Alle concertdata kunnen worden gevonden op de seizoenagenda. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om deze te bekijken. U ontvangt automatisch een aankondiging voor de volgende concerten.
Orgel- en concertcommissie
De Orgel- en concertcommissie is vanaf 2005 actief bezig geweest met het bezoeken en technisch en muzikaal beoordelen van orgels die te koop kwamen uit kerken die gesloten werden. In het voorjaar van 2006 werd bekend dat het Reil-orgel uit de Noorderkerk in Groningen te koop kwam. Na verschillende bezoeken en onderhandelingen is het orgel, onder voorbehoud van akkoord van de kerkenraad, aangekocht.
Financieel was dit een grote uitdaging. Diverse acties werden georganiseerd, waarbij de inzet van Bennie Looman, die het dorp en de omgeving afreisde om bijdragen te vragen, niet onvermeld mag blijven. Er werd gul gegeven.
Daarnaast moesten plannen worden gemaakt voor de demontage in Groningen en de montage in Wapenveld, inclusief alle tussenliggende werkzaamheden. Helaas werd de commissie ook geconfronteerd met verlies. Op maandag 11 februari 2013 is commissielid Jan IJzerman overleden. Hij maakte vanaf het begin in 2005 deel uit van de orgelcommissie en leverde met zijn vakmanschap een grote bijdrage aan de aankoop, demontage en opbouw van het orgel in Wapenveld. Het was bijzonder dat dit orgel, waaraan Jan in 1982 zelf had gewerkt bij Orgelmakerij Reil, een plaats kreeg in zijn eigen kerkelijke gemeente.
Uiteindelijk resulteerde dit in de ingebruikname van het orgel op dinsdag 9 december 2008. Financiële bijdragen voor het onderhoud en de instandhouding van dit prachtige orgel blijven onmisbaar.
Het Reil orgel
De kerk beschikt over een bijzonder mooi orgel, gebouwd in 1982 door orgelmakerij Reil uit Heerde, oorspronkelijk voor de Noorderkerk in Groningen. In 2008 is dit orgel door orgelmakerij Reil, samen met vrijwilligers en onder professionele leiding van organist en orgeladviseur Dr. Jan R. Luth, overgeplaatst naar de Hervormde kerk van Wapenveld.
Historie van het Reil orgel
Het orgel dat nu in de Hervormde kerk van Wapenveld staat, is oorspronkelijk in 1923 gebouwd voor de Noorderkerk in Groningen. In 1982 is met onderdelen van dit 60 jaar oude orgel een nieuw orgel gebouwd door orgelmakerij Reil. Als gevolg van het sluiten van de Noorderkerk werd het orgel in 2006 verkocht aan de Hervormde gemeente van Wapenveld.
Rohlfing orgel (1923 - 1982)
Het oorspronkelijke orgel werd gebouwd door de Firma Rohlfing uit Osnabrück (Duitsland). Het orgel was gemaakt met materialen van onvoldoende kwaliteit, zoals veel zink en vurenhout. Hierdoor ontstonden in de jaren '60 klachten over het functioneren, onder andere door lekkage veroorzaakt door houtworm. Het orgelfront was een ontwerp van de architecten van de kerk, Drewes en Kuiler.
Reil orgel in Groningen (1982 - 2006)
In 1979 kreeg orgelmakerij Gebr. Reil uit Heerde de opdracht een nieuw orgel te bouwen met een passend ontwerp, gebruikmakend van het oude front. De pedaaltorens bleven op hun plek, en daartussen werden een hoofdwerk en rugwerk gemaakt in de Noord-Duitse stijl. Het orgel kreeg 24 registers en in totaal 1692 sprekende pijpen. De orgelkas is van eikenhout, de achterzijde van de kassen van Carolinapine, en het geheel is uitgevoerd in paneelvorm. De klavieren zijn van eikenhout, met ivoor op de ondertoetsen en ebbenhout op de boventoetsen. Alle pijpen waren nieuw, met uitzondering van de Cornet, die samengesteld is uit bestaande goede pijpen. Van het pedaal bestaan de houten pijpen van de Bourdon 16' gedeeltelijk, en de Subbas 16' en Octaaf 8' geheel uit oud pijpwerk. De Praestant 8' van het hoofdwerk is vanaf A dubbelkorig, wat betekent dat er twee pijpen tegelijk spreken.
