De Kerkbode: Communicatie binnen de Gemeente
De Kerkbode is een periodieke uitgave die doorgaans om de twee weken verschijnt. Om ervoor te zorgen dat alle relevante informatie tijdig wordt gepubliceerd, dienen kopijen uiterlijk op de vrijdag voor de verschijningsdatum, vóór 17:00 uur, te worden ingeleverd bij de redacteur.
Twee keer per jaar wordt er een acceptgiro bij de Kerkbode gevoegd om de onkosten te dekken. Voor leden die blind of slechtziend zijn, wordt de Kerkbode ingesproken, zodat zij ook toegang hebben tot de gemeenschapsinformatie.
Vanwege praktische overwegingen is besloten om geen flyers of posters meer in de Kerkbode op te nemen. Dit betekent echter niet dat activiteiten niet in de Kerkbode opgenomen kunnen worden of dat er geen aandacht aan besteed kan worden. De vorm waarin dit gebeurt, is echter anders. Er wordt gestimuleerd dat activiteiten via een ingezonden stuk worden aangemeld, zodat deze alsnog in de Kerkbode kunnen worden opgenomen.
De Protestantse Gemeente Nunspeet: Structuur en Organisatie
De Protestantse gemeente te Nunspeet is een geloofsgemeenschap die deel uitmaakt van de Protestantse Kerk in Nederland. Volgens het statuut (kerkorde) van de Protestantse Kerk, specifiek in ordinantie 2, artikel 1, wordt een gemeente omschreven als "een gemeenschap, die geroepen, tot eenheid, getuigenis en dienst, samenkomt rondom Woord en sacramenten".
Deze gemeente functioneert als een zelfstandig onderdeel, zoals bedoeld in artikel 2, boek 2 van het Burgerlijk Wetboek, en bezit rechtspersoonlijkheid. Dit is tevens vastgelegd in ordinantie 11, artikel 4, lid 1 van de kerkorde.
De kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland bevat bepalingen omtrent het bestuur, de financiën, toezicht en tuchtrechtspraak die van toepassing zijn op kerkleden, gemeenten en andere onderdelen van deze kerk. Hierdoor zijn de afzonderlijke gemeenten en andere instellingen die tot dit kerkgenootschap behoren, aangemerkt als ANBI (Algemeen Nut Beogende Instelling). Dit geldt ook voor de Protestantse gemeente te Kerkenhuizen.
Samenstelling van het Bestuur
Het bestuur van de kerkelijke gemeente berust bij de kerkenraad, die wordt gevormd door de ambtsdragers van de gemeente. In de gemeente Nunspeet telt de kerkenraad 20 leden, die worden gekozen door en uit de leden van de kerkelijke gemeente.
Het College van kerkrentmeesters bestaat uit 4 leden en is verantwoordelijk voor het beheer van de financiële middelen en de gebouwen van de gemeente, met uitzondering van diaconale aangelegenheden. De kerkenraad draagt de eindverantwoordelijkheid, wat tot uiting komt in de goedkeuring van onder andere de begroting en de jaarrekening. Het college dient uit ten minste drie leden te bestaan.
Zowel de kerkenraad als het college onderhouden, door middel van toezicht op de vermogensrechtelijke aangelegenheden, contact met het classicaal college voor de behandeling van beheerszaken, conform Ordinantie 11.
Doelstelling en Visie
De Protestantse Kerk verwoordt in de eerste hoofdstukken van haar Kerkorde haar geloof en belijdenis. Dit vormt de basis voor haar kerkstructuur, organisatie, kerkrecht, ledenadministratie, arbeidsvoorwaarden en financiën.
- De Protestantse Kerk in Nederland is, overeenkomstig haar belijden, gestalte van de ene heilige apostolische en katholieke of algemene christelijke Kerk die, delend in de aan Israël geschonken verwachting, zich uitstrekt naar de komst van het Koninkrijk van God.
- Levend uit Gods genade in Jezus Christus, vervult de kerk de opdracht van haar Heer om het Woord te horen en te verkondigen.
- Betrokken in Gods toewending tot de wereld, belijdt de kerk, in gehoorzaamheid aan de Heilige Schrift als enige bron en norm van de kerkelijke verkondiging en dienst, de drie-enige God: Vader, Zoon en Heilige Geest.
