Het houden van huisdieren brengt veel vreugde met zich mee, maar vereist ook verantwoordelijkheid en de juiste zorg. De Wet dieren stelt dat dieren goed verzorgd moeten worden. Wanneer u getuige bent van een situatie waarin een dier ziek, gewond of verwaarloosd is en geen adequate veterinaire hulp krijgt, kan de eigenaar hiervoor strafbaar zijn. Het kan een uitdaging zijn om dit direct met de eigenaar te bespreken. Als u liever anoniem een melding wilt doen, zijn er mogelijkheden om dit te doen. Zieke of gewonde dieren moeten tijdig naar de dierenarts. Helaas is dit niet altijd het geval, mede doordat niet iedereen zich hiervan bewust is. Regelmatig bezoek aan de dierenarts is essentieel, bijvoorbeeld voor vaccinaties en advies over voeding.
Dierenwelzijn en Hulpverlening
Het welzijn van dieren kan in gevaar komen door diverse factoren. Indien u zich zorgen maakt over dierenwelzijn, zijn er verschillende instanties en hulpmiddelen beschikbaar. Schuldhulpverleners en bewindvoerders die geconfronteerd worden met situaties waarin een dier niet goed wordt verzorgd, kunnen ondersteuning vinden. Er bestaat dierenhulp voor minima-adressen, gericht op huishoudens met beperkte financiële middelen. Dit is een belangrijke stap om te zorgen dat ook kwetsbare huishoudens hun huisdieren de nodige zorg kunnen bieden.
Milieuvriendelijke Huisdierverzorging
Bij de keuze voor een huisdier wordt vaak niet direct aan de milieu-impact gedacht. Echter, het voer van uw huisdier heeft de grootste impact op het milieu. Over het algemeen is droogvoer voor honden en katten minder belastend dan natvoer. De klimaatimpact van voeding voor een hond bedraagt ongeveer 2% van de totale klimaatimpact van een Nederlands huishouden, en voor een kat minder dan 1%. Een aanzienlijk deel hiervan wordt veroorzaakt door het voer.
Daarnaast kunnen uitwerpselen van huisdieren milieuproblemen veroorzaken. Grotere dieren eten en produceren meer, wat de impact vergroot. Het is daarom belangrijk om uw huisdier niet te veel voer te geven, aangezien veel dieren meer krijgen dan ze nodig hebben. Let ook op de verpakking van dierenvoer. Kies voor materialen die goed recyclebaar zijn en lever deze gescheiden in.
Specifieke Voedingskeuzes voor Milieu-impact
De meeste klimaatimpact van een hond of kat is afkomstig van het voer, dat deels uit vlees bestaat. Vaak zijn dit dierlijke bijproducten zoals orgaanvlees, uiers of hanenkammen. Er kan echter ook spiervlees in zitten, dat door mensen geconsumeerd kan worden. Voor het milieu is het beter om voer te geven dat voornamelijk dierlijke bijproducten bevat. Deze herkent u aan termen als orgaanvlees, dierlijk meel, dierlijk vet, dierlijke nevenproducten en dierlijke bijproducten op het etiket. Als 'vlees' op het etiket staat, is het waarschijnlijk spiervlees.
De milieudruk van droogvoer (brokken) is lager dan die van natvoer (uit blik). Dit komt doordat de productie van natvoer meer impact heeft en omdat natvoer sneller bederft, wat leidt tot meer verspilling. Dit laatste kunt u voorkomen door niet te veel natvoer tegelijk te geven en geopende verpakkingen in de koelkast te bewaren. Als uw kat weinig drinkt, kan natvoer een goede optie zijn.
Afvalbeheer van Huisdieruitwerpselen
Hondenpoep dient te worden opgeruimd en met zakje en al in de afvalbak te worden gegooid. Gooi het zakje met poep niet in de afvoerput. Kattendrollen horen eveneens in de vuilnisbak en niet in de gft-bak, vanwege de aanwezigheid van ziektekiemen. Kattengrit hoort bij het restafval. Verschoon de kattenbak tijdig, maar niet vaker dan nodig is. Door dagelijks de drollen te verwijderen, kunt u geurtjes beperken en de bak langer gebruiken.
