De Kracht van Positieve Communicatie in de Islam

In de naam van Allah, de Meest Barmhartige, de Meest Genadevolle.

De Belangrijkheid van Positieve Communicatie

Beste gelovigen, over de kracht van positieve communicatie, het onderwerp van de preek van vandaag, zegt Allah de Verhevene in de Eerbiedwaardig Koran:

“En zeg tegen Mijn dienaren (O Mohammad) dat zij spreken wat het beste is. Voorwaar, de Shaytan zaait verdeeldheid onder hen. Voorwaar, de Shaytan is voor de mensen een duidelijke vijand” (Koran 17:53).

Volgens de korangeleerden gaat het in dit vers om het hanteren van woorden in welke vorm dan ook, die de dienaar dichterbij zijn Schepper brengt. Dat wil zeggen door middel van het lezen, het reciteren, het gedenken en het spreken van het goede en vriendelijke woord.

Het goede woord heeft een positief effect op de gemoedstoestand van zowel de spreker als de luisteraar, waardoor hun relatie op een positieve manier zal worden beïnvloed. Je kunt hier bijvoorbeeld denken aan de relatie tussen de leider en zijn volk, de ouders en hun kinderen, de leraar en zijn leerlingen, en tussen de man en zijn vrouw.

Onder positieve communicatie verstaan de geleerden woorden die opbouwend zijn en niet vernietigend, die hoop geven en niet machteloos maken, die de ander aanmoedigen en juist niet demotiveren.

Illustratie van verschillende positieve en negatieve communicatiestijlen

Voorbeelden uit het Leven van de Profeet (vrede zij met hem)

De Profeet (vrede zij met hem) was goed op de hoogte van positieve communicatie en de impact die woorden op de harten van de mensen kon hebben. De Profeet (vrede zij met hem) drukte zich dan ook op de meest positieve manier uit als hij sprak over zijn naaste metgezellen.

“Als ik een allerbeste vriend mocht kiezen, dan zou ik zeker Abu Bakr hebben gekozen”.

Ook over de positie van Umar (moge Allah tevreden met hem zijn) liet de Profeet (vrede zij met hem) zich positief uit. Zo zei hij (vrede zij met hem): “Bij Degene in Wiens Handen mijn leven is! Telkens als de Shaytaan (de Duivel) jou aantreft op zijn weg, dan neemt hij uit angst voor jou een andere weg”.

De Profeet (vrede zij met hem) was ook altijd erg respectvol tegenover Uthman (moge Allah tevreden met hem zijn) en zei over hem: “Moet ik niet bescheiden zijn tegenover de man waar de Engelen eerbied voor hebben”.

Dit zijn slechts enkele voorbeelden van de bemoedigende en aangename woorden van de Profeet (vrede zij met hem), die duidelijk maken dat taal een grote impact kan hebben op de ander. Het positief verwoorden van zaken en personen is daarom een belangrijke verantwoordelijkheid in de islam. De manier waarop de gelovige zijn woorden kiest heeft immers invloed op de handelingen en emoties van de ander.

De Impact van Taalgebruik

Bij positief taalgebruik ontstaat er een gevoel van veiligheid, vertrouwen en blijdschap. Hoewel wij er vaak niet bij stil staan, kan positief taalgebruik ook invloed hebben op de keuzes die wij maken in ons leven.

Een mooi voorbeeld hiervan vinden we bij de invloedrijke hadithgeleerde imam al-Dhahabi. Aan het begin van zijn jonge jaren hield hij zich voornamelijk bezig met de studie van poëzie en literatuur, maar telkens als zijn docent zijn mooie handschrift opmerkte, zei hij: “Dit is het handschrift van de hadithgeleerden”.

Positief taalgebruik is dus erg belangrijk in het dagelijkse leven, met name als het gaat om de communicatie tussen ouders en hun kinderen, of tussen echtgenoten, kennissen en vrienden. Grove en beledigende woorden kunnen verkeerde associaties en emoties oproepen bij de ander of zelfs uitlokken tot agressie, waardoor de onderlinge relatie op een negatieve manier wordt beïnvloed of zelfs blijvend wordt beschadigd.