Meer gedetailleerde informatie hierover is te vinden in artikelen I tot en met IV van de kerkorde van de Protestantse Kerk, onder het kopje "De roeping van kerk en gemeente".
Het beleidsplan van de Protestantse Kerk is online beschikbaar via een specifieke link. Het nieuwe beleidsplan van de gemeente Nunspeet is in 2022 door de kerkenraad vastgesteld.
Beloning en Vergoedingen
De beloning van de predikant(en) van de gemeente is geregeld in de ‘Generale regeling rechtspositie predikanten’. De beloning van overige medewerkers in loondienst, zoals kerkelijk werkers en kosters/beheerders, valt onder de ‘Arbeidsvoorwaardenregeling Protestantse kerk in Nederland’. Relevante regelingen zijn via een specifieke link te raadplegen.
Leden van kerkenraden, colleges en commissies ontvangen geen vergoeding voor hun werkzaamheden. Enkel werkelijk gemaakte onkosten kunnen worden vergoed.
Eindverantwoordelijkheid en Delegatie
De kerkenraad draagt de algemene eindverantwoordelijkheid voor het in stand houden van een levende gemeente. Dit wordt nagestreefd door zoveel mogelijk gemeenteleden te betrekken bij het plaatselijk werk. Conform de kerkorde zijn enkele taken gedelegeerd naar afzonderlijke colleges, waaronder het College van Kerkrentmeesters en het College van Diakenen. Deze colleges waken over de financiële slagkracht van de gemeente en leggen via een jaarverslag verantwoording af aan de kerkenraad.
Financiën van de Kerkelijke Gemeente
De verwachte bestedingen (begroting) sluiten doorgaans nauw aan bij de rekeningen van voorgaande jaren. Het plaatselijk kerkenwerk vertoont een grote mate van continuïteit: predikanten en andere werkers verrichten hun werkzaamheden, kerkdiensten worden gehouden en ook andere kerkelijke activiteiten vinden plaats. Dit wordt cijfermatig weergegeven in de kolom 'begroting' in het overzicht onder punt H.
Overzicht van Baten en Lasten
Het onderstaande staat van baten en lasten geeft via de kolom 'begroting' inzicht in de begrote ontvangsten en de voorgenomen bestedingen. De kolom 'rekening' toont de daadwerkelijk gerealiseerde ontvangsten en bestedingen. De voorgenomen bestedingen voor het komende jaar zullen naar verwachting niet sterk afwijken van die van het verslagjaar.
| Omschrijving | Begroting | Rekening |
|---|---|---|
| Ontvangsten | ... | ... |
| Lasten | ... | ... |
| Resultaat | ... | ... |
Toelichting op het Resultatenoverzicht
Kerkgenootschappen en hun onderdelen voorzien in Nederland zelf in de benodigde inkomsten voor hun activiteiten. Jaarlijks wordt via de Actie Kerkbalans aan de kerkleden gevraagd om hun bijdrage voor het werk van de kerkelijke gemeente waartoe zij behoren. Soms bezit de kerkelijke gemeente ook enig vermogen in de vorm van woningen, landerijen of geldmiddelen, soms nagelaten met een specifieke bestemming.
Historie van de Hervormde Kerk van Doornspijk
De huidige Hervormde kerk van Doornspijk dateert uit het jaar 1829. De geschiedenis van deze kerk is nauw verbonden met die van de St. Ludgeruskerk, die aan de Zeedijk werd gebouwd. De plek waar de St. Ludgeruskerk stond, wordt gemarkeerd met stenen op de plaats van de vroegere funderingen.
De huidige Hervormde kerk werd gerealiseerd na twee rampen die het einde betekenden van de Ludgeruskerk. De eerste was een stormramp in februari 1825, waardoor het gebouw al aanzienlijk beschadigd raakte. Een brand door blikseminslag op 18 oktober van datzelfde jaar betekende het einde van een duizendjarige traditie. Zowel de kerk als een naastgelegen boerderij gingen in vlammen op.
Met de bouw van wat toen de Waterstaatkerk werd genoemd, werd in 1829 begonnen. Gekozen werd voor een locatie aan de Zuiderzeestraatweg, omdat deze centraler gelegen was. De huidige Hervormde kerk werd gebouwd als een forse, rechthoekige zaalkerk. In 1952 werd de kerk verbouwd en uitgebreid tot een kruiskerk. Boven de voorgevel bevindt zich een houten koepeltje met daarin een mechanisch torenuurwerk van J. H. Addicks & Zoon uit Amsterdam.