Verzorging van Specifieke Huisdieren
Vachtverzorging
De meeste dieren houden zichzelf schoon, maar ze kunnen extra hulp gebruiken door middel van borstelen of trimmen. De manier waarop een dier het beste wordt verzorgd, verschilt per diersoort.
Honden
Honden houden zichzelf en soortgenoten goed schoon. Met een goede borstelbeurt blijft de vacht mooi. Door losse haren te verwijderen, krijgt de huid zuurstof. Te vaak borstelen is echter niet aan te raden. Kortharige honden, zoals Labradors, hebben minder veeleisende vachtverzorging nodig dan langharige honden. Langharige honden, zoals de Bobtail of Bearded Collie, moeten dagelijks geborsteld worden. Borstel bij deze honden eerst tegen de haarrichting in. Ruwharige honden, zoals de Cocker Spaniel of een ruwharige teckel, moeten regelmatig getrimd worden. Gebruik bij voorkeur een borstel van natuurlijk materiaal; plastic kan statisch geladen zijn. Grove kammen zijn geschikt voor het verwijderen van hardnekkige klitten, met name kammen met lange, afgeronde tanden voor langharige honden.
Een hond wast zichzelf dagelijks, waardoor een bad niet vaak nodig is. Te vaak in bad gaan kan de huid zelfs beschadigen. Verwijder klitten voordat de hond nat wordt gemaakt. Droog de hond na het baden voorzichtig af met een handdoek en kam de vacht.
Katten
Katten gebruiken hun tong om zichzelf schoon te maken. Door de sterke tong kunnen er haren worden ingeslikt, die meestal gemakkelijk worden uitgescheiden. Wanneer een kat van winter- naar zomervacht gaat (en vice versa), kan extra verzorging nodig zijn. Regelmatig borstelen helpt bij het verwijderen van losse haren en de wisselende ondervacht. Kortharige katten hebben weinig vachtverzorging nodig. Bij halflangharige en langharige katten kan het zelf verzorgen van de vacht lastig zijn, vooral achter de oren, in de oksels en liezen, waar snel klitten kunnen ontstaan. Klitten vormen zich doordat losse haren samenkomen. Het regelmatig borstelen verwijdert losse haren, voorkomt klitten en vermindert de hoeveelheid haar die de kat binnenkrijgt tijdens het wassen.
Haarloze katten hebben soms wat plukjes haar, maar hoeven niet gekamd te worden. Hun huid vraagt wel extra aandacht omdat de talgklieren talg afscheiden, wat de huid vettig kan maken.
Oudere katten met artrose zijn minder flexibel en kunnen niet overal bij om losse haren weg te likken. Artrose is een aandoening aan het kraakbeen in de gewrichten. Kleine klitten kunnen soms uit elkaar geplukt of zachtjes uitgekamd worden. Doe dit voorzichtig, want hierbij zitten ook haren die nog vastzitten aan de huid, wat pijnlijk kan zijn. Grotere klitten kunnen beter met een tondeuse worden afgeschoren. Wees voorzichtig met het uitknippen van klitten met een schaar, omdat de kattenhuid dun is en snel beschadigd kan raken.
Konijnen
Een konijn met lang of halflang haar vereist meer vachtverzorging dan een konijn met een korte vacht. Bij lange haren ontstaan snel klitten, wat kan leiden tot vervilting van de vacht. In de zomer trekken vliegen de geur van urine en ontlasting van konijnen aan en leggen ze eitjes op de huid. Hygiëne is hierbij van groot belang; houd het konijn goed schoon en controleer regelmatig het achterste.
Oren, Ogen en Gebit
De oren van honden en katten zijn erg gevoelig en vereisen speciale aandacht. Door ze regelmatig en op de juiste manier voorzichtig schoon te maken, blijven ze comfortabel en worden ontstekingen, roodheid en nare geurtjes beperkt.
De ogen van uw huisdier verdienen ook aandacht. Gebruik oogreinigingslotion die speciaal is ontwikkeld voor het reinigen van het gebied rond de ogen en oogleden.
