De Maria Geboortekerk is een rooms-katholiek kerkgebouw in de wijk Hunnerberg van de Nederlandse stad Nijmegen. Gelegen aan de Berg en Dalseweg en het naar de kerk genoemde Mariaplein, is de kerk gewijd aan Maria-Geboorte. Het gebouw, opgetrokken in neogotische stijl, is ontworpen door de architecten Johannes en Jules Kayser. De kerk is een rijksmonument en maakt deel uit van het beschermd stadsgezicht "19e-eeuwse stadsuitleg".
Historische Ontwikkeling van de Kerk
De geschiedenis van de Maria Geboortekerk begint in 1894 met de bouw van een hulpkerkje op deze locatie. Dit hulpkerkje was een ontwerp van Johannes Kayser en diende als uitbreiding van de toenmalige Dominicuskerk aan de Broerstraat. Het oorspronkelijke hulpkerkje bleek echter al snel te klein te zijn. Als gevolg hiervan werd in 1901 een groot neogotisch middenschip toegevoegd aan de bestaande lage hulpkerk. Dit middenschip werd eveneens ontworpen door Johannes Kayser, die zich voor zijn inspiratie richtte op de vroege Franse gotiek.
Een verdere uitbreiding vond plaats in de periode 1923-1924. Nadat de kerk de status van zelfstandige parochiekerk had verkregen, bouwde Jules Kayser, de zoon van Johannes, een koor met dwarsschip en een nieuwe façade. Deze uitbreiding werd verfraaid met twee traptorentjes. Jules Kayser zorgde ervoor dat zijn ontwerp qua stijl naadloos aansloot bij het werk van zijn vader.
De pastorie van de Maria Geboortekerk, ontworpen door H.M. Zoetmulder in 1931, onderscheidt zich door zijn zakelijke baksteenstijl.
Interieur en Gebruik van de Kerk
Het interieur van de Maria Geboortekerk herbergt nog tal van oorspronkelijke neogotische interieurelementen. Hieronder vallen de karakteristieke tegelvloeren, het eikenhouten meubilair en een indrukwekkende kruisweg, vervaardigd door Jan Dunselman.
Tot in de jaren zeventig van de 20e eeuw deed de Maria Geboortekerk dienst als kerk voor de paters dominicanen. Naast het hoofdaltaar kende de kerk zes zijaltaren. Deze altaren werden dagelijks gebruikt door priester-hoogleraren van de Katholieke Universiteit Nijmegen en door tijdelijk verblijvende paters en missionarissen voor het opdragen van de mis. Onder deze geestelijken bevond zich ook de bekende theoloog Willem Grossouw.
In het kader van de herinrichting van de omgeving voor woningbouw werd het parochiehuis van de kerk gesloopt.
De Rol van Diaconie en de Toekomst
Recentelijk, op 5 november, werd Nick Kersten, priesterstudent bij de Maria Geboortekerk, gewijd tot diaken in de St. Janskathedraal in Den Bosch. Zijn priesterwijding staat gepland voor 2023.
De Veranderende Kerklandschap
Tot in de jaren '50 van de vorige eeuw was het op het platteland gebruikelijk dat de oudste zoon de boerderij overnam en de tweede zoon priester werd. In de jaren '60 kwam hier echter een kentering in. Jongeren begonnen zich meer af te zetten tegen bestaande instituties, waaronder de kerk. Steeds meer jongeren gingen studeren en kozen zelf hun studierichting, waardoor een priesteropleiding zelden nog werd gekozen.
Binnen de katholieke kerk ontstond eveneens een emancipatiebeweging, waarbij vrouwen meer betrokken wilden worden bij de kerkdiensten. De kerkdiensten werden moderner, met de introductie van beatmissen. Ondanks deze veranderingen bleven de kerken leeglopen, omdat mensen zich steeds minder thuis voelden bij de kerk. Deze trend zet zich tot op de dag van vandaag voort. Dit, in combinatie met een tekort aan priesters, leidt noodgedwongen tot het sluiten van kerken. De resterende priesters pendelen vaak tussen verschillende kerkgebouwen om de zondagse diensten te verzorgen.
