Evangelie Gemeente De Deur: Geschiedenis, Structuur en Kritiek

Hartelijk welkom bij Evangelie Gemeente De Deur Rotterdam, een kerk waar mensen door de kracht van God veranderen. De gemeente is opgericht door pastor Wayman en Nelda Mitchell. Wayman en Nelda Mitchell waren 63 jaar getrouwd, tot haar overlijden in 2016. Geen van hen had een religieuze opvoeding gehad, maar hadden beide een krachtige bekeringsmoment ervaren in hun twintigen jaren. Na het beantwoorden van de roeping om te preken, namen zij de leiding over een aantal kerken in Canada, Arizona, Idaho, Oregon en California. In 1970 gingen zij naar Prescott, Arizona, Verenigde Staten om een kleine, worstelende kerkgemeenschap over te nemen. Kort na aankomst, redde God een aantal hippies en zij verwelkomde hen in hun kerk. God begon een geweldig werk met veel bekeerlingen en een enorme groei dat ontstond vanuit de “Jesus Movement” die begon in de jaren 70’. God openbaarde Zijn plan voor discipelschap en de Mitchells begonnen kerken te planten in de Verenigde Staten en ook naar andere landen. De Mitchells hebben drie missionarisbedieningen gehad in Australië om Gods werk daar een versnelling te geven. Pastor Mitchell reisde nog tot begin 2020 de wereld over en preekt in veel Potter’s House conferenties, rally’s, leiderschapsmeetings, discipelschapsklassen en genezingscampagnes. Door al deze activiteiten bracht hij zijn passie en visie voor God over op andere na ruim 70 jaar ervaring in de bediening.

Evangeliegemeente De Deur is een internationale christelijke organisatie die ontstond in Prescott in de staat Arizona van de Verenigde Staten. Wayman Mitchell richtte vanuit een pinksterkerk een koffiebar op met de naam The Door (De Deur). Hier kwamen verslaafde jonge mensen tot het geloof en kickten af van het gebruik van geestverruimende middelen. Er zouden ook bevrijdingen en genezingen hebben plaatsgevonden, maar bewijzen daarvoor ontbreken. Mitchell vond dat de Bijbel vrouwen uitsloot van leidinggevende posities en paste dit daarom ook toe in zijn organisatie. In 1984 stichtte Mitchell zijn eigen kerk, de Christian Fellowship Ministries (CFM). Deze organisatie geeft het blad Messenger in het Nederlands, Engels en Spaans uit.

Foto van Wayman en Nelda Mitchell, oprichters van Evangelie Gemeente De Deur

Ontstaansgeschiedenis in Nederland

De open deur in Nederland was er in 1978 in de vorm een kleine bijbelstudiegroep in Steenwijk. De groep bestond uit ongeveer 30 personen en verlangde naar een pastor. Één van de discipelen nam toen de leiding op zich. Mitchell steunde hem in het bouwen van de kerk en haalde hem regelmatig over naar de halfjaarlijkse bijbelconferenties die in Prescott werden gehouden. Zo werd de visie van de CFM in de Nederlandse fellowship ingeplant. De kerk verhuisde vervolgens naar Zwolle en begon daar te groeien. Uiteindelijk was ook deze kerk sterk genoeg om mannen uit te sturen naar andere steden. Daarnaast nam evangeliegemeente De Deur in Nederland ook de verantwoordelijkheid op zich voor een halfjaarlijkse bijbelconferentie. De Nederlandse Fellowship genaamd ‘De Deur’ bestaat sinds 1981, met een klein groepje bekeerde christenen uit Steenwijk, hoofdzakelijk jong-volwassenen, die in contact kwamen met pastor Wayman Mitchell. Pastor Mitchell, een discipelmaker en kerkplanter, die onder zijn visie wereldwijd al meer dan 2500 kerken stichtte, nam de kleine kerk onder zijn vleugels.

In 1978 bestond De Deur in Nederland als een kleine bijbelstudiegroep in Steenwijk, die later onder het leiderschap van Rudy van Diermen uitgroeide tot enkele tientallen gemeenten. In 2002 werd Van Diermen, die sinds 1997 in Zuid-Afrika werkte, kritisch over de kerkleiding in de Verenigde Staten, die hij te gematigd vond. Daarop werd hij door de Nederlandse voorgangers van zijn taak ontheven.