Goede mondhygiëne is essentieel, zowel voor honden als katten. Het gebit van een hamster vereist specifieke verzorging.
Parasietenbestrijding
Parasieten zoals vlooien, teken en wormen vormen het hele jaar door een risico, vooral in de lente en zomer. Een hond die veel buiten is, heeft een andere behandeling nodig dan een kat die zelden buiten komt. Het is niet nodig om te overbehandelen; kies voor effectieve, veilige en correcte producten. Er bestaan pipetten, halsbanden, tabletten en sprays. Wees bewust dat wat goed is voor een hond, giftig kan zijn voor een kat.
Nagelverzorging
In tegenstelling tot katten, verzorgen honden zichzelf niet volledig. Als de nagels van uw hond niet op natuurlijke wijze slijten tijdens het wandelen, moeten ze regelmatig geknipt worden.
Voeding en Gezondheid
Een goede gezondheid begint bij de voeding. Brokken zijn praktisch, zorgen voor een volledige voedingsinname en zijn gemakkelijk te bewaren. Natvoer is vochtiger en vaak smakelijker. Naast de vorm is de voedingswaarde het belangrijkst. Het voer moet worden gekozen op basis van leeftijd (puppy, kitten, volwassen, senior), ras, activiteitsniveau en eventuele gezondheidsproblemen.
Voor dieren met specifieke behoeften, zoals oudere dieren met artrose, zijn supplementen voor de gewrichten nuttig. Voor gesteriliseerde of te zware dieren zijn een licht dieet en aangepaste verzorging essentieel om de algehele gezondheid te behouden. De voeding moet aangepast zijn aan de leeftijd, het gewicht en de specifieke behoeften van het dier. Of het nu brokken of natvoer betreft, het belangrijkste is een evenwichtige en gerichte formule te kiezen voor spijsvertering, vacht, gewrichten of gewicht.
De Juiste Keuze voor een Huisdier
Voordat u een huisdier aanschaft, is het cruciaal om een weloverwogen keuze te maken. Elk dier vraagt zorg, tijd, ruimte en geld.
Overwegingen voor Aanschaf
Puppy's en kittens zijn onweerstaanbaar, maar het is belangrijk om overhaaste beslissingen te voorkomen. Realiseer u dat elk dier groeit en eigen noden heeft, die verschillen per soort. Verzorging, aandacht en kosten blijven ook na de eerste weken van belang. Niet alle dieren zijn geschikt voor kinderen; bijvoorbeeld, konijnen houden er niet van om opgepakt of geknuffeld te worden.
Een huisdier kan een bron van troost zijn, maar het is essentieel om eerst stil te staan bij de behoeften van het dier. Een hond of kat verdient een blijvende thuis met aandacht en zorg, geen tijdelijke oplossing. Het kiezen voor een dier is een lang engagement. Houd rekening met veranderingen in uw leven, zoals verhuizen, een baby, een nieuwe baan of een verre reis.
Ras, Leefstijl en Woonomgeving
Sommige hondenrassen hebben veel energie en vragen dagelijks actie, terwijl andere rustiger zijn. Langharige dieren hebben meer verzorging nodig en bepaalde hondenrassen hebben vaker gezondheidsproblemen. Uw leefstijl speelt een belangrijke rol; wie vaak van huis is, kiest beter geen hond. Een reptiel heeft minder sociaal contact nodig, maar wel gespecialiseerde verzorging.
Kittens kunnen beter per twee genomen worden, en oudere katten verdragen meestal geen drukke nieuwkomers. Denk ook aan uw huisgenoten: is er angst voor bepaalde dieren? Zijn er al andere huisdieren in huis? Niet elk dier past zomaar bij een ander. Konijnen hebben gezelschap nodig, maar niet elk konijn verdraagt een nieuw maatje.
De woonomgeving is ook van belang. Is het toegestaan om dieren te houden? Is er voldoende ruimte of toestemming voor een schuilhok? En hoe reageren de buren op geluid of geur? Sommige dieren leven meer dan tien jaar, en de bijbehorende zorg, voeding, medische kosten en extra poetswerk blijven gedurende die tijd terugkomen.