Taal kan gebruikt worden voor de aanbidding van Allah, maar ook voor het verrichten van slechte handelingen. Het is om die reden dat de Profeet (vrede zij met hem) heeft gezegd: “Vervloek niet jezelf, jouw kinderen of bezittingen, zodat je het ook niet doet op een moment dat smeekbeden worden aangenomen en gebeden worden verhoord.”

Als uitgangspunt geldt steeds de uitspraak van de Profeet (vrede zij met hem): “Iedere zoon van Adam (d.w.z. de mens) maakt fouten en de beste onder hen zijn degenen die daarna berouw tonen”. Het is goed mogelijk dat de overtreder vergiffenis heeft gevraagd aan Allah, terwijl hij daarna op zijn fouten wordt aangesproken. Vanwege deze vernedering kan hij weer terugvallen op zijn oude levensstijl met alle negatieve gevolgen van dien.

Kortom, woorden kunnen iemand maken en breken. Woorden blijven hangen, want zowel positief als negatief taalgebruik heeft invloed op het hart. Positieve communicatie is niet gelijk aan naïeve communicatie, maar is gericht op het vinden van oplossingen, het benadrukken van het goede, het richten op de positieve eigenschappen en het geven van complimenten. Slecht taalgebruik kan de situatie alleen maar verslechteren, waardoor problemen groter worden en ruzies escaleren.

Animatie Stress window of tolerance (Augeo Foundation en Stichting Kinderpostzegels Nederland)

De Khutbah: Structuur en Inhoud

De khutbah is een Arabisch woord dat 'preek' betekent en gewoonlijk wordt gebruikt om te verwijzen naar de vrijdag-khutbah, die wordt verricht vóór het Jumu'ah-gebed (vrijdagmiddaggebed). Het is een belangrijk onderdeel van Jumu'ah en wordt beschouwd als een vervanging voor de twee rak'ahs die gewoonlijk worden gelezen voor Zuhur (middaggebed).

De Koran zegt met betrekking tot het vrijdagsgebed tenslotte: 'O gelovigen! Wanneer op vrijdag tot het gebed wordt opgeroepen, ga dan ijverig over tot het gedenken van Allah en laat uw zaken rusten. Kies een goed onderwerp uit. Vermijd controversiële onderwerpen die waarschijnlijk verdeeldheid zullen zaaien binnen de gemeente. Aangezien het Jumu'ah-gebed een tijd van samenkomst is, moet je een onderwerp kiezen dat de gemeente zal verenigen. Vermijd ook ingewikkelde onderwerpen, zoals de regels van het erfrecht, omdat niet iedereen in staat zal zijn het onderwerp goed te begrijpen. Probeer om voor een relevant onderwerp te kiezen.

De khutbah is een openbare toespraak voor een groot publiek. Op vrijdag zijn de moskeeën normaliter nog voller dan normaal, dus het is van groot belang dat je weet hoe je een effectieve khutbah moet geven, die de congregatie ten goede zal komen. Met dat in gedachten, moet je weten dat je luisteraars respect hebben voor jouw kennis, dus je moet in staat zijn de preek vloeiend en coherent te houden. Kijk naar het publiek. Verhef je stem om bepaalde punten te benadrukken. Ken je verzen en hadiths. Zorg dat je goed beslagen ten ijs komt; herlees de verzen of vertellingen die je gaat reciteren. Dit is vooral ook belangrijk, omdat je niet constant in je schrift wilt kijken. Leer zoveel je kunt je preek uit je hoofd, en leer zeker het Arabisch uit je hoofd. Als Nederlands niet je moedertaal is, is het misschien beter om woorden te vermijden die je moeilijk uit kunt spreken.

Structuur van de Khutbah

Er zijn specifieke richtlijnen voor het houden van de vrijdagpreek.

