn. Jeugdzorgwerk, dat zich richtte op de buitenkerkelijke jeugd, door ook hulpverlening en begeleiding op allerlei gebied aan te bieden. -⊕- De gereformeerde Jeugdraad van Scheveningen werd in 1959 opgenomen in het Jeugdverband van Groot Den Haag. -⊕- Het jeugdgebouw Geuzenhonk behoorde nog steeds als jeugdcentrum tot de Immanuëlkerk.

Kerkelijke Samenvoegingen en Sluitingen

Immanuëlkerk (1986) en Pniëlkerk (2018)

Ondertussen zette de terugloop van het ledental door. De kerkenraad moest daarom besluiten de Immanuëlkerk aan de Kranenburgweg in 1986 buiten gebruik te stellen. De kerk werd twee jaar later gesloopt. In 2009 werd de Pniëlkerkgemeente van de Gereformeerde Kerk samengevoegd met de Hervormde gemeente van de vlakbij gelegen Prinses Julianakerk. In 2018 werd de Pniëlkerk buiten gebruik gesteld. Eerst zou de kerk plaats maken voor een appartementencomplex met daaronder een multifunctionele kerkzaal. Toen dit niet doorging werd het gebouw verkocht en werd er een Indiaas cultureel centrum gevestigd met als gevolg dat de ramen regelmatig werden ingegooid. In 2018 stond het gebouw weer leeg. In december 2019 werd de kerk versneld afgebroken in verband met de vrees dat de kerk ten prooi zou vallen aan oudejaarsgeweld.

Schematische weergave van de verschillende kerken en hun locatie in Scheveningen door de jaren heen.

Publicaties en Bronnen

  • De Bazuin, Stemmen uit de Christelijke (Afgescheidene) Gereformeerde Kerk. Kampen, div.
  • Gemeenten en Predikanten van De Gereformeerde Kerken in Nederland.
  • De Heraut voor de Gereformeerde Kerken in Nederland. Amsterdam, div.
  • A. Huisman, Om ’s Heren Huis. Geschiedenis Gereformeerde Kerk Scheveningen 1877-1952.
  • --, De geschiedenis van de Gereformeerde Kerk te Scheveningen 1877-1977. Scheveningen, g.j.
  • --, De geschiedenis van de Gereformeerde Kerk te Scheveningen 1877-2002. Scheveningen, g.j.
  • Jaarboeken (ten dienste) van De Gereformeerde Kerken in Nederland. Goes, div.
  • N.N., Scheveningen. Rapport inzake de toekomstige ontwikkeling van De Gereformeerde Kerk van Scheveningen.

tags: #diensten #gereformeerde #kerk #scheveningen