Verplaatst en aangepast Reil orgel (2008 - heden)
Tijdens de eredienst op zondag 2 maart 2008 werd het orgel voor het laatst bespeeld in de Groningse Noorderkerk. Enkele weken later is het orgel gedemonteerd en overgebracht naar Wapenveld. Bij deze overplaatsing is de dispositie gehandhaafd, terwijl de intonatie is herzien. De belijning van de Praestant 8' van het Hoofdwerk is nu veel beter dan oorspronkelijk. De fluiten, die enigszins "week" klonken, hebben nu meer een barok karakter gekregen. Het register Octaaf 8' van het Pedaal, oorspronkelijk Violon geheten en afkomstig van Rohlfing, klinkt nu veel meer als een Praestant, met meer belijning en presentie, en is beter inzetbaar bij triospel.
De grootste ingreep vond plaats in het front, vanwege het veel kleinere kerkgebouw in Wapenveld. De pedaaltorens werden zodanig geplaatst dat de onderkant en de labiumhoogte dichter bij die van het Rugwerk kwamen. De oorspronkelijk hoge winddruk werd verlaagd van 84 naar 78 mm waterkolom, wat resulteerde in meer ontspanning in de klank en een lichtere speelaard. Het Pedaal, dat voorheen zijn wind van het Hoofdwerk kreeg, wordt nu rechtstreeks vanuit de balgen gevoed.
Corrosie in de oude loodconducten, veroorzaakt door toevoegingen in het lood, leidde tot vervanging door nieuwe lood- en koperconducten. De harde ringen tussen slepen en stokken op de windladen werden vervangen door geweven Liegelindt viltringen ter verbetering van de afdichting, wat de stemvastheid van het orgel ten goede kwam.
Vanwege de afwijkende ruimte in Wapenveld konden niet alle balustradedelen van het Rohlfing orgel uit 1923 worden herplaatst. De nieuwe delen aan weerszijden van beide pedaaltorens zijn vervaardigd door de Wapenveldse restaurateur van kerkinterieurs, Jan IJzerman, met eikenhout afkomstig van het landgoed “De Polberg”. De totaalklank van het orgel is milder en meer bezonken geworden, door rijping van het orgelmateriaal, de verlaagde winddruk en voortschrijdende inzichten in het orgelmakersambacht. De intonatie en stemming werden verzorgd door Wim Wagenaar en Maarten Vos junior. De gehele overplaatsing en renovatie werd begeleid door de oud-hoofdorganist van de Groninger Noorderkerk, Dr. Jan R.
Resumerend: een orgel met stadse allures, gebouwd door een noordelijk geïnspireerde orgelmakerij, dat ruim een kwart eeuw op Groninger klei heeft gestaan en uiteindelijk als een prachtig orgel herplaatst is naar zijn Noord Veluwse geboortegrond, in de kerk aan de Kerkstraat van Wapenveld.
Domineesconcerten
In de Dorpskerk van Ouddorp klinkt in de zomermaanden veelvuldig orgelmuziek en zang, zowel doordeweeks als in het weekend. Toeristen, dorpsbewoners en mensen uit de omgeving schuiven aan om te genieten van de gewijde klanken.
“Met het uitnodigen van predikanten zijn we in de zomer van 2016 begonnen”, vertelt Teun Grinwis, die betrokken is bij de organisatie van de concerten. “Aan de hand van het traditionele domineesconcert van drie predikanten te Nijkerk ontstond bij onze organist Jan Bezuijen het idee om een concertserie op te zetten, waarbij predikanten het orgel bespelen. Het eerste concert werd gegeven door de uit Nieuwe-Tonge afkomstige predikant ds. C. van Alphen, die momenteel in Rhoon staat. Aanvankelijk werden het ‘inloopconcerten’ genoemd, maar met de komst van corona moesten de bewegingen beperkt blijven en zijn het matineeconcerten geworden, die in de zomermaanden van 11:00 uur tot 12:00 uur op zaterdag worden gegeven.”
