Gereformeerde Gemeenten: Discussies over prediking, geloof en kerkelijke praktijken

Inleiding tot de discussie

In de Gereformeerde Gemeenten (GerGem) en de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) vinden diverse discussies plaats over theologische en kerkelijke aangelegenheden. Deze discussies betreffen onder andere de prediking, het geloof, de praktijk van het avondmaal en de interpretatie van de Heilige Schrift.

Kritiek op predikanten en de Saambinder

Binnen de GerGem heerst er soms wantrouwen jegens predikanten die afwijken van de heersende leerstellingen. Dit wordt geïllustreerd door de opmerking dat predikanten die "iets anders preken dan het gros" niet vertrouwd worden. De rol van het orgaan De Saambinder in deze discussies wordt ook aangestipt, waarbij wordt opgemerkt dat diverse predikanten erin gepubliceerd hebben.

Er is een pleidooi om predikanten zonder vooroordelen te beluisteren en niet te veel te focussen op individuele predikanten of theologische stromingen.

Uitleg over predestinatie en Gods besluiten

Een centraal thema in de theologie van de Oud Gereformeerde Gemeenten is de predestinatie. Om deze leer uit te leggen, wordt verwezen naar het vragenboekje van Ds. Abraham Hellenbroek, dat gebruikt wordt voor de onderwijzing van kinderen.

Gods Besluiten

• Gods besluiten zijn niet te scheiden van God zelf.
• Deze besluiten zijn van eeuwigheid genomen.
• Ze zijn vrij en wijs.
• Gods besluiten zijn onveranderlijk.
• Ze betreffen alle dingen.
• Er zijn geen besluiten die afhankelijk zijn van de vrije wil van de mens, maar wel besluiten die God zelf zeker werkt.

De Predestinatie

• God heeft besloten wie zalig zal worden en wie niet, wat bekend staat als predestinatie of voorverordening.
• Men onderscheidt hierin twee daden van God: de verkiezing en de verwerping.
• De verkiezing is van eeuwigheid geschied.
• De verkiezing is niet algemeen; velen zijn geroepen, maar weinigen uitverkoren.
• De verkiezing gaat over zekere, bij God bekende personen.
• De reden voor de verkiezing ligt uitsluitend in Gods vrije en soevereine welbehagen, niet in voorgezien geloof of goede werken.
• Dit impliceert geen hardheid of onrechtvaardigheid van God.
• De verkiezing is onveranderlijk.
• Het leerstuk dient om God te verheerlijken in Zijn oppermacht, wijsheid en genade, en om de mens te vernederen.

Discussie over de Gereformeerde Gemeenten onder vuur

Er is een discussie gaande op het forum van Refoweb met de titel "De Gereformeerde Gemeenten onder vuur". Een forumlid, zelf lid van de GerGem, identificeert verschillende punten die volgens hem of haar de gemeenten onder vuur leggen.

Aangevoerde kritiekpunten

1. Slechts een klein deel van de gemeente wordt als ware gelovigen beschouwd.
2. Zij die als gelovig worden gezien, zouden garant staan voor de juiste interpretatie van de bijbelse boodschap.
3. Er worden onbijbelse voorwaarden aan het geloof gesteld.
4. De mens staat centraal, in plaats van God, bij de manier waarop God mensen bekeert.
5. De juiste interpretatie van de Bijbel zou individualistisch zijn.
6. Alle kritiek wordt als vijandschap tegen de ware leer gezien.
7. Er wordt te veel nadruk gelegd op Jezus en Zijn offer.
8. Het avondmaal wordt door velen als te heilig gezien, wat kan leiden tot avondmaalsmijding.
9. Het verbond is verworden tot een teken.
10. Belijdenis van het geloof is meer dan instemmen met de leer.
11. Er ligt meer nadruk op uiterlijke heiliging dan op innerlijke heiliging.
12. Gelovigen die niet in de gereformeerde traditie staan, worden als verloren beschouwd.

Verdediging van de Gereformeerde Gemeenten

Een predikant van de GerGem reageert op deze kritiekpunten:

