Emotionele bekendmaking van vertrek
Het was een merkbaar emotioneel moment toen ds. Van der Toorn zondagmorgen in zijn gemeente, die hij sinds 2016 dient, bekendmaakte dat hij het beroep naar de Christelijke Gereformeerde Kerk (CGK) in Doornspijk heeft aangenomen. Uitvoerig lichtte de predikant toe hoe de Heere hem op deze weg geleid had. Daarbij niet verhelend dat Doornspijk „een heel andere gemeente” is dan Bunschoten, wat het aannemen van dit beroep net iets bijzonderder maakt dan een willekeurige andere overstap naar een nieuwe gemeente.
Verschillen tussen Bunschoten en Doornspijk
Omvang en samenstelling
Ds. Van der Toorn benadrukte de significante verschillen in omvang en samenstelling tussen de gemeente in Bunschoten en die in Doornspijk. De gemeente die hij de achterliggende jaren mocht dienen, telt zo’n 1300 leden, terwijl die van Doornspijk ruim 300 leden telt. Van een grote gemeente aan de rand van het Gooi, die behalve door boeren vooral door een cultuur van vissers wordt gestempeld, gaat hij naar een klein dorp aan de noordrand van de Veluwe.
Liturgie en gebruiken
Daarnaast zijn er verschillen in liturgie en gebruiken. In Bunschoten worden de psalmen ritmisch gezongen, aangevuld met gezangen. De Bijbeluitleg vindt plaats vanuit de Herziene Statenvertaling. Doornspijk wordt omschreven als een meer traditionele gemeente met een andere cultuur en ligging.
Geen belemmering voor ds. Van der Toorn
Ds. Van der Toorn ziet deze verschillen niet als een belemmering. Hij stelt dat zulke verschillen de kern van het geloof niet raken en niet te groot gemaakt moeten worden. Hij verwijst naar zijn komst naar Bunschoten vanuit de CGK in Heerde, waar men al gewend was gezangen te zingen. Als predikant voegt hij zich daar naar, en hij deed dat naar eigen zeggen met vreugde. Wat Doornspijk betreft, de eredienst is daar soberder, maar niet statig of stijf. Met betrekking tot de Bijbelvertaling merkt hij op dat hij als predikant vanuit de grondtalen preekt.
Onverwacht beroep en Gods leiding
Het beroep uit Doornspijk kwam voor ds. Van der Toorn en zijn vrouw Marjolein onverwacht. Hij achtte het op voorhand onwaarschijnlijk dat hij daarheen zou moeten. Echter, na een periode van bidden en overwegen, gaf de Heere hem, vanuit Zijn Woord, volle zekerheid dat Zijn weg met hem naar Doornspijk leidt. Hij benadrukt dat als God roept, hij moet en mag gaan. Zijn laatste preek in Doornspijk was in november vorig jaar, waarbij hij dezelfde preken hield als in Bunschoten. Dit geeft hem rust, wetende dat hij op de Veluwe dezelfde boodschap zal brengen als in het Gooi.
Uitdagingen in een kleine gemeente
Een kleine gemeente betekent niet per se een ‘makkelijkere’ gemeente. Ds. Van der Toorn gaf aan dat er in Doornspijk grote nood is, zo werd hem duidelijk tijdens een gesprek met de kerkenraad. Hij wenst hier verder niet op in te gaan. Desondanks richtte de Heilige Geest zijn hart en gedachten voortdurend op Doornspijk, wat resulteerde in liefde en ontferming voor de gemeente daar. Gehoorzaamheid aan God, in overeenstemming met Zijn wil, geeft vreugde en zegen.
De huidige kerkelijke crisis
De huidige crisis binnen het kerkverband kan het uitbrengen en aannemen van beroepen extra lastig maken, met name in vacante middengemeenten, waar de vraag rijst of de predikant dezelfde visie op de toekomst van het kerkverband deelt als de kerkenraad. Voor ds. Van der Toorn speelden deze overwegingen echter geen rol bij dit specifieke beroep. Hoewel de toekomst van de CGK onzeker is, meent hij dat men zich niet te veel moet laten leiden door deze onzekerheid, aangezien niemand de dag van morgen kent.
De kerkenraad van Bunschoten heeft eind vorig jaar besloten voorlopig een pas op de plaats te maken en niet naar de algemene vergadering van de Rijnsburggroep te gaan, wat rust geeft in Bunschoten. In Doornspijk zal de gemeente waarschijnlijk een andere route volgen, waarmee ds. Van der Toorn zich zal voegen. Als predikant wil hij enerzijds leiding geven, maar anderzijds ook gemeente en kerkenraad dienen.
