Belijdenis doen is een belangrijk moment binnen het christelijk geloof, waarbij iemand openlijk uitspreekt te geloven in God. Dit gebeurt doorgaans in de kerkelijke gemeenschap en markeert een persoonlijke keuze en verbintenis met het geloof.
Wanneer je iets belijdt, spreek je uit dat je iets gelooft. Als je belijdenis doet, spreek je specifiek uit dat je in God gelooft. Dit gebeurt in de kerk, wat een openbare verklaring is van een geloof dat voorheen misschien stil in je kamer werd uitgesproken. Het proces van belijdenis doen wordt soms vergeleken met een bruiloft: de relatie wordt niet langer geheim gehouden, maar iedereen mag ervan weten.
Er wordt ook wel gezegd dat je met je belijdenis je doop bevestigt. Bij de doop zegt God tegen je: "Jij bent mijn kind, ik hou van je!" Met een belijdenis maak je vervolgens een statement: je geeft aan dat God voor jou op nummer één staat, ongeacht de omstandigheden. Je belooft ervoor te gaan, in voor- en tegenspoed, en je kunt vertellen over het verschil dat God in jouw leven maakt.
Het Proces van Belijdenis Doen
Niet iedereen ervaart het geloven in God op dezelfde manier. Sommige mensen vinden dit heel vanzelfsprekend en doen enthousiast mee met kerkelijke activiteiten. Voor anderen is dit proces minder vanzelfsprekend en gaat het gepaard met meer vragen en overwegingen.
Het woord 'belijden' betekent letterlijk 'hetzelfde zeggen'. Het Griekse woord hiervoor impliceert instemmen met wat God in de Bijbel zegt. Belijdenis doen is dus openlijk uitkomen op Wie jij je verwachting stelt. Dit doe je niet alleen in de kerk, maar ook in de wereld.
De Rol van Catechisatie
Om je voor te bereiden op het doen van belijdenis, wordt vaak catechisatie gevolgd. Dit is een vorm van onderwijs in de geloofsleer. Hoewel de term 'belijdeniscatechisatie' specifiek wordt gebruikt voor de laatste fase van voorbereiding, kan men vanaf jonge leeftijd al deelnamen aan catechese.
Tijdens de catechisatie is er ruimte om te praten over zaken die jou bezighouden. Geloof is niet altijd een onderwerp dat je met iedereen durft te bespreken, maar op een catechisatieavond kan dit wel. Het wordt door deelnemers als waardevol ervaren om vragen te delen en te horen hoe anderen erin staan, soms balancerend tussen geloof en twijfel.
De catechese is meer dan het vergaren van kennis. Essentieel hierbij zijn onderling vertrouwen, de bereidheid om kwetsbaar te zijn en een open gesprek. Voorgangers moeten zich ook kwetsbaar durven opstellen en hun hart laten zien. Jongeren hebben rolmodellen nodig van mensen die leven uit geloof.
Tijdens het traject van catechisatie, en met name de belijdeniscatechisatie, leer je meer over de Bijbel, de geloofsleer en de klassieke thema's van het christelijk geloof, zoals God de Vader, God de Zoon, God de Heilige Geest, de orde van het heil, de sacramenten, gebed, kerk en zending, Israël, huwelijk en seksualiteit.
Historische Context en Betekenis
De praktijk van geloofsbelijdenis kent een lange geschiedenis binnen het christendom. Al in de vroege kerk, rond 215 na Christus, beschrijft kerkvader Hippolytus een periode van drie jaar catechese voor nieuwe gelovigen, gevolgd door vasten, doop en het uitspreken van een voorgeschreven geloofsbelijdenis.
In de middeleeuwen, toen de kerk voornamelijk groeide door geboorten, werden kinderen gedoopt kort na de geboorte. Het vormsel, een sacrament waarbij de Heilige Geest wordt ontvangen om van het geloof te getuigen, werd later toegevoegd.
Na de Reformatie wilden protestanten af van sacramenten zonder duidelijke Bijbelse basis. Alleen doop en avondmaal bleven over. Calvijn stelde een openbare belijdenis in om gelovigen te onderwijzen en de kerk te behoeden voor onwetendheid. Dit werd tijdens de Synode van Dordrecht (1618-1619) officieel overgenomen.
In Nederland kregen kinderen in de Nederlandse Hervormde Kerk iedere zondag catechisatie. Aanvankelijk werd geloofsbelijdenis afgelegd voor de kerkenraad. Tegenwoordig is de leeftijd voor belijdenis doen vaak achttien jaar of ouder, hoewel dit per gemeente kan verschillen.
Waarom Belijdenis Doen?
Vroeger was het doen van belijdenis vaak een voorwaarde om deel te mogen nemen aan het Heilig Avondmaal. Tegenwoordig mag iedereen deelnemen aan het avondmaal, ongeacht of men belijdend lid is. Toch blijft belijdenis doen om verschillende redenen van belang:
- Duidelijke Keuze voor God: Het is van belang voor jezelf en de mensen om je heen om duidelijk je keuze voor God te uiten en te belijden. Het is een statement dat God op nummer één staat.
- Bevestiging van de Doop: Belijdenis doen kan worden gezien als het 'overnemen van je doop'. Waar je ouders bij de doop antwoord gaven op de doopvragen, spreek je nu zelf je 'ja' uit tegen God en Zijn kerk.