Eerste Deel van de Khutbah

  • Begin met de lofprijzing van Allah: Al-hamdu Lillahi nahmaduhu wa nasta'eenahu wa nastaghfiruhu, wa na'oodhu billaahi min shuroori anfusinaa wa min sayi'aati a'maalinaa. Man yahdih Illaahu falaa mudilla lahu wa man yudlil falaa haadiya lahu. (Alle lof zij Allah, wij zoeken Zijn hulp en Zijn vergeving. Wij zoeken toevlucht bij Allah tegen het kwaad van onze eigen zielen en tegen onze slechte daden. Wie door Allah wordt geleid, zal nooit worden misleid, en wie door Allah wordt misleid, kan door niemand worden geleid.)
  • Getuig van de Eenheid van Allah: "Ik getuig dat er geen God is dan Allah, de Ene, waar geen tweede van is."
  • Reciteer verzen die oproepen tot godvrezendheid: "Je kunt elk vers reciteren dat mensen oproept om godvrezend en vroom te zijn. Ya ayyu hannas utaqoo rabba kumullathee khala qakum min nafsiw wahidatiw wakhalaqa minha zawjaha wabaththa minhuma rijalan katheeraw wanisaa-ah. Watta-qullahallathee tasaa-aloona bihi wal-arhama innallaha kana 'alaykum raqeeba." (Mensen, wees indachtig aan uw Heer, die u uit één ziel heeft geschapen en daaruit haar gezellin heeft voortgebracht en uit hun paren ontelbare mannen en vrouwen heeft voortgebracht; wees indachtig aan God, in wiens naam gij elkander aanroept.)
  • Roep op tot het spreken van ware woorden: "Ya ayyu-hallatheena aama-nuttaqullaha wa qooloo qawlan sadeeda. Yuslih lakum a'maalakum wayaghfir lakum thunoobakum. Wamay yuti'illaha wa rasoolahu faqad faaza fawzan 'atheema." (Gelovigen, wees God indachtig en spreekt op een directe manier en met een goed doel; Hij zal uw daden voor u in orde brengen en u uw zonden vergeven.)
  • Amma ba'd (أما بعد).
  • Herhaal de boodschap van leiding: "Wie zich door Allah laat leiden, kan niet verdwalen en wie Allah laat verdwalen, kan niet worden geleid."
  • Benadruk de bronnen van leiding: "Het ware woord is het Boek van Allah en de beste leiding is de leiding van Mohammed."

Tweede Deel van de Khutbah

Dit deel van de khutbah is niet verplicht, maar maakt deel uit van de sunnah.

  • Herhaal de lofprijzing van Allah en de zegeningen voor de Profeet (vrede zij met hem): Alhamdulillah was Salatu Wassalamu 'ala Rasulullah (Mijn dank en dankbaarheid behoren toe aan Allah, de Heer van de hele mensheid, ik vraag Allah om de Profeet Mohammed te zegenen en Hem vrede te schenken).
  • Herhaal de belangrijkste punten van het eerste deel.
  • Richt je op de toekomst en adviseer de gemeente hoe de boodschap in hun leven geïmplementeerd kan worden.
  • Stuur zegeningen naar de Profeet en zeg dua's voor de gemeente en voor alle moslims over de hele wereld.
  • Voorbeelden van dua's:
    • "Rabbana wala tuhammilna ma la taqata lana bihi wa'fu anna waghfir lana wairhamna anta mawlana fansurna 'alal-qawmil kafireen" (Heer, neem het ons niet kwalijk als we iets vergeten of fouten maken. Heer, belast ons niet zoals U degenen belastte die voor ons waren. Heer, belast ons niet met meer dan wij kunnen dragen. Vergeef ons, en heb medelijden met ons.)
    • "Rabbana la tuzigh quloobana ba'da idh hadaytana wa hab lana milladunka rahmah innaka antal Wahhab" (Onze Heer, laat onze harten niet afdwalen nadat U ons hebt geleid. En schenk ons van Uw genade. Waarlijk, U bent de Gever.)
    • "Alahumma salli 'ala Muhammad wa 'ala ali Muhammad, kama sallaita 'ala Ibrahima wa barik 'ala Muhammad kama barakta 'ala ali Ibrahim fil-'alamin, innaka hamidun majid" (O Allah, zend zegeningen over Mohammed en over de familie van Mohammed, zoals U zegeningen zond over de familie van Ibrahim, en zend zegeningen over Mohammed en over de familie van Mohammed, zoals U zegeningen zond over de familie van Ibrahim onder de volkeren. Voorwaar, U bent de Geprezene, de Glorierijke.)
  • Sluit af met de aankondiging van het gebed: wa aqimas salah (أَقِيمُوالصَّلاَةِ).
Visuele weergave van de structuur van een Khutbah

Overige Gelegenheden voor een Khutbah

Een khutbah wordt ook gegeven na de Eid-salah. In dit geval komt de khutbah na het gebed, niet ervoor. De khutbah wordt op dezelfde manier gedaan, met twee delen en een korte pauze ertussen.

