Interactieve Radio PKN: De Protestantse Gemeente Bloemendaal en Overveen

Radio Bloemendaal is van oorsprong de kerkzender van de Protestantse Gemeente van Bloemendaal en Overveen. De oorsprong van deze radiotransmissies gaat terug tot 1924, toen de Gereformeerde kerk van Bloemendaal begon met het uitzenden van kerkdiensten. Dit initiatief markeerde het begin van een lange traditie van het delen van religieuze inhoud via de radio.

Huidige Uitzendingen en Programma's

De programmering van Radio Bloemendaal omvat diverse uitzendingen, waaronder dagelijkse bijbellezingen en thematische meditaties. Dagelijks wordt om 8:00 uur een gedeelte uit de bijbel gelezen, met als doel de volledige bijbel in een jaar tijd te kunnen beluisteren.

Alle-Dag-Kerk

Op woensdag 18 maart 2025 om 12:40 uur werd de "Alle-Dag-Kerk" uitgezonden met ds. Bas van der Graaf uit Huizen als voorganger. Rob van Dijk was de organist/pianist. Het thema van de meditatie was "Overgave aan de God bij wie alle dingen mogelijk zijn", gebaseerd op Marcus 14:32-42.

Een eerdere uitzending van de "Alle-Dag-Kerk" vond plaats op woensdag 11 maart 2025 om 12:40 uur, met ds. Teus Prins uit Aalsmeer als voorganger en Everhard Zwart als organist/pianist. Het thema was "Kijken en Zien", n.a.v. Lucas 22:56-62.

Veertigdagentijd Programma

In de aanloop naar Pasen, tijdens de Veertigdagentijd, verzorgt Juup van Werkhoven wekelijks een aflevering voor Radio Bloemendaal. Deze afleveringen zijn gewijd aan één van de zeven deugden: matigheid, moed, rechtvaardigheid, verstandigheid, geloof, hoop en liefde.

Opgang door Pieter Beerthuizen

Op zondag 22 maart om 9:30 uur werd de "Opgang" gepresenteerd door Pieter Beerthuizen. Deze uitzending, rechtstreeks vanuit de studio, werd samengesteld met muziek en bood een opening van de zondag.

Aangeraakt en WENS

De presentatoren van het programma "Aangeraakt" hebben gekozen voor een gezamenlijke reeks uitzendingen met als onderwerp "een woord van waarde". Mirjam koos voor deze aflevering voor de deugd temperantia (matigheid).

Daarnaast is er het tweewekelijkse programma WENS, dat wordt uitgezonden op woensdagavonden tussen 19:00 en 20:00 uur. Een week na de live-uitzending wordt er een herhaling van de vorige uitzending verzorgd.

Luisteren naar Radio Bloemendaal

Om mee te luisteren met de uitzendingen van Radio Bloemendaal is een internetradio (ook wel wifi-radio genoemd) vereist. Deze radio's zijn onder andere aan te schaffen bij het Muishuis voor een eenmalige prijs van €70,-.

Via het programma WENS is het mogelijk om verzoekplaten voor elkaar aan te vragen.

Een moderne internetradio met wifi-verbinding

Online Kerkdiensten en de Hybride Kerk

De streaming van kerkdiensten is door de coronatijd een belangrijke ontwikkeling geworden, waarbij gemeenten de mogelijkheid kregen om kerkdiensten via internet uit te zenden. Dit heeft geleid tot de hybride kerk, een combinatie van fysieke en online kerkdiensten.

Kerkdienstgemist.nl

Peter Schuurman van kerkdienstgemist.nl, een abonnementenservice die een audio- en videostreaming platform biedt voor 1900 kerken, benadrukt het belang van deze online diensten. Hij merkt op dat bepaalde zaken, die voorheen als minder belangrijk werden beschouwd, nu van grote meerwaarde zijn gebleken. Veel gemeenten zijn, soms plotseling, begonnen met het uitzenden van kerkdiensten, waarbij aandacht voor auteursrechten en privacy pas later kwam.