Oude foto van een kerkdienst van Evangelie Gemeente De Deur

Structuur en Verspreiding van De Deur

De hoofdvestiging van De Deur zit in Zwolle, maar de kerk is sterk gericht op uitbreiding en heeft inmiddels meer dan 60 veelal kleine vestigingen in Nederland. Jonge koppels worden vanuit bestaande locaties ‘uitgestuurd’ om nieuwe kerken te stichten. Vanuit Nederland zijn diverse gemeenten in het buitenland ontstaan, zoals in China, Peru, Portugal, Aruba, Curaçao, Bonaire, Denemarken, België, Indonesië, Duitsland, Tsjechië en Zuid-Afrika. De CFM-kerken in Nederland dragen de naam “Evangeliegemeente De Deur”. In 2020 waren er zo'n zevenenzestig gemeentes van De Deur in Nederland en in 2025 waren het er 61. Op dit moment heeft De Deur in Nederland ongeveer 50 kerken. Buiten Nederland heeft de Nederlandse fellowship diverse kerken uitgestuurd in onder andere Zuid-Afrika, Peru, Suriname, St. Maarten, Rwanda, Portugal, Tsjechië en nog vele andere landen.

Evangeliegemeente De Deur Rotterdam-Zuid behoort tot de Nederlandse Fellowship genaamd ‘De Deur’ die bestaat sinds 1981. De kerk verhuisde naar Zwolle, groeide en begon echtparen uit te zenden naar andere steden om daar ook weer kerken te beginnen. Door de ‘De Deur zendelingen’ zijn nu meer dan 60 kerken in Nederland en ca.30 kerken in andere landen begonnen.

Evangeliegemeente De Deur Delft is een kerk van Christian Fellowship Ministries (CFM), een samenwerkingsverband van wereldwijd meer dan 4000 kerken. In Nederland zijn er ongeveer 50 kerken bij CFM aangesloten. De Deur Delft is in 1994 begonnen door voorganger Bert Fledderus en zijn echtgenote. Wij zijn een lokale kerk van kleine omvang maar maken deel uit van een groter geheel net zoals Jezus Christus Zijn eigen kerk en Lichaam beschrijft. Wij zijn één van de 64 kerken in Nederland en maken deel uit van de 2700 kerken verspreid over 146 landen. Onze visie bestaat uit evangelisatie, discipelschap en kerkplanting. De hartslag van onze kerkleden bestaat uit bekering, waterdoop, de Heilige Geest en een getuigende levensstijl.

Evangeliegemeente De Deur Schiedam is ontstaan in 1996. Er werd een echtpaar uitgestuurd op een halfjaarlijkse bijbelconferentie in Zwolle. Dit echtpaar was afkomstig uit Amersfoort. De eerste mannen en vrouwen kwamen samen bij bijbelstudies in een woonkamer en de kerk vulde zich al snel met mensen. Al snel werden er diensten gehouden in een schoolgebouwtje. Vanwege de snelle groei kon al snel een pand aan de Westfrankelandsestraat betrokken worden. Jan en Irin Veenstra namen deze kerk over in 2002. De kerk groeide in aantal en in volwassenheid. Ieder jaar konden er teams naar het buitenland gestuurd worden om kerken daar te helpen. In juli 2009 werd de kerk overgenomen door Etienne en Frony de Sain. 7 jaar later werd pastor de Sain in augustus 2016 opgevolgd door Johan en Margreet Houtman. Slechts voor 1½ jaar, omdat zij aangesteld werden bij Evangeliegemeente De Deur Breda in april 2017. De kerk in Schiedam werd overgenomen door oude bekenden, namelijk Jan en Irin Veenstra. Begin 2022 heeft Evangeliegemeente De Deur Schiedam een nieuw pand kunnen kopen aan de Monseigneur Nolenslaan 99 in Schiedam.

Kaart met de verspreiding van Evangelie Gemeente De Deur kerken in Nederland

Theologische Opvattingen en Praktijken

De leden van De Deur geloven net als de Pinksterbeweging in het spreken in 'tongen' ofwel christelijke glossolalie. Ze erkennen net als de overige takken van de pinksterbeweging alleen een doop door onderdompeling en niet door besprenkeling (zoals bij de kinderdoop). Die laatste opvatting komt overeen met het baptisme, dat alleen de volwassenendoop kent door onderdompeling. De Deur houdt openbare samenkomsten waarin verschillende mensen door gebed van hun verslaving willen afkomen en tot bekering geraken.

