In de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK) is het mogelijk voor theologen die niet aan een plaatselijke gemeente verbonden zijn, om preekbevoegdheid te verkrijgen via de regiovergadering. Dit geldt voor theologen die bijvoorbeeld werkzaam zijn als docent, justitiepredikant, pastor in een verzorgingstehuis of zich inzetten voor landelijke kerkelijke dienstverlening.

Preekbevoegdheid per Regio en Classis
Hieronder volgt een overzicht van personen aan wie preekbevoegdheid is verleend, met vermelding van de regio of classis die deze bevoegdheid heeft verleend en de geldigheidsduur indien gespecificeerd:
- C.S.: Preekbevoegdheid verleend door de regio Hattem-Zwolle tot december 2028.
- J. (Jetze) Baas: Preekbevoegdheid verleend door de regio Ede.
- E. Bakker-Boot (Patricia), Deventer: Contactgegevens: 06-38132000.
- J.P. (Jan Pieter) Balder, Zwolle.
- E. (Jaap) van den Bos, Groningen: Contactgegevens: 06 48040016.
- E. H.J. (Harry) Bruins, Oostercluft 472, 8332 DS Steenwijk.
- D.J. (Dirk Jan) van Diggele, Maisveld 14, 3773 ZD Barneveld: Contactgegevens: 0342 750 808 / 06 20089400. Preekbevoegdheid verleend door de classis Harderwijk, inclusief bediening van doop en Heilig Avondmaal, bevestiging van ambtsdragers, huwelijksbevestiging en openbare geloofsbelijdenis.
- T. (Robert) Doornenbal, Houten: Contactgegevens: 06 80150131.
- Ds. D.F. Ensing: Preekbevoegdheid verleend door de classis Hattem. Ds. Ensing is bevoegd om de sacramenten te bedienen. Contactgegevens: 0525 701 092 / 06 465 244 22.
- K. drs. M.E. (Maaike) Harmsen, ‘s-Gravenhage: Contactgegevens: 0648690217. Preekbevoegdheid verleend door de classis Midden-Holland.
- J. (Jaap) Keizer: Preekbevoegdheid verleend door de regio Houten voor 2 jaar (2025-2026).
- P.A. (Bram) Heij te Kampen. Landelijke preekbevoegdheid verleend t/m 4 september 2027 door Regio Kampen.
- E. (Wubbo) van Herwijnen (pastoraal werker), Varviksingel 19, 7512EJ Enschede: Contactgegevens: 06 26804285. Preekbevoegdheid als Kerkelijk werker overgenomen van classis Zwolle door classis Enschede-Zutphen.
- N. (Nienke) Hofsink, Amsterdam: Contactgegevens: nienkehofsink[a]live.nl.
- Drs. P. (Peter) van der Mast: Preekbevoegdheid verleend door de regio Hattem-Zwolle tot mei 2028.
- W. (Willem) van der Meulen: Contactgegevens: 06 42541784. Preekbevoegdheid verleend door de Regio Hattem-Zwolle tot mei 2028.
- Mw. E.J. (Jannet) de Jong-Wilts MA, Nocturnestraat 12, 7323 LC Apeldoorn.
- E. (Meint) Kisteman te Zwolle. Landelijke preekbevoegdheid verleend door de regio Hattem-Zwolle tot 27 november 2027.
- (Remmelt) Knigge te Hattem: Contactgegevens: 06-25318083. Preekbevoegdheid verleend door de regio Hattem-Zwolle tot mei 2028.
- Mw. K. (Karin) Koelewijn, Kwikstaart 17, 3752 MR Bunschoten-Spakenburg: Contactgegevens: 06 11274804.
- H.F. (Henk) Koppelaar, Amersfoort: Contactgegevens: 06 515 20 599. Preekbevoegdheid als Kerkelijk Werker verleend door de classis Harderwijk.
- R. (Robert) van Lente: Preekbevoegdheid verleend door de regio Ede. Contactgegevens: 06 1227 1942.
- M. (Mieke) van der Linden te Amersfoort: Contactgegevens: 06-38373475.
- Ds. D. (Dick) Mak: Preekbevoegdheid en behoud predikantschap voor tenminste de periode van 2 jaren en zo beroepbaar te blijven, per 1 juni 2025 verleend door de regio Groningen. Contactgegevens: 0647892705.
