De Maranathakerk, gelegen in de wijk Duinoord in Den Haag, is een bijzonder gebouw met een rijke geschiedenis en een unieke plaats binnen de wederopbouwarchitectuur van de stad. Het is een ingetogen, intiem gebouw met een verrassende uitstraling, dat zich kenmerkt door uitstekende akoestiek, wat het tot een ideale locatie maakt voor concerten, lezingen en themabijeenkomsten.
Architectuur en Historische Context
Oorsprong als 'Noodkerk'
De Maranathakerk neemt een unieke plaats in in de wederopbouwarchitectuur van Den Haag. Het gebouw is een prototype van een beroemde serie Duitse "Notkirchen" (noodkerken) van na de Tweede Wereldoorlog. De geestelijke vader van deze noodkerken was de Duitse bouwmeester Otto Bartning. Het skelet van het gebouw werd als prefab-bouwpakket per spoor vanuit Zwitserland naar Den Haag vervoerd, als resultaat van een wederopbouwproject voor door de Tweede Wereldoorlog vernietigde kerken, met name in Duitsland. De protestantse kerken in Zwitserland hadden de door ir. Emil Staudacher uit Zürich ontworpen houten dakconstructie aangeboden, inclusief spanten, ramen en deuren, een overgebleven prototype van een serie noodkerken voor het door oorlogsgeweld geteisterde Duitsland.
Integratie door Frits Eschauzier
De Nederlandse architect Frits Eschauzier integreerde deze geschonken dakconstructie in zijn eigen ontwerp. Het gebouw oogt als een gemoedelijk Zwitsers dorpskerkje te midden van de functionalistische gebouwen uit dezelfde periode van wederopbouw. De kerk heeft in grote lijnen een aan de romaanse stijl ontleende vorm, met zijn lage klokkentoren, zijn zware bakstenen steunberen en de halfronde apsis. De kapconstructie is echter modern, en de zachtrond afgewerkte muren en andere details verwijzen naar Eschauziers landhuisstijl.
Interieur en Liturgisch Centrum
Het interieur van de Maranathakerk is een goed voorbeeld van een totaalkunstwerk, waarbij meubilair en kleuren zorgvuldig op elkaar zijn afgestemd. Opvallend is de gedetailleerde detaillering van de onderdelen. De Maranathakerk is een kleinschalige zaalkerk die echter van binnen een ruime aanblik geeft doordat het gebogen houten gewelf tot de nok van het dak rijkt. Opvallend zijn de gelamineerde gebogen houten spanten die van vloer tot nok rijken. Er zijn smalle zijbeuken toegepast en de buitengevels zijn van metselwerk. Aansluitend aan de kerk zijn vergaderruimtes en een kosterswoning gesitueerd. Het liturgisch centrum weerspiegelt de opvattingen van de liturgische beweging, een vernieuwende beweging in de Hervormde Kerk sinds 1945.
De 'Vredeskerk' van Den Haag
De Maranathakerk bestempelt zichzelf als de 'Vredeskerk' van Den Haag. Dit vanwege de locatie op de plaats van de Atlantikwall uit de Tweede Wereldoorlog, de Duitse verdedigingslinie rond de haven van Scheveningen. Na de bevrijding was het gebouw een geschenk van de Zwitserse Evangelische Kerk aan Den Haag. Doordat het gebied rond de Maranathakerk in de Tweede Wereldoorlog onderdeel uitmaakte van de Atlantikwall, werden veel huizen en kerken gesloopt en kwam er na de oorlog veel hoogbouw (kantoren).
Cultureel en Spiritueel Programma
Brede Aantrekkingskracht
Kenmerkend voor de Maranathakerk is het uitgebreide culturele en filosofische programma. Op het snijvlak van spiritualiteit en samenleving vinden drukbezochte themabijeenkomsten plaats. Ook concerten en cantatediensten van Bach trekken een breed publiek. De kerk biedt een rustgevende ruimte waar bezoekers een bijzondere ervaring kunnen beleven tijdens een kerkdienst. De stilte van de zondagochtend helpt daarbij, en in dit 'huis voor de ziel' kan men tot zichzelf komen en zich openstellen voor een ontmoeting met het Eeuwige.
Muziek als Integraal Onderdeel
Elke zondag worden er diensten gehouden in de Maranathakerk, waarin muziek een belangrijke rol speelt. Het is niet slechts versiering, maar een zelfstandig onderdeel van de dienst, naast het gesproken woord. Vijf maal per jaar wordt in een kerkdienst een cantate van Johann Sebastian Bach of een andere componist uitgevoerd. Uitvoerenden zijn het Haagse barokorkest Musica Poëtica met zangsolisten, onder leiding van Jörn Boysen. Het orgel, in 1952 gebouwd door orgelbouwer Mense Ruiter, met mechanische toets- en registertractuur en 23 stemmen over Hoofdwerk, Rugwerk en Pedaal, is een belangrijk instrument in de muzikale vieringen. In 2004 is het orgel gerestaureerd, eveneens door Mense Ruiter Orgelbouw.