Nick Kersten: Een Bewuste Keuze voor het Priesterschap
Tegen deze achtergrond is het des te opmerkelijker dat er een jonge diaken, Nick Kersten, actief is binnen de Maria Geboortekerk. Nick, 31 jaar oud en afkomstig uit Uden, groeide op in een hecht gezin. Hoewel hij katholiek werd opgevoed en met kerstmis naar de kerk ging, was zijn kerkbezoek aanvankelijk beperkt. Na het behalen van zijn middelbare school ging hij in Nijmegen Management, Economie en Recht studeren aan de HAN. Hij voelde zich echter niet op zijn plek en begon te lezen in de bijbel, wat hij omschrijft als "studieontwijkend gedrag". Dit moment markeerde een persoonlijke bekeringservaring. Hij ging meer naar de kerk en ontwikkelde een diep verlangen naar het priesterschap, waarbij hij zich een leven zonder priester-zijn niet kon voorstellen.
Na zijn studie in Eindhoven keerde hij terug naar Nijmegen om theologie aan de universiteit te studeren. Na het behalen van zijn bachelor ging hij naar Leuven voor zijn master en volgde daarna nog een jaar aan het seminarie in Den Bosch. Vorig jaar begon hij als priesterstudent bij de Maria Geboortekerk. Hoewel zijn ouders aanvankelijk wellicht verrast waren door zijn keuze, hebben ze hem altijd gesteund en zijn ze trots op zijn geluk.
Een Levendige Parochie
Nick ervaart het als zeer prettig om verbonden te zijn aan de Maria Geboortekerk. Hij beschrijft het als een levendige kerk waar nieuwe mensen worden verwelkomd en waar na de kerkdienst altijd gelegenheid is voor een kopje koffie. De parochianen variëren in leeftijd en komen zowel uit de directe omgeving als uit de regio Nijmegen. De kerk biedt diverse activiteiten, waaronder een kinder- en tienerclub, en een club voor studenten.
Gedurende het jaar worden er diverse activiteiten georganiseerd. Zo werd op 11 november het St. Maartensfeest gevierd met een paard, een acteur die St. Maarten uitbeeldde, en vele kinderen. In januari start de Alphacursus, een cursus gericht op geloofsgroei, die bestaat uit tien bijeenkomsten met gezamenlijke maaltijden, wat leidt tot verbondenheid en een veilige omgeving om over geloofszaken te praten. Dit is de tweede keer dat Nick deze cursus organiseert.
Zingeving en Begeleiding
In een tijd waarin veel mensen zoeken naar zingeving, mede door de impact van de coronapandemie, klimaatverandering en geopolitieke conflicten, biedt Nick een luisterend oor voor levensvragen. Hij gaat de diepte in met mensen, op zoek naar hun diepste drijfveren, met als doel hen te begeleiden in hun eigen zoektocht naar God, zonder hen te willen bekeren.
De Toekomst van Nick Kersten
In juni zal Nick Kersten tot priester worden gewijd. Hoewel het nog niet definitief is of hij bij de Maria Geboortekerk kan blijven, zal hij in ieder geval werkzaam zijn binnen het Bisdom van 's-Hertogenbosch. Hij kijkt optimistisch naar de toekomst, ondanks de afnemende kerkgang, omdat ook het aantal priesters afneemt.
De Maria Geboortekerk, met zijn opvallende neogotische architectuur aan de Berg en Dalseweg, blijft een bezienswaardigheid die nieuwsgierigheid wekt. De kerk, die nog steeds in gebruik is en waar elke zondag een mis wordt gehouden, heeft een rijke historie die teruggaat tot 1894. Het Mariabeeld voor de kerk draagt bij aan de sfeer van het gebouw.
tags: #maria #geboortekerk #nijmegen #diaconie