- J. (Jermo) van Nes (Zevenbergen): Preekbevoegdheid verleend door de regio Eindhoven.
- E. (038) 42 00 872, 06 - 41 83 36 76: Preekbevoegdheid verleend door de classis Zwolle tot mei 2028.
- J.W. (Jan Willem) Ploeg te ’t Harde: Contactgegevens: 0525-701282 / 06-20753333. Preekbevoegdheid verleend door de regio Gorinchem.
- G. N. (Nico) Snijder te Kampen.
- E. (Ben) van Stenis: Contactgegevens: 06-23281439.
- E. (Jeroen) Stomphorst (jongerenwerker): Contactgegevens: 0620258279. Preekbevoegdheid als jongerenwerker voor de NGK Delft verleend door de classis Midden-Holland. Verbonden aan YFC Delft in een interkerkelijke functie.
- Mw. N. (Nynke) Sikkema-Holwerda te Harderwijk: Contactgegevens: 06-11420661.
- drs. Ph. (Wouter) van Veelen, Zoelen.
- N.D. (Niels) van der Veen uit Kampen: Br. Van der Veen is preekbevoegd tot 28 november 2026.
- J.J. T. (Teun) Wendt, Lemelerveld.
- E. dr. K. (Koert) van Bekkum.
- E. dr. E.A. (Erik) de Boer.
- E. dr. A.L.Th. (Ad) de Bruijne.
- E. J.M. (Hans) Burger.
- E. J.J.A. (Jos) Colijn.
- E. dr. J. Dekker (Jaap).
- E. dr. P.H.R. (Rob) van Houwelingen.
- E. J.C. (Jan) Klok, Hoeven.
- E. dr. G. (Gert) Kwakkel.
- E. dr. J.H.F. (Hans) Schaeffer.
Historische Ontwikkelingen in het Nederlandse Protestantisme
Het Nederlandse kerklandschap kent een rijke en complexe geschiedenis, gekenmerkt door afscheidingen, reformaties en theologische discussies. De oorsprong van veel protestantse kerken kan worden teruggevoerd tot de Reformatie in de 16e eeuw.
De Reformatie en de Vroege Protestantse Kerken
Voor 1517 kende Europa één dominant kerkgenootschap: de Rooms-Katholieke Kerk. Hoewel er diverse kerkelijke inzichten bestonden, leidden deze niet tot kerkscheuringen. De handgeschreven Bijbel in het Latijn was kostbaar en enkel voor de elite toegankelijk. Vanaf circa 1200 verschenen Bijbelgedeelten in de volkstaal, wat leidde tot weerstand bij de kerkleiding die vreesde voor verlies van macht en de verspreiding van ketterij. De uitvinding van de boekdrukkunst rond 1500 maakte Bijbels in de volkstaal betaalbaarder, waardoor meer mensen een zelfstandig oordeel konden vormen. De 95 stellingen van Maarten Luther, die hij op 31 oktober 1517 aan de Slotkapel in Wittenberg spijkerde, markeerden het begin van een discussie over misstanden binnen de Katholieke Kerk. Dit leidde tot de afscheiding van steeds meer mensen en de ontwikkeling van het protestantisme, waarbij de Bijbel als enige grondslag en richtsnoer werd geaccepteerd.
In de Nederlanden begon de Reformatie vroeg. Onder het bestuur van Keizer Karel V volgde een periode van vervolging van protestanten. Velen vluchtten naar het buitenland, onder andere naar de omgeving van Emden. De weduwe Trijn Jacobs uit Balk werd in 1555 veroordeeld tot de verdrinkingsdood wegens haar aansluiting bij de Menisten en haar herdoop. In 1566 verbood de Bijbel beeldenverering, wat leidde tot een "schoonmaak" van kerken. In 1571 ontstond de Nederduitse Gereformeerde Kerk in Embden, die in 1579 in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden verder ging onder de naam Nederduits Gereformeerde kerk. Deze naam bleef tot 1816, waarna koning Willem I de Nederlandse Hervormde kerk oprichtte.