• Het feit dat slechts een klein deel als ware gelovigen wordt beschouwd, wordt niet afgewezen, verwijzend naar Bijbelse uitspraken over een "klein kuddeke". Er wordt echter gewaarschuwd tegen een oppervlakkige gemeentebeschouwing.
• De norm voor de interpretatie van de bijbelse boodschap is Gods Woord zelf en de daarop gegronde belijdenis, niet de mens.
• De stelling dat onbijbelse voorwaarden aan het geloof worden gesteld, wordt als onbewezen afgedaan.
• Hoewel God het werk in de Zijnen uitvoert, mag de mens niet centraal staan. De prediking dient de uitleg van het Woord, inclusief de aanbieding van genade en de toepassing ervan in het leven van Gods kinderen.
• De bijbelinterpretatie is niet individualistisch, maar wordt mede gegeven door de belijdenissen.
• De bewering dat alle kritiek als vijandschap wordt gezien, wordt genuanceerd.
• De nadruk op Jezus en Zijn offer wordt niet als ketterij gezien, tenzij het gepaard gaat met opvattingen van algemene verzoening of Arminianisme.
• Wat betreft het avondmaal, wordt het Formulier van het H. Avondmaal als toetssteen genomen en wordt benadrukt dat schriftuurlijk onderwijs noodzakelijk is.
• Het verbond en de doop worden niet gereduceerd tot louter een teken, maar gezien als een boodschap van God.
• Belijdenis van het geloof wordt als meer dan instemmen met de leer beschouwd; het vraagt om het hele hart.
• Zowel innerlijke als uiterlijke heiliging zijn nodig, waarbij innerlijke heiliging de basis vormt.
• Het oordeel over gelovigen die niet in de gereformeerde traditie staan, ligt bij God.

De predikant benadrukt dat de GerGem, hoewel niet volmaakt, de roeping hebben de boodschap van het Woord zo getrouw mogelijk weer te geven. Hij of zij beklaagt zich erover dat het kerkverband wordt "verguisd" en spreekt zijn liefde uit voor de gemeenten, ondanks hun onvolmaaktheden.

De zaak Kruiningen

De classis Goes van de Gereformeerde Gemeenten (GG) heeft gesproken over de "zaak Kruiningen". Er zijn nadere, maar nog geen finale besluiten genomen. Verdere mededelingen worden niet gedaan om het proces niet te verstoren.

Er is discussie over de rol van een predikant in deze zaak, waarbij vragen worden gesteld over het bestrijden van zijn prediking, smaad en beledigingen. Er wordt gesproken over het risico van dictatoriaal gedrag en de noodzaak van zelfreflectie.

Een punt van zorg is de bewering van de predikant dat "de Heere wonderlijke wegen heeft geopend", wat gezien wordt als het verschuilen achter God en het uitsluiten van transparante discussie.

Er is een bredere discussie over de vraag wie schuld heeft in conflicten, waarbij de nadruk ligt op het niet oordelen en anderen hun werk laten doen.

Vragen van een jonge kerkganger

Een jonge man van 22 jaar, lid van de Gereformeerde Gemeenten, uit zijn worstelingen en vragen:

• Hij vraagt zich af of hij wel in de juiste kerk zit en de juiste boodschap hoort.
• De prediking gaat vaak over het leven van een kind van God, wat hij soms het gevoel geeft dat het niet op hem van toepassing is.
• Hij ervaart dat er concreter gesproken mag worden over wat er veranderd kan worden, naast het advies "bid er maar om".
• Hij merkt op dat slechts een klein groepje mensen aan het avondmaal deelneemt, wat leidt tot de vraag of bijna niemand zalig zal worden.
• Openlijk over geloof praten wordt bemoeilijkt door de angst om zichzelf te bedriegen.
• Hij ervaart wantrouwig gedrag wanneer hij over zijn bekering praat.
• Hij merkt hypocrisie en wetticisme op, zoals het verbod op trouwen in het wit, terwijl het dragen van een wit T-shirt wel mag.
• Hij vergelijkt de situatie met evangelische bewegingen waar het geloof duidelijker lijkt te liggen en evangelisatie gemakkelijker lijkt te gaan.
• Hij vraagt zich af of het niet mogelijk is om door de Heilige Geest in evangelische kringen wel aan te nemen, wat obstakels zou wegnemen.
• Hij merkt op dat de boodschap vaak vaag is, met termen als "trappen in genade en staten".
• Hij vraagt zich af of er nog GerGem-leden zijn die buiten hun eigen kring getuigen.
• Hij wordt moedeloos van het idee dat, zelfs als jongeren lid worden, ze slechts op het niveau van de normale kerkganger gebracht worden, waarvan een groot deel het ware geloof niet bezit.

Reactie op de jonge kerkganger

Een predikant reageert op de vragen van de jonge man:

• Hij benadrukt dat de Heilige Geest zich aan het Woord bindt en overtuigt door het Woord, en dat dit werk niet tegen te staan is.
• Hij stelt dat de verkondiging allereerst uitleg van het Woord is, waarbij de aanbieding van genade en de toepassing ervan in het leven van Gods kinderen een ruime plaats moeten krijgen.
• Hij spoort aan om niet rustig af te wachten, maar de oproep tot bekering en de nodiging tot heil in Christus serieus te nemen. Het is Gods bevel om in de Naam van de Zoon van God te geloven.
• Met betrekking tot getuigen naar buiten, stelt hij dat men moet uitkomen voor de Naam van de Heere, met Gods Woord en de belijdenis.
• Hij uit huiverigheid voor het activisme van de Pinkstergemeente vanwege het Arminianisme dat daarin doorklinkt.
• Hij benadrukt dat genade niet wordt verkregen door eigen aanpak, maar door Gods toerekening en het aanvaarden met de lege hand van het geloof, in de weg van de waarachtige bekering tot God.
• Hij geeft aan dat er plaatselijk verschil is in gewoonten, en dat hij zelf huwelijken heeft bevestigd waar de bruid in het wit gekleed was.