Bach - Cantate Gottes Zeit..., 'Actus Tragicus' BWV 106 - Van Veldhoven | Nederlandse Bachvereniging
Activiteiten tijdens Veertigdagentijd en Pasen
De Maranathakerk organiseert diverse activiteiten rondom de christelijke feesten. Van Aswoensdag tot Pasen is het veertigdagentijd, een periode van inkeer, vasten, bezinning en voorbereiding op het Paasfeest. Gedurende deze periode vinden er vespers plaats op woensdagavonden, is de kerk op zaterdagmiddagen open voor bezoekers voor persoonlijke verstilling, en wordt er elke zondagochtend een orgelvariatie op een bekende melodie ten gehore gebracht. Een vastenactie ten bate van de bevolking van Oekraïne wordt gehouden. Daarnaast worden er lezingen georganiseerd, zoals Cécile de Munnik over haar yogastudie in Mumbai, en vinden er klassieke concerten plaats om de Stille Week in te luiden.
Pasen zelf wordt gevierd als een bijzonder feest, waarbij de opstanding van Christus centraal staat. De kerk biedt mogelijkheden om het paasverhaal op een eigentijdse wijze te beleven, bijvoorbeeld door samen The Passion te bekijken.
Speciale Diensten en Bijeenkomsten
Naast de reguliere zondagse vieringen, zijn er speciale diensten en bijeenkomsten. Zo zijn er Stiltevieringen op vrijdagen gedurende de veertigdagentijd, en vinden er gemeenschappelijke diensten plaats in het kader van het Oecumenisch Beraad Duinoord, met deelname van andere kerken in de wijk.
Ook themabijeenkomsten vinden plaats, zoals een avond over het thema "Hoe kunnen we Den Haag biodiverser maken?". Er worden ook reparatie-inloop dagen georganiseerd voor het repareren van kapotte spullen.
Toegankelijkheid en Gemeenschapsleven
Locatie en Bereikbaarheid
De Maranathakerk is gelegen aan de Sweelinckstraat 2e 156 in de wijk Duinoord. Het gebouw is goed bereikbaar met het openbaar vervoer. Trams 3, 11 en 16, en buslijnen 21 en 24 stoppen in de nabijheid van de kerk.
Een Gemeenschap van Verbinding
De Maranathakerk wordt door haar leden ervaren als een plek waar verbinding en gemeenschap centraal staan. Vele persoonlijke verhalen van gemeenteleden benadrukken de gastvrijheid, de open sfeer en het gevoel van thuiskomen. De kerkdiensten zetten aan tot nadenken en bieden bemoediging. De muziek wordt gewaardeerd, en de wekelijkse ontmoetingen na afloop van de dienst, onder het genot van een kopje koffie of thee, versterken het gemeenschapsgevoel.
Leden waarderen de kleinschaligheid van de geloofsgemeenschap, waardoor men elkaar kent en snel contact maakt. De kerk biedt ruimte voor vrijheid van denken en een weldadige sfeer, wat bijdraagt aan een gevoel van innerlijke rust en verbondenheid.
Programma en Activiteiten
Reguliere Kerkdiensten
Elke zondag om 10.30 uur is er een viering in de Maranathakerk. Deze vieringen vormen het hart van de gemeente en omvatten de dienst van de Schrift, de bediening van de Doop en het delen van Brood en Wijn, waarbij traditie en vernieuwing samenkomen. De diensten volgen het Oecumenisch Leesrooster van de Raad van Kerken.
Bijzondere Muzikale Evenementen
Naast de muzikale bijdragen in de zondagse diensten, vinden er ook specifieke concerten plaats. Het ontroerende Stabat Mater van Pergolesi wordt van oudsher uitgevoerd in de Goede Week. De Johannes-Passion en de Matthäus-Passion van J.S. Bach worden uitgevoerd als integraal deel van een kerkdienst. Gitariste Monica Torti brengt innovatieve lunchconcerten.
Overige Activiteiten
De kerk organiseert ook activiteiten zoals lezingen, themabijeenkomsten en de eerder genoemde reparatie-inloop. Er is aandacht voor maatschappelijke thema's, zoals de bijeenkomst over biodiversiteit in Den Haag. De kerk is opgenomen in lijsten van cultureel erfgoed en heeft aandacht gekregen in lokale media voor haar jubileum.
tags: #kerkdienst #maranathakerk #den #haag