Dominee Gerhardus Christiaan Foeken en zijn context

Dit document onderzoekt de context rond dominee Gerhardus Christiaan Foeken, met aandacht voor zijn leven, werk en de bredere historische en sociale omgeving waarin hij opereerde.

Biografische gegevens en loopbaan

Gerhardus Christiaan Foeken, geboren op 11 juli 1948, diende als hulppredikant. De 11e predikantsplaats werd aangeduid als "vrijz.".

In het document worden diverse personen genoemd met de titel 'ds.' (dominee), gevolgd door initialen of voornamen en achternamen. Dit duidt op een registratie van predikanten, mogelijk binnen een kerkelijke gemeente of regio. Enkele specifieke vermeldingen zijn:

  • Daniel van Laren, geboren op 26 juni 1625, diende als hulppredikant.
  • Menno Leistra, wiens dienst begon op 1 mei 2005 (g.v.).
  • Arinus Keers (dir.), Martinus Johannes Willem Knipscheer (dir.), M.H. Knijff (g.v.), J.H. Schellingerhout (g.v.), J. Breur (g.v.), L. Oosthoek (g.v.).
  • Eldering-Jonckers Nieboer (g.v. Vreedenhoff, p-t), wiens dienst begon op 5 september 1993 (g.v.).
  • Arie Vreugdenhil, geboren op 28 mei 1904 in Rotterdam, overleden op 1 januari 1983 in Marbella (Spanje).

Daarnaast worden diverse personen vermeld met functies zoals 'kandidaat' (Oosterbeek, 15 september 1996) en 'p-t' (parttime), wat duidt op een gedetailleerde administratie van kerkelijke medewerkers.

Zoekfunctionaliteit in archieven

Via een "Snelzoeken" functie is het mogelijk om te zoeken op naam, waarbij men een voornaam gevolgd door een achternaam kan intypen. Door minimaal drie letters in te voeren, verschijnt er direct een lijst met persoonsnamen binnen de betreffende publicatie. Hoe meer letters worden ingetypt, hoe specifieker de resultaten worden. Bij onzekerheid over de voornaam of exacte schrijfwijze kan een asterisk (*) worden gebruikt.

Een archieftoegang biedt uitgebreide informatie over een bepaald archief en bestaat doorgaans uit de volgende onderdelen:

  • Kenmerken van het archief (omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid).
  • Inleiding op het archief (geschiedenis, achtergronden van de archiefvormer, gebruiksaanwijzingen).
  • Inventaris of plaatsingslijst (een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken met formele en globale beschrijvingen).
  • Eventuele bijlagen.

Het lezen en begrijpen van een inventaris vereist enige oefening en ervaring. De hiërarchie wordt gevolgd bij het zoeken, waarbij rubrieken op een hoger niveau ook van toepassing zijn op onderliggende niveaus.

Historische gebeurtenissen en context

De dag van overlijden wordt tweemaal vermeld als 11 november 1932. Op deze dag lag de temperatuur tussen 2,1 °C en 9,3 °C, met een gemiddelde van 5,5 °C. Er was 3,0 uur zonneschijn (33%). De gemiddelde windsnelheid was 3 Bft (matige wind) uit het noordoosten. Deze gegevens zijn afkomstig van het KNMI.

Koningin Wilhelmina (Huis van Oranje-Nassau) was van 1890 tot 1948 vorst van Nederland (ook wel Koninkrijk der Nederlanden genoemd).

Van 10 augustus 1929 tot 26 mei 1933 was in Nederland het kabinet Ruys de Beerenbrouck III actief, met Jonkheer mr. Ch.J.M. als eerste minister.

Grafiek met weersomstandigheden op 11 november 1932: temperatuur, zonneschijn, windsnelheid en -richting.

Hendrikus Johannes (Henny) Foeken

Hendrikus Johannes Foeken, in de volksmond Henny, wordt beschreven als een man met humor die ondanks geen vooraanstaande plaats in de dorpsgemeenschap, wel bekend was bij jong en oud. Zijn vader begon in 1890 een winkel aan de Grotestraat in Ede.