Mond-tot-mondreclame
Om aan de reeks deel te kunnen nemen, wordt van de organist verlangd dat hij een theologische opleiding heeft of volgt. Kerkelijke gezindte speelt hierin geen rol. “Door de loop der jaren hebben we inmiddels een lijstje van circa 50 predikanten, die het orgel zouden kunnen bespelen”, zegt Grinwis. “Hiervan hebben er inmiddels 22 achter het orgel gezeten. Een lijstje dat ontstaan is door mond-tot-mondreclame. Ze komen uit het hele land, dichtbij en veraf. Op ons eiland zijn er predikanten die kunnen orgelspelen, maar er zijn ook predikanten uit Zeeland, Noord-Holland, Utrecht en Gelderland geweest. Vaak komen ze voor de uitvoering nog een dagdeel oefenen op het orgel. Soms met hun leermeester erbij. Aan de uitvoering zit geen vergoeding vast, al krijgen ze wel een leuke attentie mee.”
De predikanten zijn enthousiast over de uitvoeringen, merkt Grinwis. “Onder hen is een predikant, wiens echtgenote onderwijzeres is geweest aan de Koning Beatrixschool in Ouddorp. Andere predikanten hebben een muzikale echtgenote, die dan ook een bijdrage aan het concert geeft.” De predikanten zijn vrij om hun muzikale repertoire zelf uit te kiezen. Wel wordt hun gevraagd om bij aanvang van het concert uitleg te geven en daarbij de Bijbel te openen, en om hun eerste stuk af te stemmen op het Bijbelse thema.
De matineeconcerten trekken gemiddeld enkele tientallen bezoekers. De bekendheid van de predikant speelt daarbij wel een rol, volgens Grinwis. Op een digitaal bord worden de verrichtingen van de organist zichtbaar gemaakt, tenzij de predikant daar bezwaar tegen maakt. De beelden en de uitvoeringen worden niet uitgezonden.
Zomerprogramma in Ouddorp
Het zomerprogramma van de kerk in Ouddorp ziet er als volgt uit: op donderdagavond is er de ene week een concertuitvoering en de andere week een zangavond. Beide beginnen om 19:30 uur. Op zaterdag zijn er de matineeconcerten van 11:00 uur tot 12:00 uur. Op zaterdag is de kerk open van 10:00 tot 15:00 uur. ‘s Middags zijn er gastorganisten die het orgel bespelen. In de kerk is een bezoek te brengen aan de maquette van de tabernakel, waarbij uitleg wordt gegeven. Tijdens Boerenlanddag op 7 september is er ‘s morgens een amateurensemble en ‘s middags komt het Christelijk Gemengd Koor Jeduthun zingen. Op Monumentendag is er een Goede doelenmarkt en is er ‘s middags een uitvoering door Christelijk Mannenkoor Obadja.
Eerstvolgende matineeconcert met ds. C. van Alphen
Aanstaande zaterdag 17 augustus om 11:00 uur bespeelt ds. C. van Alphen uit Rhoon, die ook het eerste inloopconcert gaf, het orgel. Mogelijk zal er ook gezongen worden door de sopraan Nicoline van der Laan.
Ds. C.D. (Coen) van Alphen
Ds. C.D. (Coen) van Alphen is afkomstig uit Nieuwe-Tonge. Na de middelbare schooltijd op de ‘Prins Maurits’ (Middelharnis) heeft hij Geschiedenis en Theologie aan de Universiteit te Utrecht gestudeerd. Na zijn studie werkte hij enkele jaren als missionair en pastoraal werker in Gouda en Rotterdam. In 2011 werd hij predikant van de Hervormde Gemeente Numansdorp. Sinds september 2019 dient hij de Hervormde Gemeente Rhoon.