Persoonlijke worstelingen en opvoeding

Een andere jonge man (22 jaar) deelt zijn persoonlijke situatie:

• Hij is niet met het geloof opgevoed en is op een bijzondere weg naar de Gereformeerde Gemeenten geleid, tot verbazing van zijn ouders.
• Hij vindt het lastig om thuis over het geloof te praten vanwege een vijandige sfeer.
• Hij worstelt met het niet durven bidden waar zijn ouders bij zijn, uit angst voor reacties, en voelt zich schuldig hierover.
• Hij vraagt om tips hoe hij dingen kan verwoorden en hoe hij de GerGem kan uitleggen aan zijn ouders, die de kerk als "zwaar" ervaren.

Advies voor het verwoorden van geloof en omgaan met weerstand

Een reactie op deze worstelingen:

• Het wordt benadrukt dat God verloren zondaren zoekt en Zichzelf bekendmaakt.
• Hij wordt aangemoedigd om te vertellen hoe het zover is gekomen, hoe God zijn leven bestuurt, en hoe verwonderd hij is dat God in hem geïnteresseerd is.
• Hij moet benadrukken dat wat God leert in de Bijbel voor zijn eigen bestwil is.
• Het is belangrijk om uit het hart te vertellen wat er gebeurd is.
• Hij wordt aangemoedigd om na te gaan waar de vijandschap thuis vandaan komt en deze met wijsheid weg te nemen.
• Hij moet uitleggen waarom hij nu andere keuzes maakt dan vroeger, en openheid vermijden om de indruk te wekken dat hij beter is dan zijn gezin of het beter weet.
• Hij wordt geadviseerd om met zijn ouders een ogenblik stilte voor en na het eten te vragen. Als dat niet lukt, kan hij zich op zijn kamer terugtrekken om te bidden en te lezen. Consequent zijn hierin zal leiden tot meer respect.
• Om de Gereformeerde Gemeenten uit te leggen, kan hij benadrukken dat het een reformatorische kerk is die de drie formulieren van enigheid erkent.
• De leer kan worden samengevat als geloof in één God (Drie-eenheid), de schepping, de zonde van de mens, Gods liefde die Zijn Zoon gaf voor verlossing, de werking van de Heilige Geest, redding door geloof in Christus alleen, en de wederkomst van Christus.
• De nadruk die de GerGem legt op de ernst van dit leven en de noodzaak van wedergeboorte wordt genoemd.
• Hij wordt eraan herinnerd dat een geloof dat niet verandert, geen echt geloof is.
• Hij moet niet primair een kerkgenootschap verdedigen, maar laten gaan om God, die hem bij de GerGem heeft gebracht en waar hij God heeft ontmoet.

Kerkelijke praktijken en overeenkomsten

Er is een overeenstemming bereikt tussen de Gereformeerde Gemeenten (Ger. Gem) en Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) over het aanbod van genade.

Er wordt gediscussieerd over de vraag of een kerkenraad mag weigeren dat een consulent de rouwdienst leidt als een gemeente vacant is.

De mogelijkheid om de Herziene Statenvertaling te gebruiken in verenigingsverband (catechisatie, jeugdvereniging, bijbelkring) wordt besproken.

Er is kritiek op kerkenraden die veel commentaar hebben op het curatorium, maar zelf selectief zijn in het lezen van preken van een beperkt aantal predikanten.

Er wordt opgemerkt dat in sommige Gereformeerde Gemeenten niet meer van alle predikanten preken worden gelezen tijdens leesdiensten.

Verschillende meningen bestaan over het doen van belijdenis bij overgang naar de Gereformeerde Gemeenten.

Een groep mensen uit de Gereformeerde Gemeenten in Lisse wil een Hersteld Hervormde gemeente beginnen.

Er is onduidelijkheid over de reden waarom belijdende leden schuldbelijdenis moeten doen bij terugkeer naar de Gereformeerde Gemeenten na een overgang naar andere kerkverbanden.

Discussie over de GBS (Gereformeerde Bijbelstichting)

Er is kritiek op predikanten die preken in bijeenkomsten van de GBS, die door sommigen als "GBS-diensten" worden aangeduid. Dit wordt als "het toppunt" beschouwd.

tags: #refoweb #ger #gem #kruiningen