Protestantse Gemeente Appingedam: Kerken, Diensten en Gemeenschapsleven

De Nicolaïkerk: Historisch Centrum van de Protestantse Gemeente

De Nicolaïkerk, gelegen aan de Wijkstraat 32 in Appingedam, is een prominent historisch gebouw met een rijke geschiedenis. De bouw, verbouwing en uitbreiding van de kerk vonden plaats in de periode tussen 1225 en 1450. De laatste grootschalige restauratie van de buitenzijde werd uitgevoerd in de jaren 1948 tot 1954. De binnenzijde van de kerk onderging in 2007 een grondige restauratie, waarbij alle wanden werden voorzien van een nieuwe stuclaag. Het historische Hinsz-orgel, gebouwd in 1744, draagt bij aan de akoestische pracht van de kerk. De Nicolaïkerk staat bekend om zijn culturele betekenis en is opgenomen in de top 100 van rijksmonumenten.

Op 16 maart 2008, na een restauratie van anderhalf jaar, werd de Nicolaïkerk officieel in gebruik genomen als kerkgebouw van de Protestantse Gemeente Appingedam (PGA). Deze ingebruikname viel samen met de fusie van de Gereformeerde Kerk Appingedam en de Hervormde Gemeente Appingedam. Het bijbehorende verenigingsgebouw, de Franse School (Wijkstraat 32), dient als vergaderruimte en centrum voor het verenigingsleven van de gemeente.

Andere Historische Kerkgebouwen en Hun Rol

Naast de Nicolaïkerk zijn er andere kerkgebouwen die verbonden zijn met de geschiedenis van de Protestantse Gemeente Appingedam:

• Gereformeerde Kerk: Gelegen aan de Dijkstraat 71, werd deze kerk in 1927 gebouwd onder architectuur van Egbert Reitsma, kenmerkend voor de Amsterdamse School. De kerk is gebouwd op de locatie waar in de late Middeleeuwen de Munt van Appingedam stond. In 1998 werd deze kerk erkend als rijksmonument vanwege zijn moderne architectonische waarde. Op 9 maart 2008 werd deze kerk buiten gebruik gesteld voor de wekelijkse erediensten van de PGA. De kerk, pastorie en het verenigingsgebouw Kabzeël werden op 29 december 2010 verkocht.
• Opwierderkerk: Gelegen aan de Opwierderweg 122 in Appingedam.
• Solwerder kerk: Gelegen aan de Pastorielaan in Appingedam.
• Pastorie van de Hervormde Gemeente Appingedam: Gebouwd in 1939 aan de Snelgersmastraat 6, werd deze pastorie in 1989 aangekocht en in 1998 eveneens op de rijksmonumentenlijst geplaatst.

Kerkdiensten en Gemeenschapsleven

De diensten van de Protestantse Gemeente Appingedam vinden plaats in de Nicolaïkerk. De gemeente streeft ernaar een open en gastvrije geloofsgemeenschap te zijn, waarin samen zingen, bidden, luisteren en vieren de onderlinge band versterkt. Respect en begrip voor elkaars opvattingen en meningen staan centraal, met ruimte voor iedereen om zich welkom en begrepen te voelen door elkaars aanwezigheid en die van God.

De PGA organiseert diverse bijzondere diensten, waaronder diensten in samenwerking met christelijke scholen, kinderdiensten, diensten met actieve participatie van verstandelijk gehandicapten en cantatediensten. Het doel is om gestalte te geven aan de roeping van de gemeente om een uitnodigende kerk te zijn.

Specifieke diensten die worden georganiseerd zijn:

• Zomeravonddiensten: Deze vinden vier keer per jaar plaats in het kerkje te Marsum (in mei, juni, juli en augustus). Bij goed weer wordt na de dienst koffie gedronken. De diensten bevatten zang of muziek, aangepast aan de beperkte ruimte.
• Kinderkerstdienst: Meestal georganiseerd rond de kerstnachtdienst.
• Paasavondzang: Georganiseerd op 1e Paasdag.
• Campingdiensten: Deze worden maandelijks georganiseerd, met goede opkomst, en hebben als doel de start van het kerkelijk jaar toegankelijk te maken voor niet-kerkgangers.

Deze diensten worden voorbereid door kleine commissies in overleg met predikanten, koren, organisten en kosters. Ook is er overleg met de kindernevendienst.

Vanaf september tot en met april worden in de "Franse School" maandelijks IKE avonden georganiseerd. Deze avonden, voornamelijk bezocht door ouderen, bieden een ontspannen sfeer met spellen, een zangkoor en een korte meditatie. Een hoogtepunt is de kerstviering in december.

Communicatie en Beleid

De Protestantse Gemeente Appingedam maakt gebruik van verschillende kanalen om haar diensten kenbaar te maken:

• Lokale omroep: Radio Havenstad FM doet afkondigingen van de diensten.
• Boekentafel: Bij enkele diensten verzorgt de lectuurcommissie een boekentafel met thema-gerelateerde boeken, die ook besteld kunnen worden.
• Elizabeth bode: Bepaalde adressen ontvangen deze Bode, betaald door IKE.
• Collectief abonnement: Er is een collectief abonnement op het tijdschrift de Open Deur.

Het "Beleidsplan 2025 - 2029", vastgesteld door de kerkenraden van PGA en HG Tjamsweer, geldt voor beide gemeenten en vormt de basis voor gezamenlijk beroepingswerk en de toekomstige samenvoeging van de gemeenten. De werkplannen op basis van dit beleidsplan zullen worden uitgewerkt en gepubliceerd.

Veilige Kerk en Bestuur

Per 1 juli 2025 is een wijziging in de PKN kerkorde van kracht geworden met betrekking tot "Veilige Kerk". De kerkenraad is verantwoordelijk voor het creëren van een veilige omgeving, vrij van grensoverschrijdend gedrag, discriminatie en (seksueel) misbruik. Bewustwording hiervan wordt gestimuleerd door open bespreking en het gebruik van uitgewerkte protocollen, gebaseerd op PKN-voorbeeldteksten. Deze protocollen gelden voor HG Tjamsweer, PG Appingedam en de toekomstige samengevoegde gemeenten.

Het bestuur van de Protestantse Gemeente Appingedam wordt gevormd door de kerkenraad, bestaande uit ambtsdragers van het pastoraat, het college van diakenen en het college van kerkrentmeesters. De kerkenraad is het beleidsbepalende orgaan en de plaatselijke regeling, afgeleid van de kerkorde van de Protestantse Kerk Nederland, vormt de basis voor het besturen van de gemeente.

De gemeente streeft naar een open en laagdrempelige gemeenschap door te vieren, leren, dienen en ontmoeten, en wil actief zijn in woord en daad, zowel dichtbij als ver weg.

Live-Stream Diensten

De kerkdiensten van de PG Appingedam kunnen ook online gevolgd worden via kerkdienstgemist.nl. Een live-stream uitzending van de kerkdienst vanuit de Tjamsweersterkerk, gepland op zondag 22-03-2026 om 14:30 uur met voorganger ds. G., is een voorbeeld van deze digitale toegankelijkheid. De liturgie van de dienst is beschikbaar als pdf-download op de pagina "Digidienst PGA".

tags: #zondagsbrief #pkn #appingedam