Daarnaast geldt bij De Deur dat 'de vrouw binnen de gemeenschap een volgzame rol ten opzichte van de man [heeft].

Activiteiten en Faciliteiten

De kerk is bereikbaar en speciaal ingericht voor mindervaliden. U kunt gebruik maken van onze kinderoppas. Hierbij geldt een maximale leeftijd van 3 jaar. Voor kinderen tussen 4 en 13 jaar is er de kinderkerk en/of zondagschool. Wij zijn sinds de versoepelingen weer wekelijks actief met verschillende activiteiten die reiken van opwekkingsdiensten tot aan interactieve muziekavonden (ONE80). U bent van harte welkom en kunt deze ook bijwonen.

Kerkdiensten: Elke week zijn er drie enthousiaste kerkdiensten, twee op zondag en één op woensdag. De ochtenddienst op zondag begint om 11:00 uur. Naast de ochtenddienst is er in de avond een tweede dienst om 18:00 uur. De livestream van onze diensten is te volgen op ons YouTube-kanaal en wordt 15 minuten voor het begin van de dienst aangezet. Ook eerdere opnames zijn terug te zien op dit kanaal.

Op zaterdag 21 maart is er bij ons weer een bijzondere muziekavond. Tijdens deze avond treedt de band IOU op met een energiek live concert. IOU brengt een mix van bekende nummers en eigen bewerkingen, vaak met nieuwe songteksten die een krachtige boodschap over geloof en hoop laten horen. Van zondag 22 maart t/m woensdag 25 maart mogen wij pastor Jay Nembhard uit Londen bij ons verwelkomen als gastspreker. Pastor Jay Nembhard is een ervaren prediker met een hart voor discipelschap, evangelisatie en de opbouw van de lokale gemeente.

Foto van een interactieve muziekavond (ONE80) in de kerk

Kritiek en Controverses

De ex-kerkgangers die Pointer sprak, stellen dat professionele psychische hulp door De Deur wordt ontraden en dat de kerk mensen afsluit van de buitenwereld. Alle 25 ex-kerkgangers, die tussen 1987 en 2025 naar De Deur gingen, zien de structuren binnen de kerk achteraf als psychische manipulatie. Bijna allemaal ervaren ze daar nu nog gevolgen van. Zo worstelen veel van hen jaren na het verlaten van de kerk nog met identiteitsproblemen.

“Er is altijd voor je gedacht”, zegt Jan Willem Veenhuis (50) over zijn tijd bij De Deur. “Ik vond zelf nergens wat van.” Ex-kerkganger Rosalie Oorburg (21) vult aan: “De kerk was mijn identiteit. Als je met mij praatte, had ik het alleen maar daarover. Toen ik eruit stapte, moest ik ineens bedenken: wat vind ik leuk als persoon? Wat voor hobby’s wil ik hebben? Met wie wil ik omgaan?”

Volgens 19 van de gesproken ex-kerkgangers, wordt professionele psychische hulp binnen de kerk afgeraden, ook als dat duidelijk nodig is. Niet zelden komen mensen op een kwetsbaar moment, bijvoorbeeld na een relatiebreuk of verlies, bij De Deur terecht. Daar krijgen ze vanaf het begin een warm welkom. Maar professionele psychische hulp van buiten De Deur wordt afgeraden. Oorburg: “Als jij bijvoorbeeld met mentale problemen zit, zoals een depressie of andere heftige dingen waarvoor je eigenlijk naar een professional zou moeten gaan, dan ga je [bij de Deur, red] naar de pastor toe voor advies. Hij is daar natuurlijk niet voor opgeleid. Dus negen van de tien keer zal hij ook advies geven dat niet klopt en je situatie erger maakt.” Zelf vroeg ze hulp aan de pastor vanwege depressieve klachten. Maar ze kreeg te horen dat ze zich meer moest verdiepen in het geloof.

