Het dorp Odoorn, gelegen op de Hondsrug in Drenthe, is een van de vele prachtige brinkdorpen die langs de N34 te vinden zijn. Odoorn, met zijn historische namen Oderen en Oring, kent een rijke geschiedenis die ook in het kerkgebouw tot uiting komt.
Historische Ontwikkeling van de Kerk
De oorsprong van de kerk van Odoorn gaat terug tot de 13e eeuw, toen het dorp werd afgesplitst van de parochie Anloo. Destijds werd een kerk gebouwd die grotendeels was opgetrokken uit bewerkte zwerfstenen. Deze stenen, waaronder granietblokken, vormden de basis voor de muren van de kerk, die tot een hoogte van anderhalve meter waren opgebouwd. Deze granietblokken, die in de loop der tijd veel hebben meegemaakt, werden destijds met de toenmalige gereedschappen en mogelijkheden tot het consistorie van de Hervormde kerk in Odoorn gehakt, wat ongetwijfeld een immense klus was.
Helaas stortte de kerk in 1634 grotendeels in. Het achterste gedeelte, het consistorium (ook wel koor genoemd), bleef echter gespaard. Tegen dit oude Middeleeuwse koor werd in 1857 een nieuwe, grotere kerk gebouwd. Dit gebouw, de St. W. Margarethakerk, is een opmerkelijk kerkgebouw in het Drentse dorp Odoorn. Het gebouw is bijzonder vanwege het koor van de oorspronkelijke middeleeuwse kerk, dat bij de herbouw in de 19e eeuw bewaard is gebleven.
De huidige kerk uit de 19e eeuw is een zaalkerk van vijf traveeën breed met een ingebouwde toren, ontworpen door W. van Ernst. De muren met rondboogvensters zijn geleed door lisenen. Bij een brand ging het gehele interieur verloren; de huidige preekstoel dateert uit 1897.
Restauratie en Nieuwe Bestemming
Na 112 jaar was de kerk aan een grondige renovatie toe. Deze noodzaak viel samen met de realiteit van teruglopend kerkbezoek, wat de aanleiding vormde om na te denken over een ruimere bestemming voor het gebouw. Besloten werd om de kerk ook als een cultuurpodium te laten functioneren, als het culturele hart van Odoorn en omstreken.
Om dit te realiseren, werd een renovatieplan opgesteld dat tevens een bouwkundige aanpassing inhield. Na het verkrijgen van financiering, met dank aan het Rijk, de Provincie en enkele particuliere fondsen, werd in november 2010 met de uitvoering van de werkzaamheden een begin gemaakt. Onder leiding van ir. R. Kouwen werden de werkzaamheden in juli 2011 afgerond.
De Oringer kerk voldoet na de restauratie uitstekend aan de eisen van de hedendaagse cultuurconsument. Het gebouw is voorzien van een podium, een garderobe, een kleine keuken en een gehandicaptentoilet. Tevens zijn de banken verbeterd qua zitcomfort, is er meer beenruimte gecreëerd en is een deel van de banken vervangen door comfortabele stoelen.
Op vrijdagmiddag 15 juli 2011 vond een feestelijke openingsbijeenkomst plaats in de prachtig gerestaureerde kerk. Bij deze gelegenheid heette de voorzitter van het kerkbestuur, mevr. Tonny Besselse, bijzondere gasten welkom, waaronder burgemeester Marco Out, projectleider architect R. Kouwen en drs. Olav Reijers, directeur van Drents Plateau.
De Kerk als Cultureel en Sociaal Centrum
De culturele Stichting Oringer Kerk en Cultuur (SOKC) is beheerder van de kerk. Deze stichting organiseert culturele activiteiten in de kerk en verzorgt tevens de verhuur van het gebouw. Dit initiatief is ontstaan vanuit de teruglopende kerkbezoeken en de daarmee gepaard gaande financiële uitdagingen voor het onderhoud van het kerkgebouw.
De kerk van Odoorn is eigendom van Stichting Het Drents Landschap. Het gebouw blijft de plek voor kerkelijke activiteiten en kan voor allerlei andere activiteiten worden verhuurd. De Stichting Oringer Kerk en Cultuur (SOKC) is opgericht met als doel culturele activiteiten te organiseren die geld opleveren voor het onderhoud van kerk en interieur.
De Vrijzinnige Kerk van Odoorn is in november 2016 bestuurlijk samengegaan met de Grote Kerk van Emmen. Desondanks blijft er een eigen sectie gericht op de mensen in de dorpen van de voormalige Vrijzinnige Gemeente Odoorn e.o. De kerk van Odoorn streeft ernaar om aanwezig te zijn voor de behoeften van mensen, door activiteiten te organiseren en mensen te begeleiden bij hun levensvragen.
Activiteiten en Gemeenschapszin
De kerk van Odoorn is een plek waar ruimte is voor geloven in brede zin, voor aanwezigheid in de samenleving en voor gezamenlijke activiteiten. Er worden diverse activiteiten in en buiten de kerk georganiseerd, en mensen worden begeleid bij hun levensvragen.
Er vinden regelmatig diensten plaats, vaak in samenwerking met de Grote Kerk Emmen. Deze diensten hebben uiteenlopende thema's, zoals 'de stemmen van de natuur', en worden muzikaal omlijst. Er wordt gecollecteerd ten behoeve van diaconale doelen en de wijkkas.
Ook culturele evenementen vinden plaats in de kerk. Zo waren er van zaterdag 28 maart tot en met paasmaandag 6 april de zestien kruiswegstaties van de Rotterdamse kunstenaar Aad de Haas te bewonderen, met hun bijzondere symboliek. Aad de Haas was een kunstenaar die in 1944 onderdook in Zuid-Limburg.
Daarnaast is er aandacht voor de gemeenschap en het welzijn van de inwoners. De term WEDERKERIGHEID is een kernwaarde die centraal staat in initiatieven zoals 'My Home', dat erop gericht is de directe leefomgeving te verbeteren en mensen te helpen zich thuis te voelen.
Er wordt ook gekeken naar de toekomst en hoe kerken elkaar kunnen versterken en helpen. De kerk van Odoorn, eigendom van Stichting Drents Landschap, blijft een belangrijke rol spelen als ontmoetingsplek voor zowel kerkelijke als culturele en sociale activiteiten.
De kerk is in 1965 aangewezen als rijksmonument. Het behoud van het Middeleeuwse koor, in combinatie met de 19e-eeuwse herbouw en de recente restauratie, maakt de St. W. Margarethakerk tot een waardevol monument.
tags: #protestantse #gemeente #odoorn