Dat er gesproken wordt over een Waterstaatkerk, heeft te maken met het feit dat tussen 1824 en 1875 veel kerken werden gebouwd met financiële steun van de landelijke overheid. Het ontwerp en de bouw van deze kerken waren onderhevig aan goedkeuring en controle door ingenieurs van het Ministerie van Waterstaat.
De huidige kerk heeft een gestukadoord interieur, met daarin een gemarmerde houten orgelgalerij op Ionische zuilen. In 1996 vond de laatste uitbreiding en renovatie van het kerkgebouw plaats. De klok van de kerktoren stamt uit 1962 en draagt het opschrift "Soli Deo Gloria". De klok is gegoten door W. J. Koek uit Midwolde.
Het huidige orgel in de kerk is in 2005 gebouwd door de firma Hendriksen & Reitsma uit Nunspeet. Hierbij is gebruik gemaakt van het front en pijpwerk van het oude orgel dat in 1898 door J. Proper uit Kampen is gemaakt en in 1968 werd uitgebreid door de firma B. Koch & Zoon uit Apeldoorn.
In het gebouw van de Hervormde gemeente wordt ook gekerkt door de Hersteld Hervormde gemeente Doornspijk-Nunspeet, wat resulteert in vier diensten op elke zondag.
De Oorsprong: De St. Ludgeruskerk
Terug naar de geschiedenis van de St. Ludgeruskerk, die de oorsprong vormt van de huidige Hervormde kerk. De naam is ontleend aan de Friese evangelist Liudger, die leefde van 742 tot 809. In de akte van overdracht wordt voor de allereerste keer de naam Doornspijk genoemd, met de vermelding: 'in villa que nuncupatur Thornspic.' Deze akte werd later teruggevonden in het klooster van het Duitse Werden, dat in 796 door Liudger was gesticht.
In 1332 gebruikten de schepenen van Elburg bij een handelsovereenkomst in het Duitse Lübeck het geheimzegel van Dorenspijt. Zij verklaarden dat hun stad oudtijds de naam Dorenspij droeg. In de 16e eeuw kreeg het gebied aan het einde van de Kerkdijk de naam Doornspijk. Na het zelfstandig worden van Elburg, vormde de kerk aan zee (St. Ludgeruskerk) het nieuwe centrum van het kerspel Doornspijk.
Na het instorten van de kerk in 1825 verhuisde de naam Doornspijk naar het gebied tegenover het erf Klarenbeek. Bij de gemeentelijke herindeling in de vorige eeuw werd vastgesteld dat Doornspijk ook de gemeentenaam zou zijn.
Vroege Kerkenbouw in Doornspijk
De eerste twee kerken in Doornspijk waren houten gebouwen. Vermoedelijk stamt het eerste houten kerkgebouw uit de periode rond 800. De eerste stenen kerk werd omstreeks 1100 gebouwd, waarna in 1130 al een uitbreiding volgde met een koor en een halfronde apsis. Aan het einde van de twaalfde eeuw werd het kerkgebouw uitgebreid met een groot tufstenen koor en een zware toren. In 1473 werd hier nog een groot bakstenen koor in gotische stijl aan toegevoegd.
In 1584 werd de kerk, met uitzondering van de toren, afgebroken. De magistraat van Elburg vreesde dat de vijand, in de toen heersende Tachtigjarige Oorlog, zich in de kerk zou verschuilen. In 1592 werd op de fundamenten een nieuwe, veel kleinere kerk herbouwd. Tegen de noordmuur werd een consistorie gebouwd. Aan de noordwestzijde werden grote zwerfstenen geplaatst om de kerk te beschermen tegen stormvloeden.
De plattelandsbevolking uit de verre omgeving onderhield tot 1825 de wekelijkse kerkgang naar dit kerkgebouw aan de rand van de Doornspijker gemeenschap. Bij de in 1985 gelegde stenen die herinneren aan de fundamenten van de Ludgeruskerk, wordt af en toe nog een openlucht kerkdienst gehouden.
tags: #kerkbode #doornspijk #nunspeet