Afscheidingen en Doleanties in de 19e Eeuw
In 1834 scheidde een groep onder leiding van dominee Hendrik De Cock zich af van de Nederduits Gereformeerde Kerk vanwege onenigheid over bepaalde opvattingen. Deze groep vormde een nieuw kerkgenootschap. Vanaf 1886 verlieten ongeveer 300.000 kerkleden de Nederlands Hervormde kerk onder aanvoering van Ds. Abraham Kuyper. Deze "dolerende" groep ging verder onder de naam Nederduits Gereformeerde kerk. Vanaf 1891 gingen de dolerenden en de afgescheiden groep van 1834 samen verder onder de naam Gereformeerde Kerken in Nederland. De kerkleden werden nu de Dolerenden genoemd, die zich zagen als de voortzetting van de kerk. Deze nieuwgevormde kerk groeide uit tot een hechte eenheid, zowel kerkelijk als politiek, en stemde op de Anti Revolutionaire Partij (ARP).
De Afscheiding van 1834 en de Doleantie vanaf 1886 waren de twee grootste afscheidingen van de Nederlandse Hervormde Kerk in de 19e eeuw. De Doleantie trof de Hervormde Kerk harder, met een verlies van ongeveer tien procent van haar leden, tegenover ruim één procent bij de Afscheiding. De Doleantie verspreidde zich door heel protestants Gaasterland, inclusief Nijemirdum, Oudemirdum en Sondel. Men streefde naar een terugkeer naar de belijdenisgeschriften en de Dordtse kerkorde van 1619. In Wijckel kwamen de "dolerenden" voor het eerst bijeen in 1888. Ook in Balk drongen nieuwe geluiden door, waarbij kerkgangers van de Nederlands Hervormde Kerk verlangden naar de kerkorde van 1618/1619 en de oude belijdenisgeschriften. Elf dolerende Balkster kerkgangers braken in 1889 met de synode van de Nederlands Hervormde Kerk en vertegenwoordigden Balk in de kerkenraad van Wijckel. Na enkele jaren ging de kerk in Balk zelfstandig verder, samen met Harich en Ruigahuizen, wat leidde tot de vorming van de Gereformeerde Kerk Balk c.a. rond 1900.

Kerkelijke Twisten en Ontwikkelingen in Gaasterland
Verslagen uit de periode na de Eerste Wereldoorlog beschrijven kerkelijke twisten en verdeeldheid in Nijemirdum, wat zelfs invloed had op het dagelijks leven, zoals de ontoegankelijkheid van een pad naar Oudemirdum. Vanaf 1926 ontstond er onrust in Oudemirdum door anonieme brieven aan predikanten over de uitleg van hun preken. Een discussie in de kerkenraadsvergadering van 1 oktober 1926 betrof de mogelijke benoeming van vrouwen voor kerkenraadsfuncties, mogelijk beïnvloed door de invoering van vrouwenkiesrecht in 1917. Op 28 november 1926 werd in Nijemirdum de eerste kerkdienst gehouden van de Gereformeerde Kerk in Hersteld Verband.
In 1929 ontstond er strijd in de kerkenraad van Oudemirdum over de benoeming van een predikant die geen gezangen wilde laten zingen, omdat hij dit gelijkstelde aan vloeken. Ook de visie op deelname aan het Avondmaal was een groot breekpunt, wat leidde tot kerkgangers uit Oudemirdum die naar Lemmer gingen en tegelijkertijd zochten naar een kerkruimte in Oudemirdum. Op 23 januari 1930 werd op Kippenburg in Oudemirdum de confessionele vereniging "De Bijbel" opgericht, nadat een groep een weigering had gekregen om Het Lokaal te gebruiken.
De Gereformeerde Vrijmaking in 1944, die grotendeels aan Gaasterland voorbijging, verliep vergelijkbaar met die van het Hersteld Verband. Op 4 augustus 1944 schorste de Gereformeerde Synode hoogleraar Klaas Schilder wegens "scheurmaking". Een bijeenkomst op 11 augustus 1944 in 's-Gravenhage bracht leden van de Gereformeerde Kerken samen die bezwaren hadden tegen gebeurtenissen sinds 1942. Verschillen van inzicht over het genadeverbond en de "veronderstelde wedergeboorte" bij de doop waren een twistpunt. De synode verbood tegenspraak, wat leidde tot de Acte van Vrijmaking of Wederkeer, waarmee een nieuwe kerk werd gevormd. Ambtsdragers en gemeenteleden onttrokken zich aan de synodale hiërarchie en keerden terug naar de eenvoud van Schrift en belijdenis, waarbij zij beweerden de wettige voortzetting te zijn van de Gereformeerde Kerken in Nederland.
