Welkom in de Pniëlkerk
Iedereen is welkom in de Pniëlkerk Almelo! Elke zondag om 10 uur vindt er een kerkdienst plaats, die soms ook ‘viering’ wordt genoemd. Daarnaast zijn er diensten op andere tijden, zoals aangegeven in het dienstenrooster.
Speciale aandacht is er voor kinderen tijdens de ‘jong&oud’ kerkdiensten. Deze diensten bieden speciale activiteiten voor kinderen, soms deels elders in het kerkgebouw. Ouders of begeleiders mogen mee als kinderen dit spannend vinden. Tijdens andere vieringen krijgen kinderen een tasje met materiaal om op hun eigen plek bezig te gaan.
Bij de ingang word je welkom geheten en wegwijs gemaakt. Er is een garderobe, toiletten en een invalidentoilet. Je kunt zelf een plaats uitkiezen; alleen de eerste rij is deels gereserveerd voor degenen die een taak hebben in de viering.
Vlak voor het begin van de kerkdienst komen de voorganger, meestal de predikant, en leden van het bestuur, de kerkenraad, binnen. Een kerkdienst wil ruimte bieden voor de ontmoeting met God en met mensen.
De Viering
Tijdens de dienst kan iedereen actief deelnemen via beeldschermen of een papieren programma (liturgie) en een liedbundel. Soms worden er ook gedichten of andere teksten gelezen. De voorganger legt hierin verbindingen tussen Bijbelverhalen en thema’s uit het leven.
Na de kerkdienst is er koffie en gelegenheid voor ontmoeting. Heb je vragen, spreek dan de predikant of een kerkenraadslid aan.
De vieringen kunnen bestaan uit het zingen van liederen, het lezen van een psalm en een moment van stilte. Soms worden kaarsjes aangestoken als gebed, wat een moment van rust biedt midden in de stad en de week.
De stiltevieringen zijn geïnspireerd door de eeuwenoude getijdengebeden in kloosters. Er wordt een vaste liturgie gebruikt, die ongeveer elke zes weken verandert, passend bij de tijd van het jaar. Elke week wordt een psalm gelezen, waarbij het hele psalmboek in een jaar wordt doorgenomen. Er wordt gebruik gemaakt van de vertaling van Swüste, waarbij de psalm in beurtspraak wordt gelezen, zoals dat ook in kloosters gebeurt.
Historische Context en Sluiting
De protestantse, voormalig gereformeerde Pniëlkerk in Almelo viert dit jaar haar zestigste jubileum. De kerk werd op 19 december 1964 in gebruik genomen.
De geschiedenis van de gereformeerde kerk in Almelo gaat verder terug. In 1898 werd aan de Prinsenstraat een gereformeerde kerk gebouwd ter vervanging van een ouder gebouw, de Prinsenstraatkerk. Deze kerk werd echter al snel verkocht om plaats te maken voor een nieuwe, grotere kerk aan het Molenkamp. De Gereformeerde Kerk van Almelo kende een periode van grote bloei en groei.
Ongeveer twintig jaar later, in 1935, werd de grotere Noorderkerk (met 475 zitplaatsen) gebouwd aan de hoek van de Tijhofslaan en de Vissedijk. Ook de behoefte aan kerkelijke vergaderruimte groeide, wat leidde tot de aankoop en verbouwing van een pand in de Grotestraat tot zalencentrum ‘De Rönneboom’ in 1936.
Een derde kerkgebouw, naast de Molenkampkerk en de Noorderkerk, bleek noodzakelijk. In 1963-1964 werd de nieuwe kerk aan de Rembrandtlaan gerealiseerd, ontworpen door architect C.J. Groen. Het betrof een rechthoekige zaalkerk met nevenruimten en een vrijstaande toren. De torenklok, genaamd Arno, werd geschonken door huisarts H.R.P. Norbruis en voorzien van een gedicht van ds. Okke Jager.
De eerste predikant die in de Pniëlkerk werd bevestigd was ds. A. IJkema op 7 maart 1965. Op 3 oktober van hetzelfde jaar werd ds. J. Boonstra bevestigd. Beide predikanten bleven verbonden aan de Pniëlkerk, waarbij ds. Boonstra zich voornamelijk richtte op het pastorale werk in de nieuwbouwwijk Aalderinkshoek.
