De Advent is een liturgische periode in de weken voorafgaand aan Kerstmis, waarin christenen zich voorbereiden op de komst van Jezus Christus. Deze periode, die ongeveer vier weken omvat, vangt aan op de vooravond van de zondag die valt tussen 27 november en 3 december, en eindigt op 24 december met het begin van de Kersttijd.
De Betekenis van Advent
Het woord 'Advent' is afgeleid van het Latijnse 'adventus', wat 'komst' of 'eraan komen' betekent. Het symboliseert de verwachting van de komst van Jezus, zowel zijn eerste komst als kind in Bethlehem als zijn toekomstige wederkomst als Koning en Rechter.
Tijdens de Advent wordt de nadruk gelegd op het verwachten van licht in de duisternis. In de christelijke traditie staat duisternis symbool voor de dood, en licht voor het leven en de verrijzenis. In de donkere wintermaanden op het noordelijk halfrond zien gelovigen Christus, het Licht van de Wereld, dichterbij komen.
Symbolen en Tradities van Advent
Adventskrans
Een centraal symbool van de Advent is de adventskrans. Deze krans, vaak gemaakt van dennengroen of andere natuurlijke materialen, draagt vier kaarsen, waarbij elke zondag van de Advent één kaars wordt aangestoken. De adventskrans, die doet denken aan een rad, vindt zijn oorsprong in een oud Germaans gebruik rond de winterzonnewende, waarbij men symbolisch het werk liet rusten uit eerbied voor de zon.
Kleuren van Advent
De liturgische kleur van de Advent is paars, die staat voor boete en inkeer. Deze kleur domineert de kerkinterieurs en versiert vaak de adventskrans met een paars lint. Op de derde zondag van de Advent, die bekend staat als 'Gaudete' (Latijn voor 'verheugt u'), wordt het paars vervangen door rozerood, als teken dat Kerstmis nadert.
Adventskalenders
Naast de adventskrans dragen ook adventskalenders bij aan de sfeer van verwachting. Deze kalenders, die in veel huishoudens en scholen te vinden zijn, bevatten voor elke dag van de Advent een overweging, die aanzet tot nadenken over de komst en wederkomst van Christus.
Bijbelse Figuren en Lezingen
De Adventstijd kent een rijke traditie van bijbelse figuren en lezingen die de verwachting van de Messias benadrukken.
Profeten en Johannes de Doper
Omdat gelovigen tijdens de Advent niet alleen aan de komst van het kindje Jezus, maar ook aan Jezus als de Christus en Messias denken, worden veel lezingen uit de profeten gebruikt. Profeten als Jesaja worden beschouwd als de 'grote verwachters' van het Oude Testament. In het Nieuwe Testament is Johannes de Doper de belangrijkste figuur die de komst van Jezus aankondigde. Hij schiep een sfeer van vreugdevolle verwachting met zijn dooppraktijk.
Maria en de O-antifonen
Verhalen en gezangen over Maria's beleving van de komst van de Messias spelen een grote rol in de Adventliturgie. Bekend is de 'Lofzang van Maria', het Magnificat. In de periode van 17 tot en met 23 december worden bij het Magnificat de zeven zogenaamde O-antifonen gezongen. Deze zeven gezangen, die beginnen met het woord 'O', drukken het verlangen naar Christus, de Messias, uit.
O-antifonen Inleiding
Advent als Tijd van Inkeer en Gebed
Hoewel de Advent vroeger ook een tijd van boetedoening en vasten was, met name vanaf het feest van Sint Maarten op 11 november (het zogenaamde St.-Maartensvasten), is het boetekarakter in de loop der tijd enigszins naar de achtergrond geraakt. Tegenwoordig is de Advent vooral een periode van inkeer en gebed.
De Advent oefent ons in hoop en het accepteren van onzekerheid en onvolmaaktheid. Het leert ons dat wat lijkt te slapen niet dood is, en dat momenten van wachten betekenisvol zijn, omdat God aan het werk is, soms nauwelijks waarneembaar. Wachten wordt gezien als een onderdeel van Gods verlossing en genade.
Karl Barth schreef: "De kerk kent geen andere tijd dan die van advent." Ons christenleven wordt beschreven als een lange oefening in het wachten op Gods ontmoeting, groei en redding. In een cultuur van ongeduld, efficiëntie en snelheid, herinnert Advent ons aan zaken die we niet kunnen versnellen, zoals de ontwikkeling van kinderen of het levenstempo van ouderen. Het nodigt uit tot geduld en het nemen van de tijd.
Advent is een middel om ons te oefenen in een leven met hoop, vertrouwen en liefde voor het voorwerp van onze hoop. Het is een periode om het hart weer opwaarts te verheffen en niet te zoeken naar bevrediging in aardse zaken of enkel in de kerstdagen, maar in de genade, gerechtigheid, vrede en blijvende nabijheid van Christus.
De Levende Adventskalender
Een hedendaagse invulling van de Advent is de levende adventskalender. Hierbij stellen mensen hun huis op een afgesproken tijd open voor een kopje koffie of thee, waardoor een ontspannen ontmoeting tussen mensen van verschillende gezindten wordt gefaciliteerd. Dit initiatief, dat vaak samenwerkt met maatschappelijke organisaties, benadrukt laagdrempelige ontmoeting en gemeenschap.
tags: #adventstijd #stukje #kerkblad