Kwestie rond Ds. Geelkerken en de Hervormd-Gereformeerde Kerk
In 1926 ontstond er in Nederland een nieuw kerkgenootschap, aanvankelijk met de werknaam 'Hervormd-Gereformeerde Kerk'. De aanleiding was een preek van ds. Geelkerken op 23 maart 1924 in de Schinkelkerk te Amsterdam, over Zondag 3 uit de Heidelbergse Catechismus. Ds. Geelkerken bepleitte ruimte voor een niet-letterlijke opvatting van het scheppingsverhaal in Genesis 3, hoewel hij zelf geloofde in de letterlijke gebeurtenis.
Ds. Vermaat, predikant van de HV uit Makkum, bracht naar aanleiding van Geelkerken's preek een tussenvorm naar voren en stelde zich de vraag of de slang wel of niet gesproken had. Hij opperde de mogelijkheid dat de slang door een nadrukkelijke blik op de verboden vrucht mogelijk verkeerde gedachten bij Eva had opgeroepen. Gemeentelid M. Marinus, die de preek van Dr. Geelkerken had bijgewoond, bracht de kwestie drie dagen later als dwaalleer in bij de Amsterdamse kerkenraad. Geelkerken verweerde zich schriftelijk, maar Marinus vertrouwde dit niet. De kerkenraad verklaarde Marinus' klacht ongegrond zonder hem te horen. Nadat de wijkouderlingen Marinus hadden verzocht om in gesprek te gaan met Geelkerken, wat Marinus weigerde, bracht Marinus zijn klacht naar de classis Amsterdam. Deze benoemde een commissie die zowel Marinus als de kerkenraad van Amsterdam-Zuid hoorde. Marinus bracht drie getuigen in, die echter niet werden gehoord. De 18 ouderlingen die de preek van Geelkerken wel hadden gehoord, verklaarden dat Geelkerken had gezegd wat Marinus als dwaalleer beschouwde. Op 10 september 1924 aanvaardde de classis Amsterdam het advies...

Evangelie en Extreem-Rechts: Een Verklaring
In de afgelopen jaren is extreem-rechts gedachtegoed in Europa sterk toegenomen, met politieke partijen die verkiezingen winnen en deel uitmaken van regeringen. In Duitsland, Groot-Brittannië en Frankrijk hebben kerkleiders hier duidelijk stelling tegen genomen, met de boodschap dat het evangelie niet samengaat met extreem-rechts gedachtegoed en politiek. In Nederland overheerst tot nu toe de stilte vanuit kerkelijk leiderschap. Een groep christenen heeft een verklaring uitgegeven waarin zij oproepen tot stellingname.
Kernpunten van de Verklaring
- Menselijke waardigheid is de kern van het christelijk geloof. Alle mensen zijn door God gewild, geliefd en gekend, en zijn gelijkwaardig. Het reduceren van groepen mensen tot een enkel kenmerk of het gebruiken van dehumaniserende metaforen is onrechtvaardig.
- Een christelijke levensovertuiging kan onmogelijk samengaan met een extreem-rechtse ideologie. Ideologieën die witte, westerse 'volken' als superieur beschouwen, waarbij 'wij/zij'-denken en hoger/lager-denken centraal staan, staan haaks op het evangelie van Gods liefde voor álle mensen. Het beroep op een vermeende joods-christelijke erfenis om niet-westerse migranten te weren, versmalt de naastenliefde en misbruikt de naam van Christus.
- De roeping tot naastenliefde is onbegrensd. In een individualistische samenleving, waar sommigen zich enkel richten op eigen belangen, roept het christendom op om God lief te hebben boven alles en de naaste als zichzelf. Alle mensen zijn elkaars naasten, omdat ze naar Gods beeld zijn geschapen. Het idee van 'eigen volk eerst' gaat ten koste van anderen en strookt niet met de christelijke oproep tot zorg voor armen, onrecht en uitsluiting.
- Gemakzuchtige politiek is schadelijk en verdient verzet. Sommige politieke partijen creëren onrust door onwaarheden te verspreiden, wat een voedingsbodem creëert voor haat en uitsluiting. Complexe politieke uitdagingen mogen niet worden opgelost door zondebokken aan te wijzen met simpele, onrealistische oplossingen.