Hoewel Henny als jongen meewerkte in de zaak van zijn vader, lag zijn eigen loopbaan op een ander terrein. Hij bezat muzikaal talent en volgde een succesvolle opleiding tot organist. Vervolgens begon hij met lesgeven, met name aan buitenmensen. Op het platteland speelde het harmonium een rol bij gezamenlijke zangsavonden, en Henny Foeken bood hierbij uitkomst.

Een anekdote illustreert zijn humor: toen de voorganger een bepaald gezang als slotlied opgaf en het orgel niet reageerde, schoof Foeken de gordijntjes opzij en riep dat het "er niet in" stond, waarop de dominee antwoordde dat het "er wel" in stond. Dit benadrukt zijn levendige persoonlijkheid.

De grootste bekendheid verwierf Henny Foeken echter door het koekslaan, een aloude kermisattractie. Bij gelegenheden zoals schapen scheren, schapenmarkten en andere feestdagen was Henny, gekleed in Veluws kostuum, aanwezig. Het spel bestond uit het met een acaciaknuppeltje in zo min mogelijk slagen doorslaan van een verse ontbijtkoek die in een bak met een gleuf lag. De verliezer betaalde, en de winnaar kon de koek behouden, mits de jeugd hem niet voor was.

Illustratie van de kermisattractie koekslaan, met een man in traditionele klederdracht die probeert een ontbijtkoek door te slaan.

Het oude winkelpand van de familie Foeken is inmiddels verdwenen.

Correctie op naamgeving

Er wordt een zeldzame fout in de naamgeving gecorrigeerd: de naam was niet Hendrikus Johannes, maar Hendrikus Jacobus. Hij was de zoon van Pieter Wilhelm Foeken en Judikje van Wagenseld. Judikje was een dochter van de musicus Maas van Wagensveld.

Lijst van predikanten en bijzonderheden

De volgende lijst bevat namen van predikanten, hun geboorte- en overlijdensdata (indien bekend), gemeentes en bijzonderheden:

Naam Geboortedatum Overlijdensdatum Gemeente Bijzonderheden
ds. K.
ds. J.C.M.
ds. P.
ds. C.A.
ds. J.W.
ds. mw. H.J.W.
ds. C.C.
ds. C.J.
ds. mw. T.
ds. A.
ds. J.L.
ds. L.A.
ds. H.W.
ds. L.
ds. K.
ds. A.P.
ds. H.
ds. mw. S.R.C.
ds. mw. J.C.
ds. J.
ds. H.D.
ds. J.C.
ds. P.
ds. A.
ds. A.
prof. K.
ds. J.A.
ds. K.H.
ds. A.P.
ds. M.
ds. E.J.
ds. H.
ds. D.
ds. mw. A.H.A.
ds. mw. M.
ds. C.M.
ds. D.
ds. G.
ds. C.P.
prof. C.
ds. C.
ds. G.
ds. J.P.
ds. H.
ds. G.
ds. K.C.
ds. T.
ds. A.
ds. A.A.
ds. G.F.
ds. F.
ds. J.
ds. M.
ds. F.J.
ds. H.G.
ds. J.
ds. P.
ds. E.A.
ds. D.
ds. B.
ds. C.B.
ds. E.C.B.
G.
ds. G.
ds. W.
ds. C.
ds. J.L.
ds. K.J.
ds. A.
ds. J.S.
ds. E.D.
ds. H.
ds. C.J.
ds. J.
ds. W.H.
ds. G.
ds. M.
ds. G.
ds. H.
ds. G.C.
ds. J.J.
J.A.
ds. J.H.
ds. M.
ds. W.A.
prof. C.J.
ds. J.
ds. P.C.
ds. S.J.P.
ds. H.
ds. F.E.
ds. W.
ds. P.J.
ds. G.
ds. W.H.
ds. F.E.
ds. C.
ds. H.
ds. T.
ds. F.L.
ds. H.
ds. R.
ds. J.C.
ds. E.
ds. F.J.
ds. G.
ds. W.
ds. R.
ds. C.
ds. A.
ds. K.
ds. K.
ds. T.H.J.
ds. R.
ds. B.A.
ds. H.J.
prof. C.
ds. P.
ds. H.
ds. J.
ds. I.
ds. D.W.
ds. J.C.
ds. D.G.
ds. T.W.B.G.
ds. W.L.
ds. A.

tags: #dominee #gerhardus #christiaan #foeken