De Ichthus: betekenis en herkenningsteken
In de eerste eeuwen van onze jaartelling was de ichthus (het Griekse woord voor vis) een belangrijk herkenningsteken voor christenen in Rome die zwaar vervolgd werden. De letters van dit woord vormen samen een acroniem: Jezus (I) Christus (Ch), Gods (Th) Zoon (U), Redder (S). Dit symbool staat voor Gods grote liefde, waarbij Hij gelijk werd aan de mens om ons te verlossen.
Profiel van de Christelijke Gereformeerde Kerk
De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) zijn voortgekomen uit de Afscheiding van 1834, waarbij gereformeerden zich losmaakten van de Nederlandse Hervormde Kerk. De CGK vormen een kruispunt tussen de Nederlandse Gereformeerde Kerken en de Gereformeerde Gemeenten. Het kerkverband telt, per 1 januari 2025, 66.572 leden, wat neerkomt op circa 0,3% van de Nederlandse bevolking, en is daarmee het vierde protestantse kerkverband in Nederland qua ledenaantal. Het geografische zwaartepunt van het kerkverband ligt in de Bijbelgordel.
De CGK hebben een eigen Theologische Universiteit (TUA), eigen kerkelijke zending en onderhouden contacten met kerken in het buitenland met een gereformeerde signatuur. De naam van het kerkverband verwijst naar de basis van de christelijke en gereformeerde belijdenissen: de Apostolische Geloofsbelijdenis, de Geloofsbelijdenis van Nicea, de Geloofsbelijdenis van Athanasius en de Drie Formulieren van Enigheid.
Ontstaan en ontwikkeling
In 1869 vond de hereniging plaats tussen de christelijk afgescheidenen en de meeste kruisgemeenten, wat resulteerde in de vorming van de Christelijke Gereformeerde Kerk. In 1892 fuseerde de Christelijke Gereformeerde Kerk met de Nederduitse Gereformeerde Kerken tot de Gereformeerde Kerken in Nederland. Drie gemeenten besloten echter de Christelijke Gereformeerde Kerk voort te zetten.
Vanaf 1892 profileerde de Christelijke Gereformeerde Kerk zich overwegend als bevindelijk-gereformeerd. De nadruk lag op wedergeboorte en bekering. Later verschoof het accent naar de rechtvaardiging door het geloof, mede als gevolg van een 'Calvijn-revival'.
De christelijk-gereformeerden hadden een sterk roepingsbesef om alle gereformeerden te verenigen die trouw wilden leven aan de Bijbel en de gereformeerde belijdenissen. Pogingen tot vereniging met de Gereformeerde Gemeenten stuitten op bezwaren, met name vanwege theologische meningsverschillen rond de drieverbondenleer.
Gedurende de jaren dertig en veertig kwamen verschillende voorgangers met een bevindelijk-gereformeerde signatuur over naar het kerkverband. Na de Tweede Wereldoorlog speelde de invloed van J.G. Woelderink een rol, die zich afzette tegen zowel de Gereformeerde Kerken in Nederland (Kuyper) als de Gereformeerde Gemeenten (Kersten). De theologische denkwijze van later hoogleraren als B.J. Oosterhoff en J. van Genderen, en de discussies over Bijbelvertalingen en het zingen van gezangen, illustreren de interne dynamiek en ontwikkelingen binnen het kerkverband.
Variëteit binnen de CGK
Momenteel zijn de verschillen tussen de plaatselijke Christelijke Gereformeerde Kerken aanzienlijk. Het kerkverband is opgebouwd uit meerdere classes. Gemeenten variëren in grootte en samenstelling, van kleine dorpsgemeenten tot grotere stads- of streekgemeenten. Veel gemeenten werken samen met Nederlands Gereformeerde Kerken (NGK) en Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt (GKV) in een fusie of samenwerkingsverband.
Voorbeelden van gemeenten
- De CGK van Elburg telt ongeveer 230 leden en is geworteld in de gereformeerde traditie.
- De Christelijke Gereformeerde Kerk te Nieuwpoort heeft circa 225 leden en maakt deel uit van de landelijke CGK.
- De CGK te 's-Gravenmoer heeft een aantal bekende predikanten en een aanzienlijk ledental.
- De CGK te Amersfoort werkt samen met de NGK en telt 380 leden.
- De CGK Deventer is een samenwerkingsgemeente met de GKV en NGK, met ongeveer duizend leden.
- De CGK Leeuwarden telt 464 leden en valt onder de Particuliere Synode van het Noorden.
- De CGK Gouda heeft de beschikking over een fraai orgel en telt 1421 leden.
- De Christelijke Gereformeerde Kerk te Hardenberg is de voortzetting van de CGK te Lutten en is een van de oudste gemeenten.
- De CGK Utrecht telt 1122 leden en kent twee wijkgemeenten.
- De CGK Zaanstad werkt samen met de NGK Zaankerk.
- De CGK Zoetermeer telt 259 leden en kent diverse samenkomsten.
tags: #ds #fahner #christelijk #gereformeerd