Informatie en Keuze
Laat u goed informeren. Een biggetje kan uitgroeien tot een zwaar hangbuikzwijn. Wat vandaag schattig is, kan morgen veel ruimte en zorg vragen. Een dier groeit, en dit moet ook in uw leven kunnen blijven passen.
Verkopers geven niet altijd correcte informatie. Vraag door naar het geslacht van de dieren, de geschiktheid van de voeding en of het dier wettelijk in orde is. Katten moeten gesteriliseerd zijn, honden hebben een paspoort en sommige dieren zijn verboden. Zorg dat u weet wat mag, wat moet en waarop u moet letten.
Heeft u alle factoren overwogen: tijd, ruimte, geld, omgeving, gezinsleven? Heeft u advies gevraagd of met ervaren mensen gepraat? Denk ook twee keer na voordat u een dier cadeau doet. Een dier kiest u niet voor iemand anders; de keuze moet persoonlijk en bewust zijn. Slaap er nog even over en sta de volgende dag nog steeds achter uw beslissing.
Adoptie en Aanschaf
De Dierenbescherming wil mensen helpen de juiste huisdierkeuze te maken en overhaaste beslissingen te voorkomen. Ruim 56% van de huishoudens in Nederland heeft één of meer huisdieren. De Dierenbescherming vindt dat lang niet alle dieren geschikt zijn als huisdier en dat u vóór aanschaf moet nadenken over de kosten, zoals dierenartskosten en voer.
Laat u niet verleiden door schattige nestjes kittens of pups zonder u goed te verdiepen in de verzorging. Realiseer u dat een huisdier tijd kost; een hond moet worden uitgelaten, met een kat moet regelmatig worden gespeeld. Sommige dieren, zoals konijnen, hebben altijd een maatje nodig om vereenzaming te voorkomen.
Ga niet blind af op het uiterlijk of ras van een dier. Als uw kind een huisdier wenst, kijk dan goed welke zorgtaken het kind waarschijnlijk aankan, maar onthoud dat de verantwoordelijkheid uiteindelijk bij de ouders ligt. In onze asielen wachten veel dieren op een nieuw baasje. Wanneer u toch bij een fokker wilt kopen, vraag dan naar een erkend bewijs van vakbekwaamheid, de aanmelding bij het Bureau I&R-HKB en het UBN-nummer. Let ook op de juiste vaccinaties.
Bij de aanschaf van een puppy is het belangrijk om alert te zijn op malafide hondenhandelaren. Ook bij kittens is voorzichtigheid geboden; gratis kittens kunnen uiteindelijk duurder uitvallen door de kosten voor dierenartsbezoek, vaccinaties en chippen.
Hulpverlening en Dierenwelzijn
Ondanks zorgvuldige afwegingen kan het voorkomen dat uw dier niet langer bij u kan blijven. Het brengen van een dier naar het dierenasiel is vaak de eerste optie, maar voor dieren is verblijf in een asiel stressvol. Indien u geen geschikt nieuw baasje kunt vinden in uw eigen kring, kunnen sommige dierenasielen helpen via hondenbemiddeling.
De Dierenbescherming biedt ook hulp aan mensen die problemen ondervinden bij de verzorging van hun dieren, via hulpverleningstrajecten. Met het Dierenbuddyproject worden ouderen en chronisch zieken ondersteund bij de verzorging van huisdieren. In asielen komen regelmatig dieren binnen die overhaast zijn aangeschaft of toch meer werk bleken te zijn dan verwacht. De Dierenbescherming vangt deze dieren liefdevol op.
Principes van verantwoord huisdierbezit
Een goede EHBO-kit voor dieren bevat een ontsmettingsmiddel, wondzalf, zelfklevend verband en een thermometer. Pas de preventie aan aan de levensstijl van uw huisdier; een goed gekozen antiparasitair middel, toegediend met de juiste frequentie, is vaak voldoende.
De dagelijkse verzorging van honden en katten verschilt. Honden hebben regelmatige wasbeurten, oorverzorging en nagelverzorging nodig. Katten verzorgen zichzelf, maar hebben frequent borstelen nodig om haarballen te voorkomen.