De groei in Aalderinkshoek leidde tot het aanbieden van kerkdiensten in lokale scholen. Tegelijkertijd nam het gebruik van De Rönneboom af, wat in 1971 leidde tot de overname van de exploitatie door de kerkenraad.
In 1972 werd de Molenkampkerk verkocht aan de gemeente Almelo voor de aanleg van een parkeerterrein, wat tot emoties leidde bij gemeenteleden. De kerk werd in 1973 afgebroken.
Midden jaren ’80 begon het Samen-op-Wegproces tussen de Gereformeerde Kerk en de Hervormde Gemeente in Almelo. Gezamenlijke diensten vonden al sinds 1972 plaats in de wijk De Schelfhorst. Een gevolg van dit samengaan was de sluiting van de gereformeerde Noorderkerk, die tijdens het proces werd hernoemd tot ‘Emmaüskerk’. De laatste dienst vond daar plaats op 27 juni 2004; in 2006 werd het gebouw omgebouwd tot woningen.
Sinds 2020 werkt de Protestantse Gemeente Almelo (PGA) aan een bezuinigingsproject genaamd ‘Loslaten & Opnieuw beginnen’, vanwege krimpende ledenaantallen, dalende inkomsten en stijgende uitgaven. Er werd besloten drie kerkgebouwen te sluiten, waardoor de Grote Kerk als enige overbleef.
Afsluiting van een Tijdperk
Op zondag 22 december 2024 wordt de laatste kerkdienst gehouden in de Pniëlkerk aan de Rembrandtlaan 352.
De verkoopovereenkomst van de Pniëlkerk werd op vrijdag 13 december gepasseerd bij de notaris. Bij de verkoop van het gebouw zijn alle zaken inbegrepen die ‘aard- en nagelvast’ zijn, dat wil zeggen, zaken die zonder beschadiging niet van het gebouw losgemaakt kunnen worden.
Professionele belangstellenden hebben zich gemeld voor de koop van roerende zaken zoals stoelen en plantenbakken. Eerder werd de preekstoel uit de kerk verwijderd, wat resulteerde in een aangepaste tijdelijke indeling van het liturgisch centrum.
Op vrijdag 6 december werd ook het tweeklaviers Van Leeuwenorgel verkocht. In de tweede week van januari 2025 zal het orgel worden gedemonteerd en verscheept naar Portugal, om vervolgens een plaats te krijgen in een kerk op de Azoren. De oorspronkelijke kosten van het orgel bedroegen begin jaren zestig fl. 55.000, de verkoopprijs was € 44.075.
De laatste dienst op 22 december zal worden gevolgd door een samenzijn, een maaltijd en de definitieve sluiting van de kerk. Een commissie heeft een programma samengesteld, en er is veel belangstelling voor zowel de ochtenddienst als het middagprogramma.
Gospelkoor Onderweg, opgericht in 1973, zal ook een laatste optreden verzorgen in de Pniëlkerk. Door de reorganisatie van de Protestantse Gemeente Almelo sluit de kerk binnenkort. Voor de koorleden is de kerk meer dan een repetitieruimte; het is een plek waar vriendschappen en liefdes zijn ontstaan en zelfs huwelijken zijn voltrokken. Het koor wil de boodschap van hoop, blijdschap en liefde meegeven aan het publiek en aan elkaar.
Op zondag 10 november klonk onder leiding van dirigent André Bijleveld het slotakkoord van Onderweg in de kerk aan de Rembrandtlaan, waarmee het tijdperk Pniëlkerk voor het koor ten einde is.
Op zondag 22 januari werd er een Martin Luther King dienst gehouden in de Pniëlkerk, met medewerking van dominee Arjen van der Spek, de MLK band en gospelkoor The King Singers. Deze speciale dienst, rondom Martin Luther King, benadrukte de blijvende actualiteit van zijn boodschap. Een eigen lichtinstallatie zorgde voor extra dimensie bij deze memorial.
De laatste dienst in de voormalig gereformeerde Pniëlkerk zal, net als de dienst ter herdenking van het zestigjarig bestaan, worden voorgegaan door ds. Marco Montagne.
tags: #kerkdienst #pnielkerk #almelo