De Vaste Vrijwillige Bijdrage (VVB) in de GKV: Een Noodzaak voor Kerk-Zijn

Samen kerk-zijn is van onschatbare waarde en brengt een financiële realiteit met zich mee. De Vaste Vrijwillige Bijdrage (VVB) is de primaire methode waarop kerken zoals de GKV hun financiële lasten dragen. Dit concept, dat diep geworteld is in de gemeenschap, vraagt van elk lid een financiële bijdrage om het kerkelijk leven mogelijk te maken.

Wat Betekent VVB?

VVB staat voor Vaste Vrijwillige Bijdrage. Dit betekent dat iedereen die lid is van de kerk wordt gevraagd om een financiële bijdrage te leveren. Het woord 'vast' impliceert dat het niet gaat om een eenmalige gift, zoals een collecte, maar om een periodieke bijdrage, bij voorkeur maandelijks. Het woord 'vrijwillig' benadrukt dat het geen verplichte contributie is; de kerk wil voorkomen dat geld een drempel vormt om lid te worden.

Waarom is de VVB Nodig?

De kerkelijke gemeente is vrijwel volledig afhankelijk van de VVB om de diverse kosten te dekken. Deze kosten omvatten niet alleen de salarissen van predikanten, kosters en jeugdwerkers, maar ook het onderhoud van het kerkgebouw, de muziekinstallatie, het jeugdwerk en zelfs de dagelijkse benodigdheden zoals koffie.

Financiële Verantwoordelijkheid binnen de Gemeente

De financiële behoeften van de kerk zijn divers. Ongeveer vijfenzestig procent van de jaarlijkse kosten is gerelateerd aan de salarissen van kerkelijk personeel, waaronder predikanten, kerkelijk werkers en kosters. Ongeveer tien procent van de kosten is bestemd voor de exploitatie van het kerkgebouw, zoals energie, schoonmaak, verzekeringen en onderhoud. Daarnaast draagt elk gemeentelid, zowel belijdend als dooplid, jaarlijks een vast bedrag af aan het landelijke kerkverband van de NGK, wat bijdraagt aan zaken als predikantenopleiding, toerusting en arbeidszaken.

De grootste stijgingen in de jaarlijkse kosten worden veroorzaakt door de indexering van salarissen en de stijgende kosten voor het in stand houden van het kerkgebouw, evenals de recente forse stijging van de energiekosten. Ondanks inspanningen om zo zuinig mogelijk te zijn, blijft de financiële druk bestaan.

Richtlijnen voor de VVB

Hoewel er geen harde norm of eis is, zijn er richtlijnen om gemeenteleden te helpen bij het bepalen van hun bijdrage. Deze richtlijnen zijn gebaseerd op het bruto (belastbaar) inkomen.

Gemiddelde Bijdragen en Variaties

In sommige gemeenten wordt een gemiddelde bijdrage van €50,- per maand gevraagd van belijdende leden en €5,- per maand van doopleden. Voor een gezin met twee kinderen komt dit neer op gemiddeld €110,- per maand. Het is echter erkend dat gemeenteleden met een lager inkomen mogelijk minder kunnen bijdragen, terwijl leden met een hoger inkomen meer kunnen missen. De bijdragen kunnen variëren van €10,- tot €250,- per maand per belijdend lid.

Richtlijnen op Basis van Inkomen

Het Steunpunt Kerkenwerk heeft richtlijnen opgesteld die gebaseerd zijn op het bruto jaarinkomen. Deze richtlijnen bieden een perspectief op de verwachte bijdrage:

Inwonende kinderen met een eigen inkomen worden geacht zelf VVB te betalen. De afdracht per gemeentelid aan landelijke omslagen bedraagt ongeveer €130,- per jaar, wat neerkomt op circa €11,- per maand per gemeentelid. Dit bedrag wordt gezien als een mogelijke ondergrens, indien financieel mogelijk.

Fiscale Aftrekbaarheid en Periodieke Giften

Giften aan de kerk zijn fiscaal aftrekbaar, met een drempelbedrag van één procent van het belastbaar inkomen en een plafond van tien procent. Een voorbeeld: bij een belastbaar inkomen van €30.000 en een jaarlijkse gift van €456,-, is €156,- aftrekbaar.

Het Voordeel van Periodieke Giften

Bij een normale gift geldt een drempelbedrag van één procent van het belastbaar inkomen. Echter, als een periodieke gift wordt vastgelegd, vervalt deze drempel. Dit betekent dat de volledige gift aftrekbaar is. Vroeger was hiervoor een notaris nodig, maar nu volstaat een schriftelijke verklaring, mits de gift minimaal vijf jaar wordt gegeven.

Een periodieke gift kan aanzienlijke belastingvoordelen bieden. Bij een belastbaar inkomen van €30.000 en een jaarlijkse gift van €456,-, kan de volledige €456,- worden afgetrokken, wat resulteert in een aanzienlijke besparing op de te betalen belasting.

De VVB in de Praktijk: Discussie en Uitdagingen

Het concept van de VVB wordt soms als gedateerd ervaren, vooral in stadsgemeenten met een diverse samenstelling, zoals veel studenten. Studenten hebben vaak een beperkt inkomen en een minder sterke binding met de lokale gemeente, mede door hun lidmaatschap van studentenverenigingen en de kerkelijke banden met hun ouderlijk huis.

Verantwoordelijkheid en Binding

Er is een discussie gaande over de effectiviteit van het VVB-concept in de huidige maatschappij. Sommigen stellen dat het tijd is voor een meer gestructureerde vorm van financiële bijdrage, mogelijk een soort 'gezonde contributie', die de werkelijke kosten van het kerkelijk functioneren weerspiegelt. Anderen benadrukken dat het principe van verantwoordelijkheid, dat centraal staat in de VVB, juist wordt aangesproken op een manier die in andere verenigingen ook wordt toegepast.

De manier waarop verantwoordelijkheid wordt ervaren en vormgegeven, is veranderd. Vroeger was de kerkenraad voor alles verantwoordelijk, terwijl nu transparantie en eigen zeggenschap belangrijker worden gevonden. Dit leidt tot een wens om te weten waar het geld naartoe gaat en zelf te kunnen bepalen wat een billijke bijdrage is.

Verschillende Benaderingen van VVB

De concrete invulling van de VVB verschilt per gemeente. Sommige gemeenten publiceren tabellen waarin de VVB gekoppeld is aan inkomen en kindertal. Andere gemeenten vragen jaarlijks om een opgave van de verwachte maandelijkse bijdrage, wat bindend is voor de financiële planning. Er zijn ook gemeenten die een vast minimumbedrag hanteren, zoals €17 tot €18 per maand per lid, hoewel dit niet universeel wordt toegepast.

De praktische uitvoering kan variëren. Sommige kerken raden aan om de bijdrage maandelijks automatisch over te maken via internetbankieren of een bank-app. Anderen stellen dat het sturen van een acceptgirokaart, eventueel met een basisbedrag dat de gever zelf kan aanpassen, kan helpen om het niet te vergeten. De kosten voor het gebruik van acceptgiro's zijn echter hoger dan die van geautomatiseerde betalingen.

De discussie over de VVB raakt de kern van hoe geloof, gemeenschap en financiële verantwoordelijkheid samenkomen. Het is een voortdurend proces van aanpassing aan veranderende maatschappelijke normen en individuele omstandigheden, met als doel het voortbestaan van de kerkelijke gemeenschap te waarborgen.

tags: #norm #vaste #vrijwillige #bijdrage #gkv