- Christelijke leiders mogen niet zwijgen over extreem-rechts. Het zwijgen van Nederlandse kerkleiders draagt bij aan de normalisatie van extreem-rechtse denkbeelden en doet afbreuk aan de geloofwaardigheid van het evangelie. Ook lokale kerken moeten extreem-rechtse denkbeelden tegenspreken, zeker nu christenen deze steeds vaker ondersteunen. Ongelijkheid, dehumanisering en racisme zijn vormen van onrecht waar de kerk zich duidelijk tegen moet verzetten. De PKN heeft reeds beleden tekort te hebben geschoten in het verleden, wat als les voor de toekomst moet dienen.
- De profetische stem mag niet verstommen uit angst voor polarisatie. Stellingname voor gerechtigheid, ook als dit leidt tot moeilijke gesprekken, is essentieel. Het geloof in Christus dringt aan op stellingname vóór de gelijkheid en gelijkwaardigheid van alle mensen. Gelovigen moeten oefenplaatsen worden voor noodzakelijke gesprekken over racisme en discriminatie, opdat het evangelie zijn kracht niet verliest.
Ondertekend door diverse christelijke leiders, waaronder predikanten, theologen en geestelijk verzorgers.
Persoonlijke Verhalen en Ervaringen
Diverse persoonlijke verhalen belichten de impact van historische gebeurtenissen, maatschappelijke ontwikkelingen en persoonlijke levenservaringen binnen een religieuze context.
Het Leven van Carla Iwema: NSB-Verleden en Pesten
Carla Iwema deelt haar aangrijpende levensverhaal, dat getekend werd door het NSB-verleden van haar vader. Ze beschrijft een jeugd vol angst, mishandeling en sociaal isolement. Haar vader, die lid was van de NSB, ontkende de Holocaust en was antisemitisch, ondanks zijn Joodse grootmoeder. Carla en haar moeder werden uit de gereformeerde kerk gezet. Na de arrestatie van haar vader in 1945, moest haar moeder onderduiken en kreeg Carla te maken met armoede en eenzaamheid. Op school werd ze gepest, deels vanwege de geur die ze verspreidde door slechte hygiëne thuis, en deels vanwege het NSB-verleden van haar vader, wat ze pas later ontdekte. Ondanks de moeilijkheden, toonde Carla veerkracht en doorzettingsvermogen, wat leidde tot het behalen van haar MULO-diploma. Jaren later kreeg ze contact met klasgenoten die spijt hadden van het pesten en excuses aanboden, wat haar veel troost bood.
Corrie Huiding: Utrechtse Activiste en Gemeenschapsbewoonster
Corrie Huiding, een geboren Utrechtse, zet zich al jarenlang in voor haar stad en buurt. Ze was actief in het Wijk C-Komitee, dat zich inzette voor het behoud van de buurt tegen sloop en nieuwbouw. Hoewel Wijk C geen echte volkswijk meer is, hecht Corrie veel waarde aan saamhorigheid en onderlinge hulp, zoals blijkt uit haar inzet voor buurtactiviteiten en het beeld van Anton Geesink. Ze was de eerste seniorenburgemeester van Utrecht en zet zich in voor de belangen van ouderen. Corrie is ook betrokken bij Open Joodse Huizen en vrijwilligerswerk bij het Bartholomeus Gasthuis en in de Domkerk.
Jaap Mazee: Duivensport en Levenslessen
Jaap Mazee, de "aardappelboer", deelt zijn passie voor de duivensport. Van jongs af aan gefascineerd door vogels, begon hij in 1971 met duiven. Zijn werk als pootaardappelteler bracht hem wereldwijd, maar zijn vrouw Janneke en vrienden zorgden voor de duiven. Nu hij met pensioen is, houdt Jaap zich bezig met het fokken van duiven voor de grote fondvluchten, met een focus op eenvoud, natuur en minimale medicatiegebruik. Hij gelooft in de kwaliteit van duiven op basis van hun kleur en is kritisch op overmatig medicijngebruik en het "pamperen" van jonge duiven. Jaap pleit voor gezamenlijke inspanningen om de sport levend te houden en heeft een uitgesproken mening over diverse aspecten van de duivensport.