Trauma and the Brain

Volgens 24 van de gesproken ex-kerkgangers, creëert De Deur op meerdere manieren afstand tussen de kerk en de buitenwereld. Er is duidelijk onderscheid tussen wat kerks en dus ‘goed’ is en alles wat daarbuiten valt en als ‘werelds’ bestempeld wordt. Via het wereldse zou ‘de duivel’ grip kunnen krijgen op gelovigen. Volgens sommige ex-kerkgangers wordt binnen De Deur bijvoorbeeld afgeraden om veel nieuws te consumeren. Ook wordt contact met vrienden en familie buiten de kerk soms ontmoedigd. Oorburg: “Het was nooit dat iemand tegen me zei dat ik niet met iemand mocht omgaan, of vrienden niet mocht behouden.”

Uit de kerk stappen, is volgens ex-kerkgangers dan ook lastig. Door hun tijd bij de kerk, werd hun sociale netwerk daarbuiten kleiner. Daar konden ze dus moeilijk op terugvallen. Daarnaast wordt in de kerk verteld dat wie uittreedt, niet meer onder bescherming van de pastor staat en dus nare dingen kan overkomen. Veenhuis: “Binnen de kerk leef je in het koninkrijk van het licht. Het onderscheid tussen goed en fout en de angst voor ‘de wereld’ zit bij ex-kerkgangers diepgeworteld. Sommigen vertellen zelfs jaren na het verlaten van De Deur nog bang te zijn dat ze geen goede Christen zijn, omdat ze niet meer leven volgens de regels van de kerk. Oorburg: “Elke keer als ik gedachtes heb over het geloof, wat er gebeurt nadat ik doodga, of als iemand iets doet wat ik vroeger veroordeelde, dan begin ik weer te twijfelen aan mezelf.”

Volgens de ex-kerkgangers zijn de pastors die aan het hoofd van de Deur-kerken staan sterke hiërarchische leiders die veel macht hebben en controle uitoefenen. Deze pastors worden gezien als de spreekbuis van God en hebben vergaande invloed op het leven van kerkgangers. Pastors bepalen bijvoorbeeld of aanstaande huwelijkspartners binnen de kerk geschikt zijn voor elkaar. Een van de ex-kerkgangers vertelt dat de pastor zijn huwelijk met een vrouw binnen de kerk eerst goedkeurde, maar later toch afkeurde, omdat hij kritisch was op de kerk en daarom geen goede partner zou zijn voor zijn aanstaande. Pointer heeft audio-opnames in handen van het gesprek hierover tussen de pastor en de kerkganger. Hoewel de adviezen van de pastors niet expliciet dwingend zouden zijn, worden ze volgens ex-kerkgangers wel gezien als de enige juiste keuze en dus opgevolgd. Veenhuis: “Als je tegen de woorden van je voorganger ingaat, heb je het gevoel dat je tegen God ingaat.”

In de jaren 1980 en 1990 kwam De Deur door luidruchtig optreden in samenkomsten en tijdens evangelisatieacties negatief in het nieuws. Dit leidde onder andere tot verschillende arrestaties waarin de grenzen tussen godsdienstvrijheid en verstoring van de openbare ruimte werden vastgelegd.

In 1995 ontstond er in Zwolle een pamflettenstrijd tussen toenmalig voorganger Van Diermen en de vrijgemaakt-gereformeerde predikant ds. B. Luiten. In 1998 kwam Stichting De Keursteen naar buiten met slechte ervaringen van naar eigen zeggen (ex-)leden van De Deur in Nederland. Tijdens een daaropvolgende rechtszaak kon De Keursteen geen bewijs aanleveren voor beschuldigingen van onder meer verkrachting en fraude. In 2025 kwam de Stichting De Deur Uit in het nieuws. In november dat jaar brengt het TV-programma Pointer een aflevering uit over De Deur, waarin tientallen oud-leden (actief tussen 1987 en 2025) delen hoe de organisatie hen heeft geïsoleerd, gecontroleerd en gemanipuleerd. Zij vertellen dat De Deur professionele psychische hulp ontmoedigt, leden van de buitenwereld afschermt en een klimaat van controle schept dat moeilijk te ontvluchten is en diepe sporen nalaat.

Infographic die de beschuldigingen van manipulatie en isolatie samenvat

tags: #evangelie #gemeente #de #deur #arrvs