Auteursrechten en Streaming Licenties

Auteursrecht in online kerkdiensten is een belangrijk aandachtspunt, aangezien het online gebruik van religieuze muziek toeneemt. Het streamen van kerkdiensten impliceert de vermenigvuldiging van muziek en teksten, waarbij zowel de maker als de uitvoerend kunstenaar rechten hebben.

Platformen zoals kerkdienstgemist.nl verwijzen naar deze rechten. Om auteursrechtelijk beschermd materiaal via kerkdienstgemist.nl uit te zenden, dient de kerk te beschikken over een streaming licentie. In Nederland wordt dit geregeld door Buma-Stemra. De Christian Copyright Licensing International (CCLI) biedt speciaal voor kerken deze licentie aan tegen een gereduceerd tarief.

Privacy en de AVG

De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) wordt soms als een bron van kramp ervaren, maar is bedoeld om gemeenten transparanter te maken in hoe zij omgaan met persoonsgegevens van leden en bezoekers. De grondslag 'gerechtvaardigd belang' is hierbij relevant, bijvoorbeeld bij het zorgdragen voor elkaar. Hierdoor is het niet altijd noodzakelijk om iedereen schriftelijk toestemming te vragen voor het uitzenden van kerkdiensten.

Het is echter raadzaam om personen die duidelijk identificeerbaar in beeld komen, te vragen naar hun akkoord voor online zichtbaarheid. Ook bij speciale bijeenkomsten zoals doop-, trouw- of rouwdiensten is het verstandig om vooraf met de familieleden te bespreken hoe om te gaan met privacy en uitzending. Het is essentieel om duidelijk te maken dat er opnamen worden gemaakt, aangezien heimelijke opnamen wettelijk niet zijn toegestaan.

Het is belangrijk om te controleren of het gebruikte platform voldoende mogelijkheden biedt om privacy te waarborgen, zoals de optie voor openbaar of privé uitzenden en de mogelijkheid voor kijkers om video/audio te downloaden.

Infographic over de AVG en privacy in kerkelijke communicatie

Technische Aspecten en Kwaliteit van Uitzendingen

Fouten bij het uitzenden van kerkdiensten zijn niet altijd te voorkomen, maar het is belangrijk om hier lering uit te trekken. Veelvoorkomende technische fouten zijn onder andere het vergeten inplannen van een uitzending. Het is daarom cruciaal om te zorgen voor voldoende vrijwilligers en achtervang.

Specialisten zoals Kerkomroep en kerkdienstgemist.nl bieden adequate begeleiding en ondersteuning, specifiek gericht op de kerkelijke sector. Dit kan op de lange termijn tijd en geld besparen.

Een belangrijk voordeel van platforms als kerkdienstgemist.nl is dat kerken alles in eigen beheer kunnen aanbieden, wat garandeert dat de stream niet wordt onderbroken. Kerken die via YouTube uitzenden, hebben deze garantie niet en zijn afhankelijk van het beleid van YouTube.

Hoewel het uitzenden van kerkdiensten gemakkelijker is geworden, is het belangrijk om te onthouden dat kijkers gewend zijn aan de kwaliteit van professionele films, documentaires en tv-uitzendingen.

Draaiboek en Beeldwisseling

Bij het uitzenden van een kerkdienst is de opbouw vaak bekend, maar bij andere samenkomsten kan een draaiboek uitkomst bieden. Dit draaiboek kan cameraposities, de activatie ervan, en de weergave van een beamer met tekst (let op leesbaarheid) specificeren.

Net als bij sportwedstrijden, waar beelden uit het publiek, het stadion of van de bal worden getoond, kan ook bij kerkdiensten variatie in beeld worden gebracht. Denk hierbij aan de paaskaars, de bijbel, of glas-in-loodramen. Het is echter belangrijk om hierin gematigd te zijn; het te lang in beeld brengen van bijvoorbeeld een kaars tijdens het afroepen van gebeden kan als storend worden ervaren.

Het in beeld brengen van mensen, mits de privacy op orde is, kan de verbondenheid met aan huis gebonden gemeenteleden vergroten.

Voorbeeld van camerahoeken en beeldwisseling tijdens een kerkdienst

tags: #interactieve #radio #pkn