- Medeverantwoordelijkheid in de Gemeente: De kerkorde noemt het dragen van medeverantwoordelijkheid in de gemeente van Christus als een reden om openbare geloofsbelijdenis af te leggen. Dit houdt in dat je je gaven inzet voor de opbouw van de gemeente.
- Gemeenschap van Woord en Sacramenten: Belijdenis doen helpt om te blijven bij de gemeenschap van Woord en sacramenten. In een tijd van individualisme is het belangrijk om bij een gemeenschap te horen, elkaar vast te houden, aan te scherpen en te bemoedigen.
- Getuigenis van Geloof: Belijdenis doen is een getuigenis van het geloof. Het is het uitspreken dat je in God gelooft en probeert te leven zoals Jezus heeft voorgedaan.
Het doen van belijdenis is niet alleen een persoonlijke keuze, maar ook een keuze voor de gemeenschap. Je zegt 'ja' tegen God, maar ook tegen Zijn gemeente. Beide horen onlosmakelijk bij elkaar.
De Geloofsbelijdenis
Er zijn verschillende geloofsbelijdenissen die de kern van het christelijk geloof omschrijven. De oudste, die waarschijnlijk in 100-200 na Christus is geschreven, wordt ook wel de Twaalf Artikelen van het Geloof genoemd. In veel kerken wordt deze belijdenis gezongen bij het Avondmaal en gelezen bij begrafenissen.
De Apostolische Geloofsbelijdenis luidt:
Ik geloof in God de Vader, de Almachtige, Schepper des hemels en der aarde.
En in Jezus Christus, zijn eniggeboren Zoon, onze Heer, die ontvangen is van de heilige Geest, geboren uit de maagd Maria, die geleden heeft onder Pontius Pilatus, is gekruisigd, gestorven en begraven, nedergedaald ter helle, ten derden dage wederom opgestaan van de doden, opgevaren ten hemel, zittende ter rechterhand Gods, des almachtigen Vaders, vanwaar Hij komen zal om te oordelen de levenden en de doden.
Ik geloof in de heilige Geest.
Ik geloof een heilige, algemene, christelijke Kerk, de gemeenschap der heiligen, vergeving der zonden, wederopstanding des vleses, en een eeuwig leven.
Persoonlijk Geloof en de Leer van de Kerk
Er bestaat discussie over de nadruk die gelegd moet worden op persoonlijk geloof versus de leer van de kerk bij het doen van belijdenis. Beide aspecten zijn echter onlosmakelijk met elkaar verbonden.
De leer van de kerk, zoals verwoord in belijdenisgeschriften, gaat over de kern van het Evangelie: de boodschap van zonde en genade, verlorenheid en redding. Het is onmogelijk om deze leer van harte te belijden zonder persoonlijk geraakt te worden door de boodschap en zonder toevlucht te nemen tot Jezus Christus.
Tegelijkertijd is het doen van belijdenis niet enkel een uiting van persoonlijk geloof. Het draait primair om het belijden van de Heere Jezus Christus. Je zegt niet alleen 'ja' tegen God, maar ook tegen Zijn kerk. Het persoonlijke geloof moet zich voegen in de kerk van alle tijden en plaatsen.
Het doen van belijdenis is een hartelijke instemming met de leer van Gods Woord, die tegelijkertijd persoonlijk is en het persoonlijke overstijgt. Je zingt mee in het koor dat al eeuwenlang lofzang zingt voor God.
Leeftijd en Voorwaarden
Er is geen vaste leeftijd om belijdenis te mogen doen. Wel wordt vaak gesproken over het 'tot je verstand gekomen zijn', wat betekent dat men verantwoordelijkheid kan dragen voor de christelijke opvoeding en Gods beloften. Historisch gezien lag deze leeftijd lager dan tegenwoordig.
Naast de leeftijd is er ook de geloofseis. Zonder persoonlijk geloof kan geen belijdenis gedaan worden. Echter, als je de leeftijd hebt bereikt maar nog geen helderheid hebt over je persoonlijke geloof, kan dit leiden tot een innerlijke worsteling. Het is dan belangrijk om de Heere te zoeken en niet uit te stellen.
Het doen van belijdenis is een moment waarop je je eigen 'ja-woord' toevoegt aan het 'ja-woord' van je doop. Het is een bewuste keuze om je te verbinden aan God en Zijn gemeente.
Belijdenis doen. Wat houdt het in?
De Dienst van Belijdenis
Een belijdenisdienst is een bijzondere gebeurtenis in het leven van een gelovige. De dienst kan op verschillende manieren worden ingevuld, maar bevat vaak de volgende elementen:
- Voorlezen van een Formulier: Een formulier wordt voorgelezen dat de doop en het Heilig Avondmaal toelicht.
- Vragen en Antwoorden: Er worden vragen gesteld over de keuze voor God en de betekenis daarvan. Degenen die belijdenis doen, antwoorden met 'ja'.
- Zegen: De voorganger spreekt een zegen uit over de belijdende leden, soms met een specifieke bijbeltekst als symbool.
- Liederen: Er wordt veel gezongen, zowel door de gemeente als voor degenen die belijdenis doen.
- Preek/Verkondiging: Een preek die aansluit bij het thema van belijdenis doen.
- Liturgie: Vaak ontvangen de bezoekers een boekje met het programma en de liederen.
Na de dienst is er vaak een moment van felicitatie, gevolgd door een viering thuis met familie en vrienden.
tags: #opstel #belijdenis #doen