De Hersteld Hervormde Gemeente van Westerhaar, gelegen aan de Hoofdweg 133, kent een rijke geschiedenis die nauw verbonden is met de ontwikkelingen binnen het Nederlandse kerkelijk landschap. De gemeente is ontstaan uit de behoefte aan een behoudende reformatorische prediking en heeft zich door de jaren heen ontwikkeld tot een hechte gemeenschap.
Ontstaan en Vroege Jaren
De oorsprong van de Hersteld Hervormde Gemeente Westerhaar ligt in 1963, toen de gemeente werd opgericht als een hervormde evangelisatie. In de beginjaren kende de evangelisatie een gestage groei. Dit leidde ertoe dat het oorspronkelijke houten onderkomen in 1974 werd vervangen door een stenen gebouw. In 1984 was een uitbreiding van dit gebouw noodzakelijk om de groeiende kerkgemeenschap te accommoderen. Een bijzondere geste was de schenking van de kansel door de hersteld hervormde gemeente van Staphorst, die hiermee haar steun betuigde aan de zustergemeente in oostelijk Overijssel.
René Schippers, een voormalig diaken en scriba van de gemeente, deelt zijn inzichten over de vroege jaren. Hij beschrijft hoe zijn ouders eind jaren '70 overstapten naar deze gemeente, die toen nog een evangelisatie was. Schippers zelf volgde al snel. Hoewel de cultuur anders was dan die van zijn synodaal gereformeerde achtergrond, en het zingen hem aanvankelijk wat te langzaam ging, voelde hij zich sterk aangetrokken tot de veel Schriftuurlijkere prediking.
Aansluiting bij de Hersteld Hervormde Kerk
Een belangrijke mijlpaal in de geschiedenis van de gemeente was de aansluiting bij de Hersteld Hervormde Kerk (HHK) in 2005. Deze stap verleende de gemeente kerkelijke rechten en maakte het mogelijk om de sacramenten, zoals de doop en het avondmaal, lokaal te bedienen. Voorheen moesten gemeenteleden hiervoor uitwijken naar buurgemeenten zoals Vriezenveen en Nieuwleusen. Ondanks de formele aansluiting bleef de pastoraat door ds. J. van de Beek uit Biddinghuizen, die een diepe band had met de gemeente, gecontinueerd tot het fysiek niet meer mogelijk was.
De Hersteld Hervormde Kerk zelf ontstond op 1 mei 2004 uit leden van de Nederlandse Hervormde Kerk die zich niet konden verenigen met de fusie tot de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Deze leden hadden gewetensbezwaren tegen de koers en de verruimende tendensen binnen de PKN. De HHK omvat voornamelijk gemeenten die voorheen tot de orthodox-hervormde richtingen binnen de Gereformeerde Bond en Het Gekrookte Riet behoorden.
Kenmerken en Uitdagingen van de Gemeente
De gemeente in Westerhaar telt momenteel ongeveer 80 (doop)leden en trekt wekelijks 40 tot 60 kerkgangers, voornamelijk uit de omliggende dorpen. René Schippers benadrukt de gemoedelijke sfeer binnen de gemeenschap, waar men elkaar accepteert zoals men is. Dit blijkt ook uit de sociale contacten buiten de kerk, bijvoorbeeld op de damclub, waar Schippers omgaat met mensen van diverse achtergronden die zijn overtuiging respecteren.
Een van de huidige uitdagingen is het voortbestaan van de gemeente, die kampt met vergrijzing en een beperkte aanwas van jonge leden. Schippers vergelijkt de situatie met een 'lopende band met veel aardappels aan de voorkant en weinig aan de achterkant'. Het ledental is in de afgelopen twaalf jaar gedaald van ongeveer 120 naar nu amper 80. Dit fenomeen, waarbij de ouderdom afvalt en de aanwas gering is, is niet uniek voor Westerhaar en wordt ook opgemerkt bij andere verenigingen, zoals de damclub.
Ouderling Molenkamp heeft de zware taak om de vacante preekbeurten te vervullen. Wanneer dit niet lukt, neemt diaken Hanekamp de dienst waar. Hij leidt ook de tweewekelijkse Bijbellezing en geeft catechisatie aan de jeugd. De gemeente probeert actief tegenwicht te bieden aan de toenemende secularisatie in de regio. Schippers benadrukt het belang van het toerusten van kinderen voor de brede samenleving, hoewel hij erkent dat het een zorgpunt is dat nogal wat jongeren wegdrijven van de kerk.
Structuur en Samenwerking binnen de HHK
Sinds 2005, na de aansluiting bij de HHK, is de situatie voor de kerkenraadsleden van Westerhaar veranderd. Zij ontmoeten nu ambtgenoten op regionale en landelijke vergaderingen, wat door Schippers als zeer positief wordt ervaren. Deze bijeenkomsten bieden de gelegenheid om geestverwanten te ontmoeten en informatie uit te wisselen. De samenwerking met de consulent is eveneens goed te noemen.
Liturgisch gezien wordt in de meeste Hersteld Hervormde Gemeenten gelezen uit de Statenvertaling, en in sommige gemeenten uit de Herziene Statenvertaling. Het zingen gebeurt uit de psalmberijming van 1773, aangevuld met de twaalf gezangen. Politiek gezien voelen de meeste leden van de HHK zich verbonden met de SGP en in mindere mate met de ChristenUnie.
De Hersteld Hervormde Kerk kent een zekere autonomie voor plaatselijke kerkenraden, wat soms leidt tot het uitnodigen van voorgangers die formeel niet zouden mogen voorgaan. Ook worden er gezamenlijke kerkdiensten georganiseerd. In 2018 was er bijvoorbeeld samenwerking met de Gereformeerde Gemeenten rondom de herdenking van de synode van Dordrecht.
Huisvesting en Ledental
De huisvesting van de Hersteld Hervormde gemeenten kent verschillende vormen. Veel gemeenten hebben de beschikking gekregen over de dorpskerk, vaak monumentale gebouwen. Andere gemeenten maken of maakten gebruik van tijdelijke huisvesting, zoals sporthallen of bedrijfspanden. Daarnaast hebben vele gemeenten een nieuw kerkgebouw gebouwd of een bestaand gebouw aangekocht en verbouwd.
Het ledental van de Hersteld Hervormde Kerk in Nederland bedroeg op 31 december 2024 61.310 personen. Tot 2011 bestond er veel onduidelijkheid over het precieze aantal leden. De gemeenten van de HHK bevinden zich voornamelijk in de Bijbelgordel, een gebied dat zich uitstrekt van Zeeland tot Noordwest-Overijssel.
Verder Verloop en Toekomst
De Hersteld Hervormde Kerk ondersteunt sinds 2006 ook de Reformed Presbyterian Church of Malawi, een kerkgenootschap in Malawi met tienduizenden leden, ontstaan uit zendingswerk van de Free Presbyterian Church of Scotland. Vanuit de HHK zijn zendingswerkers uitgezonden naar dit land.
Hoewel de pijn van de kerkscheuring nog niet overal is verdwenen, is het kerkelijk leven na ongeveer tien jaar na de oprichting op veel plaatsen genormaliseerd. De gemeenschap in Westerhaar, hoewel klein, blijft zich inzetten voor het uitdragen van de Bijbelse waarheid in een tijd met veel verlokkingen en een steeds verdergaande ontkerkelijking.
tags: #hersteld #hervormd #westerhaar #hoofdweg #133