Muziek heeft altijd een belangrijk deel van het leven van de predikant uitgemaakt. Hij kreeg jarenlang orgelles van Paul Kieviet op de orgels in Sommelsdijk en Middelharnis en deed mee aan verschillende concoursen en leerlingconcerten. Ook heeft hij lessen bij Niels-Jan van der Hoek gevolgd. Daarnaast zingt ds. Van Alphen als bas bij Kamerkoor Rotterdam.
Volgende week
Donderdag 22 augustus is er om 19:30 uur een concert door een strijkerskwartet onder leiding van mevrouw Marianne Jansen-Bakker uit Sommelsdijk. De entree is €10,- per persoon, tot en met 16 jaar is het gratis. Op zaterdag 24 augustus wordt het matineeconcert om 11:00 uur gegeven door ds. G.J. Baan uit Mijnsheerenland en door ds. C.J. Droger uit Vlaardingen.
Het jaarlijks domineesconcert in De Fontein, Nijkerk
In de serie zaterdagmiddag muziek in De Fontein te Nijkerk is het ook dit jaar weer gelukt om het jaarlijks domineesconcert te organiseren. Drie predikanten uit verschillende kerkgenootschappen zullen gezamenlijk een concert geven op het inmiddels bekende Škrabl-orgel.
Het jaarlijks domineesconcert begint om 16:00 uur. De kerk De Fontein aan de Dominee Kuypersstraat 2 te Nijkerk is open vanaf 15:30 uur. Op verzoek van de concerterende predikanten is de toegang tot het concert gratis. Er wordt wel een collecte gehouden voor de onkosten.
De concerterende predikanten en hun muzikale achtergrond
De organisten (op de foto v.l.n.r.) zijn ds. R. van de Kamp, predikant van de hersteld hervormde gemeente te Putten; ds. H. Vreekamp, hervormd emeritus predikant te Epe; en ds. M. van der Klis, Nederlands gereformeerd predikant in Bunschoten.
Tijdens het jaarlijks domineesconcert zullen dominee M.J. Schuurman en dominee G.J. Baan de volgende liederen en bewerkingen ten gehore brengen: Cesar Franck: Choral II, Jan van Gijn: Psalmbewerking over Psalm 17, Johann Sebastian Bach (1685-1750) - Uit Achtzehn Leipziger Choräle: Schmücke dich, o liebe Seele BWV 654, Felix Mendelssohn Bartholdy (1809-1847) - Uit Sonata Op. 65 No. 2: Grave - Adagio - Allegro maestoso e vivace, Max Reger (1873-1916) - Uit 52 Chorale Preludes: Freu dich sehr, o meine Seele, Op. 67 No. 22, en het slotstuk “Nun danket alle Gott” van Sigfrid Karg-Elert.
De predikanten hebben een programma samengesteld met muziek van Louis van Dijk, Cor Kint, Ralph Vaughan Williams, Johann Sebastian Bach, Arie van Opstal, Jan Zwart en een partita over Psalm 128. Hierbij worden de „vele mogelijkheden en klankkleuren” van het orgel ten gehore gebracht.
Gert Jan Baan
Gert Jan Baan is predikant vanaf 1995 in de Gereformeerde Gemeenten, resp. te Lisse, Papua (Indonesië), Kapelle-Biezelinge, Kalamazoo (USA), Vlissingen en momenteel in Rotterdam - Zuidwijk. Hij ontving orgellessen van onder meer John Propitius (Oude Kerk te Barneveld), Willem Hülsmann (St. Joriskerk te Amersfoort), Jan J. van den Berg (Nieuwe Kerk te Delft), Erik van Bruggen (Waalse Kerk te Leiden) en Anton Pauw (St. Bavokerk te Haarlem). Na de zendingsperiode in Indonesië studeerde hij gedurende drie jaar aan het Fontys Conservatorium te Tilburg met als hoofdvak orgel (bij Bram Beekman) en bijvak klavecimbel (bij Geert Bierling). Hierna heeft hij Arts & Humanities gestudeerd aan het University College Roosevelt te Middelburg, waarbij het praktijkvak orgel een prominente plaats innam. Zijn leraren waren prof. dr. Op 15 april 2021 is ds. Baan gepromoveerd tot doctor. Titel van zijn proefschrift is “Der Heiland lebt. De drie vroegste Paascantates van Johann Sebastian Bach - een theologisch-muzikale analyse“.