Belangrijke Overwegingen bij het Geven van een Khutbah

  • Houd de khutbah kort, maar inhoudsloos.
  • Zorg dat je referenties kloppend en authentiek zijn. Het wordt als zondig beschouwd om iets over de godsdienst te zeggen dat niet klopt.
  • Als je het Nederlands gebruikt, zorg er dan voor dat de gemeente het begrijpt.
  • Zorg ervoor dat iedereen erin past en een plekje heeft in de moskee.
  • Je hoeft niet alle voorgeschreven teksten letterlijk te volgen; het belangrijkste is de boodschap.

Contextuele Verhalen en Lessen

De tekst bevat diverse historische en religieuze verhalen die dienen als illustratie en les:

De Afvalligheid na de Tijd van de Profeet (vrede zij met hem)

Verhalen over Malik bin Nuwairah en Sajah illustreren de uitdagingen waarmee de vroege islamitische gemeenschap werd geconfronteerd na het overlijden van de Heilige Profeet (vrede zij met hem), waaronder afvalligheid en valse profeten.

De Slagen en Uitdagingen van de Moslims

Verschillende veldslagen en gebeurtenissen worden beschreven, zoals de Slag van Uhud, de ontmoeting met de Banu Nadhir, de strijd tegen de Banu Mustaliq, de Slag van de Gracht (Ahzab), en de expeditie naar Badr. Deze verhalen benadrukken de moed, standvastigheid en strategisch inzicht van de moslims en hun leiders, evenals de goddelijke hulp die zij ontvingen.

Persoonlijke Beproevingen en Laster

Het verhaal van Hazrat A’ishah (moge Allah tevreden met haar zijn) en de laster die haar trof, toont de beproevingen waarmee gelovigen te maken kunnen krijgen en de belang van geduld, standvastigheid en het vertrouwen op Allah.

De Bouw van de Moskee en Broederschap

De nadruk op de bouw van de eerste moskee in Medina en het vestigen van banden van broederschap onder de metgezellen, toont het belang van gemeenschapsvorming en het versterken van de geloofsgemeenschap.

Moderne Uitdagingen en Gebed

De tekst raakt ook hedendaagse kwesties aan, zoals oorlogen en armoede in de moslimwereld, en de noodzaak van eenheid onder moslims. Er wordt gebeden voor vrede en wijsheid voor de leiders.

De Rol van Ahmadi Moslims

Ahmadi Moslims worden genoemd in de context van hun gebeden voor wereldvrede en hun inspanningen om de mensheid te leiden.

Kaart met de locaties van de genoemde veldslagen en gebeurtenissen

Het Gebed en de Adhan

Het gebed (Salah) is een fundamentele pilaar van de islam. De Adhan (oproep tot gebed) speelt een cruciale rol in het aankondigen van de gebedstijden.

Woedoe (Reiniging)

Voor het gebed is woedoe (rituele reiniging) essentieel. Dit omvat het wassen van specifieke lichaamsdelen zoals het gezicht, de handen, de armen en de voeten, en het gorgelen met water.

De Iqamah

De Iqamah is de tweede oproep tot gebed, die wordt uitgesproken vlak voordat de congregatie zich verzamelt voor het gebed. Het is een herhaling van de Adhan, met enkele toevoegingen.

Het Gebed zelf (Salah)

Elk gebed bestaat uit een aantal eenheden (Rak'ah). Tijdens het gebed staan moslims in goede rijen naast elkaar, dragen gepaste kleding en bidden op tijd. De Qibla (richting van de Kaaba in Mekka) is de gebedsrichting.

  • Qiyam (staande positie)
  • Ruku' (buiging)
  • Sadjdah (knieling)
  • At-asjah-hoed (zittende houding na twee Rak'ahs)

Elk gebed telt een specifiek aantal Rak'ahs, zoals de Duhr (4 Rak'ahs). Tijdens het gebed worden verzen uit de Koran gereciteerd, waaronder Surah Al-Fatiha.

Illustratie van de stappen van de Woedoe

tags: #waaar #begint #men #mee #als #je