Matthijs Schuurman
Matthijs Schuurman is predikant in de Hervormde gemeente (PKN) te Oldebroek. Matthijs kreeg vanaf zijn 6e jaar orgelles van zijn vader. Vanaf 1988 - 2006 kreeg hij les van Arnold Kuik (organist van de Oude Kerk Veenendaal). Van 2007-2011 volgde hij orgellessen bij Arthur Koopman (organist van de Noorderkerk Amsterdam). Vanaf 2011 tot nu toe volgt hij orgellessen bij Bert Gelderman (organist in Oldebroek, Hattem en Heerde). Van 1997-2004 was hij organist van de Efrathakerk te Overberg en tot 2006 reserveorganist van de Westerkerk te Veenendaal.
Kees Droger
Kees Droger is predikant in de Christelijke Gereformeerde Kerk te Vlaardingen. Hij groeide op Goeree-Overflakkee waar in zijn jeugd al een bloeiende orgelcultuur was. Hij raakte daarbij op jonge leeftijd betrokken en bleef dat tot zijn huwelijk in 1984. Hij volgde orgellessen bij Rinus Verhage te Middelharnis, die hem o.a. begeleidde naar het examen voor het diploma A voor orgel van de VOGG dat hij in 1981 met goed gevolg aflegde. Hij was organist van de Lucaskapel te Sommelsdijk en van het gemengd koor ‘Advendo’ te Nieuwe-Tonge. Vóór zijn predikantschap werkte hij acht jaar bij Lindenberg boeken & muziek te Rotterdam, waarvan een groot deel van die tijd op de muziekafdeling. Tijdens zijn predikantschap werkt hij regelmatig mee aan concerten en blijft muziek (maken) een geliefde hobby. Droger is de auteur van het onlangs verschenen boek (een handreiking) ‘Een gevoelige snaar.
Concerterende dominees: een zeldzame traditie
Het is zeldzaam, maar niet helemaal nieuw: dominees die voor het publiek aan de klavieren van een orgel plaatsnemen. Al in de jaren zestig brachten zes hervormde predikanten, waaronder dr. C.A. Tukker en dr. A. de Groot, een orgelconcert. Meer recent zijn er ook predikanten die een cd uitbrachten, bladmuziek publiceerden, of na een conservatoriumstudie toch werden ‘geroepen tot het ambt’. Onder de nieuwe lichting organisten zijn er ook die theologie studeren, zoals de winnaar van het Internationale Martiniconcours Groningen van afgelopen week.
Zaterdagmiddag 10 augustus zullen drie predikanten de houten broek verruilen voor de orgelbank van het Škrabl-orgel (22/IIP, 2011) in De Fontein. Ze hebben allen een connectie met Nijkerk: ds. M.C. van der Klis is daar verbonden aan de gereformeerde Kruiskerk, ds. A. den Besten uit Zeewolde is oud-predikant van de hervormde wijkgemeente De Fontein en ds. J.B. de Vries is verbonden aan de hervormde gemeente te Nunspeet.
Het drietal speelt werken van diverse componisten, waaronder Bach, Krebs, Ralph Vaughan Williams, Bijster en Vivaldi.
De zomerperiode als orgelseizoen
De zomerperiode is het orgelseizoen bij uitstek. Naast de orgelfestivals, -concoursen, -fietstochten, -wandelingen en andere activiteiten zijn er natuurlijk ook ‘gewoon’ orgelconcerten. Het zijn er misschien niet zoveel als in het jaar vóór Corona, de ORGELAGENDA is nog steeds zeer goed gevuld.